QUỐC TẾ
Cập nhật 08:48 | 23/10/2019 (GMT+7)
.

Thị trường dầu mỏ sẽ biến động xấu?

08:05 | 16/09/2019
Vừa qua, các vụ hỏa hoạn xảy ra tại hai nhà máy dầu Aramco ở khu vực Abqaiq và Khurais thuộc phía Đông Ảrập Xêút do bị một số phương tiện bay không người lái (drone) tấn công đã dấy lên nhiều lo ngại về biến động xấu của thị trường dầu thế giới cũng như sự bất ổn của khu vực Trung Đông. Ngay lập tức, sản lượng khai thác dầu của nước này đã bị cắt giảm hơn một nửa bởi hai cơ sở sản xuất trên, vốn là trung tâm của ngành dầu mỏ quốc gia, buộc phải tạm thời đóng cửa.

Chảo lửa Trung Đông tiếp tục tăng nhiệt

Hãng Saudi Aramco, hay thường gọi là Aramco là Tập đoàn Dầu khí trực thuộc Chính phủ Ảrập Xêút, hiện nắm trong tay phần lớn hoạt động khai thác và tinh luyện dầu. Không chỉ là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, Aramco còn là một trong những doanh nghiệp có lợi nhuận cao nhất thế giới, được định giá hơn 1,5 ngàn tỷ USD. Thực tế, những gì xảy ra với hai nhà máy của Aramco không phải là lần đầu tiên tại Ảrập Xêút. Tháng trước, một vụ tấn công bằng drone cũng đã xảy ra tại mỏ dầu Shaybah, mặc dù không ảnh hưởng đến hoạt động khai thác ở đây.

Lực lượng nổi dậy Houthi của Yemen được cho là đã gây ra các vụ việc. Bản thân Houthi cũng đã đứng ra nhận trách nhiệm. Phát ngôn viên của lực lượng này tuyên bố, họ đã mở chiến dịch quy mô lớn, với sự tham gia của 10 drone nhằm vào 2 cơ sở dầu mỏ trên. Các cuộc tấn công sẽ tiếp tục cho tới khi Ảrập Xêút dừng tiến hành các hoạt động quân sự ở Yemen.

Yemen từ nhiều năm nay đã chìm trong một cuộc nội chiến giữa quân Chính phủ do Tổng thống Abdrabuh Mansour Hadi đứng đầu và lực lượng nổi dậy Houthi. Cuộc nội chiến đã gây ra một thảm họa nhân đạo đối với một quốc gia nhỏ ở phía nam bán đảo Ảrập này. Năm 2015, Tổng thống Abdrabbuh Mansour Hadi bị buộc phải chạy khỏi Sanaa sau khi Houthi chiếm được Thủ đô. Sau đó theo yêu cầu của ông, Ảrập Xêút đã dẫn đầu một liên minh gồm các quốc gia trong khu vực nhằm tiêu diệt Houthi. Kể từ đó, hai bên xung đột liên miên.

Thực tế, vụ tấn công cách đây hai hôm xảy ra sau một loạt cuộc tấn công xuyên biên giới trước đó nhằm vào các cơ sở dầu mỏ và tàu chở dầu tại vùng Vịnh. Tuy nhiên, đây là vụ liều lĩnh nhất của Houthi nhằm vào Ảrập Xêút cho tới nay, gây tổn thất lớn đối với ngành sản xuất dầu mỏ then chốt của nước này. Ảrập Xêút là quốc gia xuất khẩu dầu nhiều nhất thế giới, vận chuyển hơn 7 triệu thùng dầu tới các địa điểm khắp toàn cầu mỗi ngày.

Mặc dù lực lượng Houthi đã nhận trách nhiệm, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo vẫn thẳng thừng cáo buộc Iran là chủ mưu. Ông viết trên Twitter, “Tehran đứng sau gần 100 vụ tấn công nhằm vào Ảrập Xêút trong khi Tổng thống Iran Hassan Rouhani và Ngoại trưởng Javad Zarif giả vờ tham gia đàm phán”. Những diễn biến đó đã đẩy căng thẳng leo thang thêm một mức mới tại Trung Đông, vốn đang trong chảo lửa do các tranh cãi liên quan tới chương trình hạt nhân của Iran và các cáo buộc Tehran bắn rơi máy bay không người lái của Mỹ trên Eo biển Hormuz hồi tháng 6.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thái tử Ảrập Xêút Mohammed bin Salman sau vụ việc đã lập tức điện đàm, cam kết tăng cường hợp tác để đối phó với các phần tử khủng bố cũng như bảo đảm an ninh cho Ảrập Xêút. Người đứng đầu Nhà Trắng cho rằng, đây là việc làm cần thiết vì vụ tấn công không chỉ có tác động tiêu cực tới đồng minh Trung Đông của Washington mà còn tới bản thân nước Mỹ và nền kinh tế toàn cầu.

Tương lai nào cho dầu mỏ?

Sau vụ tấn công liên hoàn của các phương tiện bay không người lái hôm thứ Bảy đã khiến Ảrập Xêút phải cắt giảm hơn một nửa sản lượng dầu của mình, tương đương với khoảng gần 5,7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày hay 5% sản lượng dầu hàng ngày của cả thế giới. Theo dữ liệu của Cơ quan Quản lý thông tin năng lượng Mỹ, trong tháng 8, Ảrập Xêút đã sản xuất được 9,85 triệu thùng dầu/ngày.

Bộ trưởng Bộ Năng lượng Ảrập Xêút Abdulaziz bin Salman cũng cho biết, các vụ tấn công cũng dẫn đến việc đình trệ sản xuất một nửa lượng khí đốt, khiến cho nguồn cung ethane và khí thiên nhiên hóa lỏng giảm 50%. Theo quan chức trên, Ảrập Xêút sẽ đền bù phần thiếu hụt sản xuất cho các khách hàng từ kho dự trữ của mình. Được biết, hơn 4 triệu thùng dầu mỗi ngày của Ảrập Xêút được xuất khẩu sang châu Á, trong khi Mỹ nhập khẩu khoảng 600.000 thùng. Nhà nhập khẩu lớn nhất ở châu Á là Trung Quốc với 1,3 triệu thùng trong khi đứng thứ hai là Nhật Bản với 1,2 triệu thùng.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế thông báo, cơ quan này sẽ giám sát chặt chẽ tình hình. Theo các chuyên gia phân tích, căng thẳng địa chính trị Trung Đông đang leo thang qua hành động tấn công thị trường dầu mỏ. Điều mọi người lo sợ đã xảy ra. Cuộc tấn công đã xâm nhập được vào tuyến phòng thủ của cơ sở chế biến dầu Abqaiq khổng lồ của Ảrập Xêút, gây ra thiệt hại chưa thể đo lường được. Mức độ tăng giá dầu sẽ phụ thuộc vào mức độ tổn thất và thời gian chúng được khôi phục. Hiện nhiều nhà phân tích đang đưa ra những giả định về tình huống tồi tệ nhất.

Những hình ảnh vệ tinh cho thấy các đám khói bốc lên tại các cơ sở dầu của Ảrập Xêút, trong đó lớn nhất là từ khu vực Abqaiq. Điều đó thể hiện cuộc tấn công đã gây ra những thương tổn ở mức độ nghiêm trọng hơn trước rất nhiều. Như đã đề cập, nhà máy chế biến dầu thô ở Abqaiq là một trong những cơ sở quan trọng nhất trong ngành dầu mỏ Ả rập Xêút. Cứ 1 trong 20 thùng dầu được sử dụng trên toàn thế giới có nguồn gốc ở đây.

Thực tế, Abqaiq quan trọng đối với ngành dầu mỏ của Ảrập Xêút hơn các điểm xuất khẩu dầu khác tại Ras Tanura, Ju Lauaymah hay Eo biển Hormuz, vốn nối vùng Vịnh với Ấn Độ Dương và các vùng biển ngoài khơi. Dầu thô có thể được chuyển hướng khỏi Vịnh Ba Tư và Hormuz bằng cách bơm qua nước này đến Biển Đỏ thông qua đường ống dẫn dầu Đông-Tây. Nhưng dù gì nó không thể bỏ qua Abqaiq. Đường ống Đông-Tây bắt đầu tại Abqaiq và đầu ra từ các mỏ Ghawar, Shaybah và Khurais khổng lồ đều được xử lý ở đây. Vì vậy, bất cứ một cuộc tấn công vào cơ sở dầu ở khu vực trên sẽ tác động đến dòng chảy thô đến các điểm xuất khẩu trên cả hai bờ biển.

Cuộc tấn công mới nhất diễn ra chỉ vài tháng sau khi các phương tiện bay không người lái được phóng từ Iraq, nhắm vào các trạm bơm trên đường ống dẫn dầu. Lúc đó, tuy thiệt hại nhỏ nhưng nó đã nhấn mạnh đến sự dễ tổn thương của cơ sở hạ tầng dầu của Ảrập Xêút ngay cả khi nó nằm cách xa biên giới đất nước đến hàng trăm dặm.

Vụ việc xảy ra với Ảrập Xêút cũng sẽ là cuộc thử nghiệm khả năng dự trữ của những quốc gia tiêu thụ dầu, các thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế được yêu cầu phải giữ lượng dầu nhập khẩu trị giá 90 ngày trong kho dự trữ khẩn cấp và sẽ phải phục vụ trong trường hợp việc ngừng hoạt động ở Abqaiq kéo dài. Các quốc gia không phải thành viên như Trung Quốc và Ấn Độ cũng đang xây dựng dự trữ khẩn cấp của riêng mình và sẽ phải hành động như các nước trên trong tình huống đó. Ngoài ra, các nước láng giềng của Ả rập Xêút phải tăng sản lượng lên hết mức có thể.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang