QUỐC TẾ
Cập nhật 12:00 | 19/06/2019 (GMT+7)
.
Bầu cử Nghị viện châu Âu tháng 5

Hai thách thức nội tại

07:30 | 13/05/2019
Từ ngày 23 - 26.5 tới, cử tri trên khắp Liên minh châu Âu (EU) sẽ đi bỏ phiếu nhằm bầu ra Nghị viện châu Âu (EP) trong nhiệm kỳ 5 năm tới. Đây là kỳ bầu cử quan trọng nhất ở EU và sẽ định hình tương lai của lục địa già. Các nhà phân tích cho rằng, có hai thách thức đặt ra đối với cuộc bầu cử này là: Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu giảm và chủ nghĩa dân túy chống EU có xu hướng gia tăng trên khắp lục địa.

Cử tri do dự

Trong cuộc bầu cử này, cử tri EU dự kiến sẽ tham gia bầu 705 đại biểu trong EP, giảm từ 751 đại biểu trong bối cảnh Anh sẽ ra khỏi EU vào năm nay. Mặc dù vậy, Anh có thể vẫn tham gia cuộc bầu cử EP sắp tới nếu hai bên nhất trí hoãn tiến trình Brexit.

Cơ quan lập pháp của châu Âu thực hiện ba quyền cơ bản là lập pháp, quyết định về ngân sách và giám sát các hoạt động của EU, đặc biệt là của Ủy ban châu Âu. Sau bầu cử, EP mới sẽ bầu ra Chủ tịch Ủy ban châu Âu và bỏ phiếu về vấn đề ngân sách cho hoạt động của EU trong 5 năm tới.

Mặc dù ở một số nước, trong đó có Bỉ, Hy Lạp và Bulgaria, việc đi bỏ phiếu là yêu cầu bắt buộc, nhưng kể từ kỳ bầu cử đầu tiên diễn ra cách đây 40 năm, tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử EP có xu hướng giảm qua các nhiệm kỳ. Theo Cơ quan thống kê của EU, trong cuộc bầu cử đầu tiên diễn ra vào năm 1979, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 61,99%. Đến năm 2014, lần gần đây nhất diễn ra bầu cử EP, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu chỉ còn 43,09%.

Báo cáo của Hội đồng châu Âu công bố hồi trung tuần tháng 4, chỉ có 43% số người được hỏi tại 14 quốc gia thành viên lớn của châu Âu (chiếm 80% số ghế tại EP) trả lời chắc chắn đi bỏ phiếu. Trong khi đó, 57% còn lại “không chắc” sẽ đi bầu. Trong số những người khẳng định sẽ đi bầu, có tới 70% cử tri vẫn do dự chưa quyết định sẽ bầu cho đảng nào.

Việc cử tri do dự đi bỏ phiếu làm ảnh hưởng đến tính hợp pháp của cuộc bầu cử. Vì vậy, EP đã phát động chiến dịch This time I’m voting (Lần này tôi sẽ đi bỏ phiếu) bằng 24 ngôn ngữ. Chiến dịch hỗ trợ hơn 150.000 tình nguyện viên ở tất cả các quốc gia thành viên, những người đã đăng ký và cam kết thuyết phục mọi người bỏ phiếu trong cuộc bầu cử châu Âu từ ngày 23 - 26.5. EP hối thúc người dân châu Âu không chỉ bỏ phiếu mà còn tuyên truyền và vận động gia đình, bạn bè, hàng xóm và cộng đồng của họ tham gia hoạt động chính trị toàn lục địa già. Trong khuôn khổ chiến dịch này, các tình nguyện viên xây dựng chiến dịch toàn châu Âu, nhắm vào những đối tượng thường dân, nhằm thu hút nhiều người tham gia vào các cuộc bầu cử ở châu Âu và khuyến khích càng nhiều người có thể tham gia bỏ phiếu. Họ sử dụng các kênh truyền thông xã hội và tổ chức các sự kiện để thúc đẩy chiến dịch vì nền dân chủ châu Âu; gắn kết mọi người lại với nhau, thảo luận về các vấn đề quan trọng mà cử tri quan tâm và tương lai của châu Âu.

Thách thức từ lực lượng bài EU

Năm 2014, EU đã phải chứng kiến cơn địa chấn chính trị bầu cử EP với sự áp đảo của phe cực hữu. Năm nay, giới phân tích cho rằng, chủ nghĩa dân túy bài EU vẫn gia tăng và có thể chờ đợi việc những tiếng nói hoài nghi châu Âu ngày càng lớn hơn trong EP. Điều này sẽ làm cản trở quá trình lập pháp và ra quyết định tại EP.

Theo kết quả đợt thăm dò dư luận trước thềm vòng bầu cử EP tới, liên minh gồm các đảng bảo thủ, xã hội và tự do thân EU có thể chiếm ưu thế. Tuy nhiên, với việc Anh dự đoán sẽ tham gia cuộc bầu cử do tiến trình Brexit (Anh rời khỏi EU) bị hoãn lại, tỷ lệ ghế các đảng hoài nghi châu Âu chiếm giữ cũng sẽ tăng vọt từ 10% hiện nay lên 14,3%. Hiện tại, số ghế trong EP là 751, liên minh các đảng trung tả và trung hữu chiếm đa số. Theo dự báo, đảng Nhân dân châu Âu theo đường lối trung hữu (EPP) vẫn chiếm ưu thế nhất với 180 ghế (tương đương 24%), giảm so với mức 29% hiện nay. Các đảng Dân chủ và Xã hội trung tả đứng thứ 2 với 149 ghế (tương đương 19,8%) và các đảng Tự do đứng thứ 3 với 76 ghế (chiếm 10%).

Mặc dù vậy, tương quan giữa các đảng vẫn có thể bị đảo ngược nếu Anh và EU bất ngờ đạt được thỏa thuận ra đi trước thời điểm diễn ra bầu cử EP. Bên cạnh đó, việc các lãnh đạo dân túy tại một số nước như Hungary, Italy, Ba Lan kêu gọi phe hoài nghi châu Âu, lực lượng cực hữu chống người nhập cư lập liên minh nhằm giành quyền kiểm soát trong cơ quan lập pháp của châu Âu đang được xem là thách thức không nhỏ của phe thân châu Âu trong vòng bầu cử mới. Nếu các đảng dân túy giành chiến thắng sẽ đồng nghĩa với việc giữ quyền chi phối chính sách của EU và gây tác động sâu sắc tới tình hình thế giới, có thể làm dấy lên làn sóng bài ngoại chứa đựng nhiều ẩn họa, làm trầm trọng thêm các cuộc khủng hoảng nhân đạo di cư, nhập cư…

Báo cáo của Hội đồng nghiên cứu châu Âu về quan hệ quốc tế (ECFR), có trụ sở tại Berlin (Đức), bất kể chia rẽ sâu sắc giữa các phong trào hoài nghi châu Âu, song các nhà lập pháp thuộc phong trào này nhiều khả năng vẫn sẽ hình thành các liên minh nhằm ức chế khả năng của châu Âu trong việc đạt đồng thuận về các vấn đề quan trọng như: chính sách đối ngoại, cải cách Eurozone và sự di chuyển tự do trong khối. Bên cạnh đó, báo cáo của ECFR còn cho hay, những liên minh này còn làm hạn chế khả năng của EU trong việc bảo tồn các giá trị châu Âu liên quan đến quyền tự do thể hiện quan điểm, sự thượng tôn pháp luật hay các quyền dân sự.

Lo ngại trước viễn cảnh này, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk đã kêu gọi cử tri châu Âu không bỏ phiếu cho các đảng chống EU. Ông Donald Tusk nhấn mạnh: “Những lực lượng chống châu Âu ở bên ngoài đang tìm cách công khai hoặc bí mật tác động đến các lựa chọn dân chủ của người dân châu Âu”. Ông kêu gọi tất cả những người quan tâm đến EU cần hợp tác, không cho phép các đảng chính trị được ủng hộ bởi các lực lượng bên ngoài quyết định các ưu tiên chính của EU và là lực lượng lãnh đạo mới của các tổ chức châu Âu.

Theo giới quan sát, sự trỗi dậy của các đảng theo chủ nghĩa dân tộc đã tạo cơ hội biến chiến dịch bầu cử EP sắp tới thành một cuộc tranh luận xuyên quốc gia về tương lai của châu Âu. Nhà lãnh đạo của đảng Liên đoàn Italy ủng hộ tư tưởng hoài nghi EU Matteo Salvini cho rằng, cuộc bầu cử châu Âu là một cuộc trưng cầu ý dân giữa châu Âu của giới tinh hoa, các ngân hàng, tài chính, nhập cư và công việc bấp bênh và châu Âu của người dân, người lao động. Cánh hữu cực đoan dân túy được dự đoán sẽ tập trung vào vấn đề di cư và biến thành lợi thế khi vận động cử tri ủng hộ bài nhập cư.

Nhật An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang