QUỐC TẾ
Cập nhật 19:23 | 25/02/2020 (GMT+7)
.

Cơ hội phá thế bế tắc

07:59 | 27/09/2019
Tổng thống Israel Reuven Rivlin đã ủy quyền cho Thủ tướng Benjamin Netanyahu thành lập Chính phủ mới với hy vọng phá vỡ thế bế tắc trên chính trường sau cuộc bầu cử lại hôm 17.9. Nếu nỗ lực của ông Netanyahu thất bại, nhiệm vụ trên sẽ được trao cho người khác.

Giải pháp Thủ tướng luân phiên?

Trong cuộc bầu cử lại giữa tháng 9, đảng Likud của Thủ tướng đương nhiệm Netanyahu thua sát nút đảng Xanh và Trắng của cựu tướng Benny Gantz. Theo kết quả chính thức của Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel công bố hôm 25.9, Likud được bổ sung một ghế, giành tổng cộng 32 ghế, ít hơn so với đảng Xanh và Trắng với 33 ghế. Tuy nhiên, cả hai đảng lớn nhất đã không có được đủ số ghế để thành lập Chính phủ đa số.

Tổng thống Israel Reuven Rivlin từng cố gắng làm trung gian cho một thỏa thuận chia sẻ quyền lực giữa đôi bên nhưng không thành. Vì vậy, ông quyết định trao cho Thủ tướng Netanyahu cơ hội đầu tiên để thành lập Chính phủ. Ông Netanyahu ngay lập tức lặp lại lời kêu gọi về một Chính phủ đoàn kết bằng dòng trạng thái trên Twitter: “Chính phủ duy nhất có thể được thành lập là Chính phủ có sự đồng thuận rộng rãi. Cách duy nhất để đạt được một Chính phủ như vậy là ngồi xuống và nói chuyện với thái độ cởi mở”. Ông nói thêm: “Cả hai chúng tôi đều không thể thành lập được Chính phủ nếu như không kết hợp với nhau. Mệnh lệnh hiện nay là phải ra mắt một Chính phủ đoàn kết quốc gia thật nhanh chóng”.

Nhà lãnh đạo này cũng đồng thời ám chỉ đã sẵn sàng cho một thỏa thuận với ông Gantz về việc thay phiên làm Thủ tướng, một sự sắp xếp chưa từng thấy ở Israel kể từ những năm 1980. Thời kỳ 1984 - 1988, Israel từng có sự xoay vòng trong Chính phủ đoàn kết của ông Shimon Peres, thuộc Công đảng cánh tả, và đại diện cánh hữu Yitzhak Shami của Likud. Hai người đã thay phiên đảm nhiệm ghế Thủ tướng trong nhiệm kỳ 4 năm bất chấp bất đồng giữa họ. Hiện nay, ông Netanyahu cho biết, mối đe dọa từ Iran, thách thức kinh tế và các cơ hội liên quan đến Kế hoạch Trung Đông mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa lại đã giúp cả hai gạt bỏ khác biệt để hướng tới liên minh. Tuy nhiên, một thỏa thuận như vậy đòi hỏi ông Gantz phải từ bỏ lời hứa bầu cử cốt lõi của mình, đó là không phục vụ trong Chính phủ với ông Netanyahu và thay thế vị Thủ tướng nắm quyền tới 13 năm này. Đảng Xanh và Trắng đã ra tín hiệu cho thấy, họ sẽ giữ vững lập trường và từ chối phục vụ ông Netanyahu. Cựu tướng Benny Gantz phát biểu: “Đảng Xanh và Trắng sẽ không đứng trong một Chính phủ mà người lãnh đạo đang bị truy tố”, ám chỉ việc ông Netanyahu đang phải vướng phải cáo buộc liên quan đến tham nhũng.

Được biết, Thủ tướng đương nhiệm sẽ phải đối mặt với phiên điều trần vào tuần tới. Lúc đó, các công tố viên sẽ đưa ra quyết định vào đầu năm sau về khả năng có hay không đưa ra các cáo buộc chính thức rằng ông Netanyahu đã thay đổi quy tắc truyền thông để đổi lấy những bài báo thiên vị cũng như nhận quà bất hợp pháp từ doanh nhân. Tất nhiên, ông Netanyahu đã phủ nhận mọi cáo buộc trên.

Nhiệm vụ 28 ngày

Theo Hiến pháp Israel, Thủ tướng Netanyahu được trao cơ hội từ nay cho đến ngày 24.10 phải tìm kiếm hợp tác để thành lập Chính phủ đa số với ít nhất 61 ghế. Nếu thất bại, hy vọng duy nhất của ông là nỗ lực thành lập một đa số cánh hữu giống như đa số tạo nên chính quyền mãn nhiệm của ông.

Hôm 22.9, Tổng thống Israel Reuven Rivlin đã bắt đầu các cuộc tham khảo ý kiến kéo dài 2 ngày với các đảng thắng cử để lựa chọn chính trị gia có cơ hội thành lập được Chính phủ liên minh cao nhất. 55 thành viên Quốc hội đã lựa chọn Thủ tướng Netanyahu so với 54 phiếu cho cựu tướng Benny Gantz. Như vậy, ông Netanyahu hiện đã có sự hậu thuẫn của 55 nghị sĩ cánh hữu và Do Thái chính thống cực đoan. Ông chỉ cần thuyết phục thêm cựu Bộ trưởng Quốc phòng Avigdor Lieberman - Chủ tịch đảng cánh hữu Yisrael Beytenu, tái gia nhập liên minh của ông là đủ giành thế đa số.

Tuy nhiên, ông Lieberman, một người theo chủ nghĩa dân tộc thế tục, cho biết sẽ không làm việc với các đồng minh chính thống cực đoan của ông Netanyahu. Thay vào đó, ông này đang yêu cầu thành lập một Chính phủ đoàn kết giữa Likud, Xanh và Trắng và Yisrael Beiteinu.

Trong trường hợp không thể thành lập được Chính phủ trước ngày 24.10, ông Netanyahu có thể yêu cầu Tổng thống gia hạn hai tuần (ông Rivlin có quyền đồng ý hoặc từ chối). Khi thời gian dành cho ông Netanyahu đã hết, cơ hội sẽ được trao cho ông Gantz trong vòng hai tuần phải thành lập đa số cho chính mình.

Trong trường hợp không bên nào có thể chiếm đa số, Israel nhiều khả năng buộc phải tổ chức cuộc bầu cử thứ ba trong vòng chưa đầy một năm. Tất nhiên, Tổng thống Rivlin nghiêm khắc cảnh báo, cả hai bên đừng để viễn cảnh đó xảy ra. Ông khẳng định: “Người dân Israel không muốn thêm các cuộc bầu cử, bất kể quan điểm chính trị của họ là gì”.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang