VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 23:01 | 17/09/2019 (GMT+7)
.
Dạy học theo chủ đề:

Giảm tải giáo viên, cải thiện giáo dục

07:19 | 23/08/2016
“Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai”. Tầm nhìn đúng đắn này được thể hiện rõ trong quan điểm cải cách giáo dục ở nước ta. Trong đó, dạy học theo chủ đề là một trong những giải pháp nhằm đổi mới căn bản, toàn diện lĩnh vực này. Tuy nhiên, đây thực sự không phải là một bài toán đơn giản.

Mang lại nhiều lợi ích

So với lối dạy học truyền thống, vai trò của thầy và trò trong dạy học theo chủ đề có sự khác biệt tương đối. Với mô hình này, giáo viên chuyển sang là người gợi mở, hướng dẫn, học sinh là trung tâm. Về nội dung, dạy học theo chủ đề là hệ thống kiến thức phổ thông, cơ bản, hiện đại, toàn diện về tự nhiên, xã hội và nhân văn, về công nghệ và nghệ thuật... cùng với hệ thống kỹ năng tương ứng được áp dụng trong giảng dạy.

Về bản chất, mô hình này mang tính tích hợp, thực tiễn và hợp tác. Theo đó, tính tích hợp đồng nghĩa với việc làm sao cho các nội dung kiến thức gần nhau hơn, quan hệ chặt chẽ hơn, từ đó, giúp học sinh có cái nhìn tổng thể hơn, có tư duy logic và được rèn luyện nhiều hơn. Tính thực tiễn nằm ở nội dung chủ đề dạy học gắn với thực tế cuộc sống. Vì hình thức hoạt động chủ yếu theo nhóm nên tính hợp tác giữa các học sinh trong học tập thể hiện rất rõ. Chính bởi được áp dụng hoặc rút ra bài học từ thực tế, hình thức học mang tính tương tác nhóm cao nên tạo cho học sinh hứng thú, khuyến khích người học tự tìm tòi, đưa ra phương án giải quyết, tự thu thập và xử lý thông tin.

Khi được hỏi về những trải nghiệm sau một tiết học áp dụng mô hình mới này, em Nguyễn Hương Q. (Trường THCS Thượng Cát, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) tâm sự: “Em nhận thấy việc thầy cô tổ chức cho chúng em học theo các chủ đề khác nhau ở từng môn học làm cho chúng em rất hứng thú, hiểu bài rất nhanh và xâu chuỗi được nội dung bài học”.

Bên cạnh các định hướng đúng đắn, việc dạy học theo chủ đề nếu được đầu tư đồng bộ, bài bản không những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kỹ năng sư phạm cho giáo viên.

Còn đó những khó khăn

Với những ưu điểm cơ bản trên, dạy học theo chủ đề thực sự có những thế mạnh trong công cuộc cải cách giáo dục. Tuy nhiên, cần nhiều yếu tố để làm cho mô hình này phát huy hiệu quả tối đa. Trên thực tế, bước đầu, việc dạy học theo chủ đề vẫn gặp một số khó khăn. Điển hình là đội ngũ giáo viên vốn đã được chuyên biệt theo từng môn học, trong khi, phương pháp này đòi hỏi có tính tích hợp, yêu cầu người dạy phải hiểu biết về nhiều lĩnh vực. Thêm vào đó, một số bộ phận giáo viên, cấp quản lý chưa nhận thức đúng về tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy và học. Đó đây, vẫn xuất hiện tư tưởng bảo thủ, trì trệ, với lối suy nghĩ chạy theo thành tích, điểm số mà quên đi tính tích cực của sự thay đổi phương pháp.

Nhiều trường hợp, phương pháp này chỉ được áp dụng mang tính đối phó, khi có người dự giờ hoặc chỉ được đầu tư khi có các cuộc thi giáo viên giỏi. Ngoài ra, vận dụng dạy học theo chủ đề luôn gắn liền với các yêu cầu về cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật phục vụ dạy học: Lớp học, bàn ghế, phòng chức năng phụ trợ, thư viện, phòng thí nghiệm, phòng dạy chuyên đề... Thực tế ở Việt Nam cho thấy rất ít trường đáp ứng được các yêu cầu này, đặc biệt là ở các trường vùng núi xa xôi, hẻo lánh.

Làm sao để đổi mới

Để có thể ứng dụng được việc dạy học theo chủ đề vào các cấp học đạt hiệu quả tốt, cần có sự đầu tư đồng bộ về mọi phương diện. Trong mô hình dạy học này, người thầy không chỉ là người dạy mà còn là người thúc đẩy việc học tập của học sinh. Vì vậy, trình độ năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phẩm chất của người giáo viên có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học.

Điều đó đòi hỏi việc đào tạo đội ngũ giáo viên cần được đổi mới, chú trọng ngay từ khi họ còn là sinh viên sư phạm. Các thầy cô cần tâm huyết, nâng cao, mở rộng hơn nữa vốn kiến thức của mình để có thể “truyền lửa” cho học sinh qua mỗi tiết học. Thêm vào đó, các cán bộ làm công tác quản lý giáo dục, các giáo viên cần phải được bồi dưỡng nhiều hơn nữa về chuyên môn, nghiệp vụ, nhằm đáp ứng được nhu cầu phát triển của dạy và học.

Thầy Nguyễn Thanh Cảnh - Hiệu trưởng Trường THPT Ba Tơ (Quảng Ngãi) cho biết: “Nhà trường luôn khuyến khích giáo viên thực hiện dạy học theo chủ đề. Tuy vậy, muốn đổi mới, đội ngũ giáo viên cần phải nâng cao cả năng lực chuyên môn lẫn sư phạm. Mặt khác cần phải có hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học đáp ứng được yêu cầu dạy học... Bởi điều này càng giúp học sinh tăng cường thực hành, luyện tập, tăng thêm hứng thú học tập, tư duy nhanh, nhớ bài học được lâu hơn”.

Ngoài các yếu tố chủ quan trên, các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục nói chung và đổi mới phương pháp dạy học nói riêng được cụ thể hóa thành những nghị quyết, chỉ thị, cũng sẽ là cơ sở để các nhà quản lý triển khai mạnh mẽ đổi mới dạy học, sử dụng dạy học theo chủ đề trong các nhà trường.

Cô Lê Thị Loan - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Cổ Nhuế 2, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội cho biết: “Các chính sách của Đảng, Nhà nước và sự hỗ trợ của cấp trên đối với nhà trường có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng và hiệu quả quản lý dạy học theo chủ đề. Được cấp trên quan tâm, tạo điều kiện với những chủ trương hợp lý sẽ giúp cho các nhà trường thực hiện tốt dạy học theo mô hình này”. 

Cao Linh
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
16:16 16/09/2019
Ngày 16.9, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tiên Du (Bắc Ninh) Phạm Đăng Thuyên cho biết, Ủy ban Nhân dân xã Hoàn Sơn đã ra thông báo tạm đình chỉ cơ sở mầm non tư thục Đồ Rê Mí, sau khi để xảy ra vụ việc bỏ quên cháu Nguyễn Tấn Lợi (tên thường gọi là Quy, sinh năm 2016 ở thôn Đông Sơn, xã Việt Đoàn, huyện Tiên Du) khoảng 7 tiếng trên xe ôtô, tại địa bàn xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du, vào ngày 13.9.
Quay trở lại đầu trang