QUỐC TẾ
Cập nhật 10:38 | 24/01/2020 (GMT+7)
.
Nhật Bản

Chống béo phì từ trong trường học

08:18 | 09/12/2019
Trên khắp thế giới phát triển, vòng eo đang ngày càng lớn lên. Chính việc ăn uống không khoa học cùng với thiếu hoạt động thể chất đã khiến “đại dịch” béo phì ảnh hưởng đến cả người lớn lẫn trẻ em. Tuy nhiên, có một quốc gia dường như không bị kéo vào xu hướng đó. Nhật Bản là quốc gia duy nhất có ít hơn tỷ lệ cứ 5 trẻ em lại có 1 thừa cân ở 41 thành viên phát triển thuộc Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD).

Coi trọng bữa ăn học đường

Theo WEF, chế độ ăn uống của người Nhật từ lâu đã được coi là một trong những điển hình lành mạnh nhất trên thế giới. Theo truyền thống, nhiều món ăn của Nhật Bản có chứa một loạt các thành phần tươi, đôi khi được ăn sống, hoặc chỉ chín tái. Phương pháp nấu ăn có xu hướng dựa vào hấp hoặc ninh. Một nghiên cứu của trường Khoa học nông nghiệp thuộc Đại học Tohoku, đã tiến hàng kiểm tra và đánh giá hàm lượng dinh dưỡng của chế độ ăn uống Nhật Bản từ trước nay. Kết quả cho thấy, chế độ ăn điển hình của người Nhật năm 1975 ít có khả năng gây ra bệnh tiểu đường và tích tụ mỡ nội tạng ở chuột thí nghiệm. Chế độ này được xác định là tốt hơn để xây dựng cuộc sống lâu dài và khỏe mạnh.

Trong đó, bữa ăn học đường Kyushoku là một lý do quan trọng giúp người Nhật Bản giảm nguy cơ béo phì ngay từ thế hệ trẻ. Có thể nói, bữa trưa ở trường là một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của học sinh đất nước mặt trời mọc. Thực tế, việc cung cấp bữa ăn cho học sinh có từ năm 1889. Khi đó cơm nắm và cá nướng được phục vụ cho các em nghèo sống ở phía Bắc quận Yamagata. Chương trình này đã được mở rộng ra khắp cả nước sau Thế chiến II, giúp học sinh không phải ăn những bữa cơm thiếu dinh dưỡng do tình trạng khan hiếm thực phẩm thời hậu chiến. Kyushoku được chế biến bằng những nguyên liệu tươi sạch, đa dạng theo mùa, chứa hàm lượng sắt, canxi và chất xơ. Một bữa ăn điển hình có thể ví dụ là cơm cá tuyết nướng với ngô ngọt và rau cải, ăn kèm với súp rau và một hộp sữa. Nhiều thập kỷ trôi qua, Kyushoku được ghi nhận là đã đóng góp vào việc tạo nên tuổi thọ ấn tượng của người dân Nhật Bản, giúp tỷ lệ béo phì ở trẻ em và người lớn thuộc nhóm thấp nhất trong các nước OECD.

Theo ông Mitsikoiko Hara, vừa là bác sĩ nhi khoa lẫn giáo sư tại Đại học Tokyo Kasei Gakuin, bữa ăn trưa học đường do các chuyên gia dinh dưỡng lên thực đơn được cung cấp cho tất cả các trường tiểu học và phần lớn các trường trung học cơ sở trên khắp Nhật Bản. Mỗi bữa ăn được thiết kế có khoảng 600-700 calo, cân bằng giữa carbohydrate, thịt hoặc cá và rau.

Bà Mayumi Ueda, một quan chức của Bộ Giáo dục Nhật Bản cho biết, bữa ăn trưa của các trường không chỉ giúp cung cấp thêm dinh dưỡng có xu hướng thiếu trong các bữa ăn tại nhà, mà còn góp phần cân bằng dinh dưỡng cần thiết cho học sinh. Chính phủ nghiên cứu dinh dưỡng, thói quen ăn uống ở Nhật Bản hàng năm, và sử dụng kết quả đó để định hình những thức ăn được phục vụ trong bữa ăn tại trường.

Ăn mà học

Không giống như hệ thống nhà ăn được vận hành ở một số nước phương Tây, bữa trưa ở trường Nhật Bản thường được phục vụ trong lớp học. Không có lựa chọn thức ăn, không có nhượng bộ nào dành cho người ăn chay, hoặc bất kỳ ai bị hạn chế về tôn giáo bởi ở Nhật Bản hầu như không có những học sinh như vậy. Kyushoku cung cấp một thực đơn thống nhất cho tất cả học sinh ở mỗi trường trong 5 ngày/tuần. Theo các nhà giáo dục, điều này giúp tránh sự mất cân bằng trong việc cung cấp dinh dưỡng, đồng thời “che giấu” được khoảng cách chênh lệch kinh tế của mỗi gia đình. Bữa trưa được quan niệm không chỉ để cho học sinh ăn mà còn dạy chúng. Trong các trường học ở Nhật Bản, học sinh được giáo dục tự làm mọi việc. Các em không chỉ quét lớp, cọ nhà vệ sinh mà còn phục vụ bữa trưa cho mình. Các em chia suất ăn cho nhau, đồng thời tự giác dọn dẹp phòng học sau đó.

Ông Hara cho biết thêm, hàng ngày, một chương trình sẽ được phát sóng tại các trường nhằm giúp giải thích các yếu tố dinh dưỡng có trong bữa ăn trưa. Đây được coi là một biện pháp tốt để giáo dục trẻ em. Tại các trường tiểu học, học sinh sử dụng nam châm với hình ảnh thực phẩm, xếp chúng theo từng loại khác nhau trên bảng trắng theo giá trị dinh dưỡng. Ngay từ năm 2005, Chính phủ Nhật Bản đã yêu cầu các nhà trường phải dạy học sinh về nguồn gốc và thành phần của món ăn, cũng như nên ăn hết, không lãng phí thực phẩm. Thậm chí, bữa ăn học đường còn được đưa vào luật và được coi là chiến lược quốc gia. Nó được coi là một phần chính thống trong giáo dục chứ không chỉ đơn thuần là cung cấp đầy đủ dinh dưỡng.

Nhờ những chính sách nghiêm túc, theo báo cáo mới nhất của UNICEF, Nhật Bản có tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh thấp nhất thế giới và tỷ lệ trẻ em từ 5 - 19 tuổi bị thừa cân hoặc béo phì là 14,42%, thấp hơn nhiều so với hầu hết các nước phát triển khác. Trong bảng xếp hạng của UNICEF, Mỹ đang đứng đầu với 41,86 %, tiếp đến là Italia với 36,87 % và Pháp với 30,09 %.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang