QUỐC TẾ
Cập nhật 00:27 | 20/11/2019 (GMT+7)
.
Tiến trình luận tội Tổng thống Mỹ Donald Trump

“Sóng ngầm” ở Thượng viện?

08:04 | 08/10/2019
Đến nay, dư luận vẫn cho rằng, tiến trình luận tội Tổng thống Mỹ do phe Dân chủ ở Hạ viện tiến hành ít khả năng thành công, bởi ông Donald Trump còn “lá chắn” Thượng viện do phe Cộng hòa làm chủ. Tuy nhiên, đã xuất hiện “sóng ngầm” trong đảng Cộng hòa, sau khi ông Donald Trump, giữa tâm bão luận tội, tiếp tục kêu gọi Trung Quốc điều tra con trai của đối thủ Joe Biden.

Thượng viện Mỹ khóa này có 53 Thượng nghị sĩ Cộng hòa, 45 Thượng nghị sĩ Dân chủ và 2 Thượng nghị sĩ độc lập có thiên hướng ủng hộ phe Dân chủ. Để Thượng viện nhất trí phế truất Tổng thống, cần đa số áp đảo tán thành (67 phiếu), tức là cần toàn bộ 45 Thượng nghị sĩ Dân chủ và 2 Thượng nghị sĩ độc lập, thêm 20 Thượng nghị sĩ Cộng hòa quay lưng lại với ông Donald Trump. Điều này rất khó xảy ra.

Nhân chứng thứ hai

Tuy nhiên, không nên loại bỏ bất kỳ kịch bản nào trên chính trường Mỹ hiện nay khi các sự kiện luôn thay đổi nhanh và không thể đoán trước điều gì. Cách đây hai tuần, thời điểm trước khi một nhân vật trong cộng đồng tình báo tố cáo Tổng thống Donald Trump gây sức ép buộc Tổng thống Ukraine điều tra đối thủ Joe Biden, mấy ai đặt cược vào khả năng Hạ viện sẽ chính thức mở điều tra luận tội? Giờ đây, khi xuất hiện nhân vật tố cáo thứ hai, cũng là một quan chức tình báo, nhiều khả năng, phe Cộng hòa sẽ không thể ngồi yên.

Hôm 6.10, ông Mark Zaid, luật sư đại diện cho người tố giác đầu tiên xác nhận với CNN rằng, ông và các luật sư khác trong nhóm của mình đang đại diện cho người tố giác thứ 2, làm việc trong cộng đồng tình báo, có những thông tin trực tiếp giúp củng cố cho cáo buộc của người tố giác thứ nhất và quan chức này đã nói chuyện với Tổng thanh tra của cộng đồng tình báo Michael Atkinson.

Đơn khiếu nại đầu tiên được nộp cho Tổng thanh tra ngày 12.8, trích dẫn các thông tin có được từ một số quan chức Mỹ, bày tỏ lo ngại rằng Tổng thống Donald Trump đang lạm dụng quyền lực để kêu gọi sự can thiệp từ nước ngoài khi ông tìm cách tái đắc cử nhiệm kỳ thứ 2 vào năm 2020. Lá đơn cũng cáo buộc Tổng thống đã lợi dụng khoản viện trợ 400 triệu USD để gây sức ép với Tổng thống Ukraine Zelensky, buộc Ukraine điều tra đối thủ đảng Dân chủ là cựu Phó Thủ tướng Joe Biden và con trai ông Hunter Biden - người từng nằm trong hội đồng quản trị của một công ty năng lượng Ukraine.

Người tố giác thứ hai xuất hiện sau khi đảng Cộng hòa bày tỏ sự bất mãn đối với ông Donald Trump do ông tiếp tục kêu gọi Trung Quốc điều tra con trai của ông Biden, người từng có giao dịch làm ăn tại Trung Quốc.

Phản ứng về cuộc điều tra do Trung Quốc tiến hành, Thượng nghị sĩ Mitt Romney tuyên bố trên Twitter rằng: “Lời đề nghị trơ trẽn và chưa từng có đối với Trung Quốc và Ukraine để điều tra Joe Biden là sai lầm và kinh khủng”.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Roy Blunt, thành viên Ủy ban Tình báo Thượng viện thì phát biểu trên kênh CBS: “Không thể hiểu nổi Tổng thống đang làm gì. Chúng ta chắc chắn không thể trông đợi vào sự giúp đỡ của Trung Quốc, Nga hay bất kỳ đối thủ an ninh nào”.

Những phản ứng này rất đáng chú ý. Nó cho thấy đã xuất hiện sóng ngầm trong đảng Cộng hòa.

Những toan tính phiếu bầu

Trước diễn biến trên, đã có những phân tích cho rằng, không loại trừ khả năng chính phe Cộng hòa sẽ “tiễn” Tổng thống Donald Trump khỏi Nhà Trắng do những toan tính phiếu bầu. Khả năng không ngờ đó không phải do chính trường Mỹ khó đoán mà do chính phe Cộng hòa đang ở tình thế nguy hiểm, có thể mất thế đa số tại Thượng viện sau cuộc bầu cử tháng 11.2020. Có 23 Thượng nghị sĩ Cộng hòa sắp phải tham gia tái tranh cử, trong khi phe Dân chủ chỉ có 12 Thượng nghị sĩ.

Trong số 23 Thượng nghị sĩ Cộng hòa nói trên, chỉ hai người là bà Susan Collins ở bang Maine và ông Cory Gardner ở bang Colorado nắm giữ ghế ở nơi mà bà Hillary Clinton giành chiến thắng năm 2016. Còn lại một loạt Thượng nghị sĩ Cộng hòa sẽ tranh cử trong thế bấp bênh tại những bang ông Donald Trump từng thắng với cách biệt một con số: như Arizona, Georgia, Iowa… Do đó, chỉ cần thay đổi nhỏ trong môi trường chính trị liên quan tới luận tội, các Thượng nghị sĩ này sẽ rơi vào tình huống xấu.

Trong khi đó, khảo sát dư luận của CNN công bố ngày 30.9 và nhiều khảo sát khác cho thấy, người dân ngày càng ủng hộ luận tội ông Donald Trump từ khi vụ bê bối liên quan cuộc điện đàm với Tổng thống Ukraine bùng phát. Điều đó có nghĩa là khi điều tra luận tội diễn biến xấu hơn với Tổng thống, tất cả Thượng nghị sĩ Cộng hòa đang bị đe dọa nhất có thể quay lưng lại với ông Donald Trump để cứu vãn sự nghiệp chính trị của chính mình. Dù điều này khó xảy ra nhưng chỉ cần 5 thượng nghị sĩ Cộng hòa có ý định bỏ phiếu loại bỏ ông Trump thì các nhân tố thực dụng trong đảng như Lisa Murkowski (Alaska), Roy Blunt (Missouri), Marco Rubio (Florida), Ben Sasse (Nebraska), Mitt Romney (Utah)… sẽ nhận ra thế yếu của Tổng thống và chớp cơ hội.

Chỉ trích công khai như của Thượng nghị sĩ Mitt Romney hay Roy Blunt sẽ khiến những nhân vật trong giới lãnh đạo đảng có lý do để cân nhắc. Thứ nhất, nếu lãnh đạo phe đa số, Thượng nghị sĩ Mitch MacConnell quyết định rằng cái giá của việc bảo vệ Tổng thống vượt quá những lợi ích bầu cử, ông sẽ không ngần ngại khiến ông Donald Trump “lên cơn đau tim”. Thứ hai, việc gạt bỏ ông Donald Trump cũng sẽ mở ra tương lai chính trị cho một số Thượng nghị sĩ Cộng hòa, từ Rubio tới Josh Hawley, những người cho rằng mình có tố chất Tổng thống. Nếu ông Donald Trump tái đắc cử năm 2020, họ sẽ lại phải đợi thêm 4 năm nữa để bắt đầu cuộc chạy đua.

Vấn đề là bước ngoặt để có 20 Thượng nghị sĩ Cộng hòa sẵn sàng chống lại ông Donald Trump. Hiện giờ khó hình dung về bước ngoặt đó, nhưng chính trị lúc nào cũng có bất ngờ.

Đạt Quốc
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang