QUỐC TẾ
Cập nhật 17:41 | 27/01/2020 (GMT+7)
.
Nghị viện điện tử

Không gian ảo, hiệu quả thật

08:55 | 15/12/2019
Trong kỷ nguyên mà công nghệ thông tin đang được ứng dụng vào mọi lĩnh vực của đời sống nhân loại như chính phủ điện tử, thương mại điện tử, giải trí điện tử, chữ ký điện tử hay chẩn đoán và điều trị bệnh qua internet… thì thuật ngữ “Nghị viện điện tử” hay “Quốc hội điện tử” (e-parliament) cũng không là ngoại lệ. Hệ thống này tạo ra những không gian tương tác ảo giữa nghị sỹ với nghị sỹ, nghị sỹ với cử tri nhưng lại mang lại những hiệu quả lập pháp thực sự.

Thực tế, phần lớn các quốc gia trên thế giới đều đã thiết lập hệ thống nghị viện điện tử, nhưng ở mỗi nước mỗi khác. Có nước đã có nghị viện điện tử tương đối hoàn hảo, nhưng cũng có nước chỉ mới manh nha hình thành. Có nước coi nghị viện điện tử như một công cụ để kết nối cử tri, để gần dân hơn, nhưng cũng có nước chỉ tập trung vào thư viện điện tử để cung cấp thông tin cho nghị sỹ vì mỗi nghị sỹ của họ đều đã có trang web riêng, thường xuyên tiếp xúc cử tri qua mạng.

Tiết kiệm thời gian, chi phí

Có thể nói ứng dụng ICT trong hoạt động của một tổ chức luôn mang lại những lợi ích nhất định. Tận dụng khả năng kết nối và lan tỏa của ICT, các nghị viện trên thế giới có thể tạo ra một hệ thống mạng như hệ thống mạch máu trong cơ thể con người. Không gian tự động (cyber space) sẽ làm cho khoảng cách biến mất và các nghị sỹ có thể giao tiếp với nhau và với cử tri của mình một cách dễ dàng. Chẳng hạn như thông qua cuộc họp trực tuyến (video conference), các nghị sỹ có thể họp, trao đổi, hoạt động thường xuyên trên mạng mà không cần phải chờ tới các phiên họp toàn thể hay họp ở từng ủy ban. Do một số vấn đề đã được bàn thảo, góp ý, thống nhất trước kỳ họp qua mạng, nên cũng làm giảm thời gian họp hành.

Bằng các công cụ thông tin, ICT cũng làm tăng hiệu quả công việc cũng như mối quan hệ giữa các cơ quan trong Nghị viện. Công chức nghị viện có thể gửi tài liệu phiên họp, chương trình nghị sự cũng như thông báo lịch họp... cho nghị sỹ qua mạng mà không cần phải in tài liệu rồi gửi như trước đây, vừa tiết kiệm được chi phí in ấn, vừa không mất thời gian đi gửi mà nghị sỹ lại nhận được thông tin nhanh chóng.

ICT cũng giúp các nghị sỹ ngồi tại phòng mà vẫn tra cứu được những thông tin cần thiết thông qua thư viện điện tử của nghị viện mà không cần phải tới phòng đọc của Nghị viện như trước đây.

Tăng cường kết nối nghị sỹ - cử tri

Đặc biệt, ICT giúp kết nối thường xuyên và hiệu quả giữa nghị sỹ với cử tri, khiến việc tiếp xúc cử tri trở nên dễ dàng, mà không cần hẹn thời gian hay địa điểm gặp gỡ. Và ngược lại, cử tri cũng dễ dàng đề đạt ý kiến hay khiến kiện với nghị sỹ về những vấn đề họ quan tâm thông qua trang web riêng của nghị sỹ hay trang web trưng cầu ý kiến qua mạng của từng nghị viện.

“Tôi có thể liên hệ với nhiều cử tri cùng một lúc một cách dễ dàng cũng như việc họ không gặp khó khăn khi liên lạc với tôi. Tôi có thể tham khảo ý kiến cử tri, tập hợp những đóng góp của họ, hình thành lên những ý tưởng hoặc sử dụng những nguồn lực mà tôi chưa bao giờ sử dụng trước đó” - một nghị sỹ tham gia cuộc khảo sát của Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU) năm 2018 bày tỏ.

Một số nghị sỹ tham gia cuộc khảo sát của IPU mô tả các công nghệ kỹ thuật số là “cách thế giới hoạt động” và đang trở thành một phần tất yếu của xã hội hiện đại cũng như một phần tất yếu của nghị viện trong tương lai. Theo quan điểm này, sự tiến hóa là không thể tránh khỏi, và các nghị sỹ trên thế giới sẽ phải thích ứng, chấp nhận và sử dụng các công cụ này bất kể họ muốn hay không muốn. Một số nghị sỹ được hỏi nhận thức được rằng, việc sử dụng mạng xã hội cũng đồng nghĩa với việc mọi bình luận và hành vi trực tuyến của họ sẽ tác động đến cách họ cử tri nhìn nhận đánh giá họ: “Một nghị viện điện tử cũng cho phép tạo ra một cơ chế mới để các cử tri dễ dàng nắm bắt thông tin và đánh giá những người đại diện của mình. Điều đó cho phép tôi tiếp cận với những thông tin trực tiếp và nhanh nhất để có thể nắm được mọi người nghĩ về tôi và hành động của tôi”.

Bên cạnh đó, nhờ nghị viện điện tử, nhiều cử tri đã được giải quyết khiếu nại mà không cần phải tới tận văn phòng nghị viện kêu cầu cũng như không sợ đơn thư của họ gửi bị thất lạc. Một ví dụ ở Đức cho thấy ICT đã làm đổi mới hoạt động của Ủy ban Dân nguyện. Từ ngày 1.9.2005, Ủy ban này có thêm hình thức gửi đơn trực tuyến và tiếp ký trên mạng, lần đầu áp dụng ở Đức. Hình thức đơn dân nguyện công cộng được thực hiện trên cơ sở thử nghiệm (www.bundestag.de/Petitionen) và được Ủy ban Dân nguyện quyết định áp dụng sau khi được sự ủng hộ của người nộp đơn, giản tiện cho công chúng tham gia, thảo luận và bớt đi các đơn trùng lắp. Quy trình xử lý đơn trực tuyến và đơn công cộng cho phép Ủy ban này theo dõi thảo luận của công chúng để thẩm tra sát ý nguyện của công chúng hơn. Theo đó, việc xử lý đơn thư tại Ủy ban Dân nguyện đạt nhiều gấp ba lần thông thường.

Tuy nhiên, Đức không phải là nghị viện đầu tiên trên thế giới áp dụng mô hình nghị viện điện tử giản tiện và chi phí thấp này, mà ngay từ năm 2001, nghị viện Scotland đã thực hiện thành công mô hình này. Ủy ban Dân nguyện Scotland được sự nhất trí của các đảng phái trong Nghị viện đã quyết định áp dụng hình thức đăng ký và xử lý đơn thư trực tuyến để tăng cường giao lưu với cử tri, và sử dụng đường liên kết với máy chủ của Nghị viện Scotland để quản lý quá trình xử lý và thống kê.

Những vấn đề đặt ra

Tuy nhiên, cũng có nhiều vấn đề đặt ra khi thúc đẩy mô hình nghị viện điện tử. Một trong những khó khăn được các nghị sỹ đề cập nhiều nhất đó là khả năng tiếp cận của các cử tri ở khu vực nông thôn, hoặc các nghị sỹ đại diện cho các đơn vị bầu cử ở các vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn - những nơi mà người dân không chỉ khó khăn trong việc tiếp cận với hệ thống cơ sở hạ tầng như máy tính, điện thoại, mà còn khó khăn trong việc tiếp cận với internet, thậm chí là điện nói chung. Từ những khó khăn về cơ sở hạ tầng đưa đến những khó khăn liên quan đến tình trạng thiếu kỹ năng về công nghệ thông tin, hay là thiếu những “cử tri điện tử”.

Chỉ khi các nhà mạng có thể cải thiện khả năng kết nối và các chính phủ có thể “phổ cập” điện thoại thông minh giá rẻ cho người nghèo để tất cả mọi người đều có khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ số thì khi đó, chúng ta mới có thể xây dựng được một nghị viện điện tử rộng khắp và bao trùm. Còn ngược lại, sẽ xảy ra tình trạng địa phương này thì được số hóa, địa phương khác vẫn sẽ phải tiến hành các hoạt động theo kiểu truyền thống” - một nghị sỹ chia sẻ trong cuộc khảo sát của IPU năm 2018.

Một vấn đề khác cũng được các nghị sỹ đề cập đó là nguy cơ thao túng thông tin và tung tin giả, gây tổn hại đến thanh danh, uy tín của nghị sỹ.

Đạt Quốc
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang