QUỐC TẾ
Cập nhật 12:06 | 11/12/2019 (GMT+7)
.

“Máy lọc nước” tự nhiên

07:59 | 19/08/2019
Thế kỷ XIX, New York được biết đến với danh hiệu “thủ đô hàu” của thế giới. Theo dòng chảy thời gian cùng sự khai thác triệt để của con người, các rặng hàu tự nhiên nơi đây dần biến mất, để lại những hậu quả nghiêm trọng về môi trường. Giờ đây, nhằm trả lại môi trường cảng biển trong lành, dự án “Billion Oyster” (một tỷ con hàu) đang được xúc tiến với đóng góp rất lớn đến từ những sinh vật bé nhỏ này.

Môi trường bị tàn phá

Cảng biển New York vốn là một bến cảng tự nhiên lớn thuộc duyên hải Đại Tây Dương. Nơi đây từng tồn tại các rặng hàu với diện tích đúng bằng khu vực nội đô New York ngày nay. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, vùng biển này lại rơi vào tình trạng ô nhiễm, cạn kiệt nguồn sinh vật biển. Các rặng hàu và rặng đá hỗ trợ cho 1.000 loài cá và động vật không xương sống dần biến mất.

Bến cảng đã bị nạo vét, san phẳng dần và biến đổi từ một bức tranh sinh thái phong phú thành khung cảnh đầy bùn rác chỉ trong vài năm. Kênh Gowanus ô nhiễm nghiêm trọng với sự chảy tràn của nước thải, bị trầm trọng thêm bởi dòng chảy mới của sóng cồn và mực nước biển tăng. Năm 2016, một hội thảo ở New York đưa ra thông tin, mực nước biển có thể sẽ dâng tới 6 feet nếu con người không kiểm soát được biến đổi khí hậu và ô nhiễm, dẫn đến hậu quả nhiều khu vực rộng lớn của thành phố sẽ phải hứng chịu nhiều trận lũ lụt.

Dự án “một tỷ con hàu” - từ hình thành...

Từng là đặc trưng ẩm thực của New York, giờ những chú hàu lại trở thành cứu tinh cho cảng biển nơi đây. Nghiên cứu khoa học cho thấy, mỗi con hàu có thể lọc 189,26 lít nước bẩn mỗi ngày. Do cấu tạo cơ thể, hàu ăn tảo và các mảnh vụn rồi thông qua hệ thống dạ dày, trả nước lại sạch hơn. Dù bé nhỏ, giản dị nhưng loại sinh vật 2 mảnh vỏ này khá phi thường khi có thể tụ lại thành những cấu trúc siêu đá ngầm, giúp suy giảm sóng biển và trở thành nền đá cho bất cứ hệ sinh thái biển nào.
Hàu thực sự là nhân tố quan trọng trong cân bằng môi trường biển. Theo ông Dennis Suszkowski, Giám đốc khoa học Quỹ sông Hudson (Mỹ), những công nhân mẫn cán nói trên giúp cải tạo môi trường sống thủy sinh, thu hút các loài thủy sản và sinh vật biển khác vào khu vực chúng sinh sống.

Nhận thức rõ được những lợi ích to lớn của hàu, ngay từ năm 2010, nhiều kiến trúc sư New York đã lên ý tưởng nền tảng cho một dự án đô thị mang tên “Kiến trúc hàu”. Năm 2012, dự án “Billion Oyster” (một tỷ con hàu) được khởi động.

... đến việc triển khai thực hiện

Nhưng mọi chuyện không hẳn dễ dàng. Với sự khai thác triệt để của con người trong khoảng thời gian dài trước đó, loài hàu ở khu vực này gần như tuyệt chủng. Để thành công, cần có rất nhiều hàu hoang dã và môi trường tự nhiên cho chúng sinh trưởng, nhằm gia tăng số lượng hàu theo cấp số nhân. Nhận thấy những mảnh sứ bỏ đi có thể tạo thành lớp giường dưới đáy biển, giúp những chú hàu bám vào sinh sống, năm 2016, hàng tấn sứ từ những chiếc bồn cầu bỏ đi của người dân địa phương được huy động. Chúng được nghiền thành mảnh, rải xuống biển như một lớp nệm khổng lồ với diện tích hơn 700m2, nhằm thu hút loài hàu. Bộ Môi trường Mỹ đã tài trợ 1 triệu USD, trong khi Sở Bảo vệ môi trường New York cũng chi đến 375 nghìn USD cho riêng hoạt động trên.

Bên cạnh việc tạo môi trường sinh trưởng, để có những cá thể hàu khỏe mạnh, dự án Billion Oyster cũng tiến hành gom vỏ hàu từ các nhà hàng ở New York, làm sạch và phơi khô trong vòng 1 năm. Sau đó, chúng được chuyển đến trường trung học chuyên về hàng hải Harbor, nơi học sinh có nhiệm vụ cấy những cá thể hàu con vào lớp vỏ sẵn có. Hàu được nuôi trong phòng thí nghiệm, đạt kích cỡ phù hợp để có thể tiếp tục tự sinh trưởng sau khi cấy ghép. Chúng được gắn kết vào nhau, tạo thành những rặng hàu lớn, đặt ở 12 rặng đá ngầm ngoài biển New York, làm nên con đê với chiều dài hơn 3km.

Ông Pete Malinowski - Trưởng nhóm thực hiện dự án cho biết, Billion Oyster đã thu hút đông đảo người tham gia, nhất là học sinh, sinh viên đến từ hơn 75 trường học trong 5 quận của thành phố. Ngoài việc cấy ghép, các tình nguyện viên trẻ còn thực hiện các chuyến đi đến các rặng hàu hoặc trạm nghiên cứu của dự án để tìm hiểu, theo dõi định kỳ sự phát triển của hàu cũng như chất lượng nước.

Cho tới nay, dự án Billion Oyster đã phát triển được 30 triệu con hàu cho vùng biển New York. Mục tiêu 1 tỷ con hàu và phục hồi hoàn toàn môi trường biển được đặt ra vào năm 2050 và sẽ tiếp tục được nhân rộng ở các thành phố khác của Mỹ như Virgina và Maryland. 

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang