VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 20:31 | 22/09/2017 (GMT+7)
.
Đời sống văn hóa của công nhân - Có như không

Bài 1: Có thực mới vực được đạo

08:42 | 13/09/2017
Trong chương trình giám sát về đời sống văn hóa cơ sở của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ dành một phần quan trọng cho đời sống tinh thần của công nhân tại các khu công nghiệp (KCN). Điều này không phải không có lý khi đây là lực lượng lao động trẻ, đang đóng góp lớn vào sự phát triển KT - XH của địa phương và đất nước, nhưng thực tế chưa được quan tâm đúng mức.

 Khảo sát tại hai KCN lớn nhất cả nước là Bình Dương và Vĩnh Phúc cho thấy thực trạng đáng lo ngại về đời sống văn hóa tinh thần của công nhân đang làm việc tại đây. Sự quan tâm đầu tư như muối bỏ bể, khi các thiết chế văn hóa chỉ đếm đầu ngón tay và cũng chưa được khai thác hiệu quả.

>> Bài cuối: Thụ hưởng thực chất

Quá ít so với nhu cầu

Nhà văn hóa công nhân KCN Khai Quang (Vĩnh Phúc) đi vào hoạt động 3 năm nay, được xây dựng theo cơ chế địa phương cấp đất, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam bỏ tiền xây dựng. Dẫn Đoàn giám sát tham quan, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Vĩnh Phúc Nguyễn Thị Thúy Hà tự hào, đây có lẽ là mô hình đầu tiên trên cả nước nhà văn hóa trong KCN có cả nhà ở, nhà gửi trẻ và nơi vui chơi giải trí, luyện tập thể dục, thể thao cho công nhân sau giờ làm việc. Tuy nhiên, nếu so với con số 40.000 lao động đang làm việc tại KCN Khai Quang, thì nhà văn hóa chỉ đáp ứng… 1/40 nhu cầu. Còn trên toàn địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, hiện có 7 KCN hoạt động, với tổng số công nhân lao động khoảng 72.800 người, cũng mới có duy nhất Nhà văn hóa công nhân KCN Khai Quang!

Với gần 1 triệu công nhân đang làm việc tại 28 KCN, cụm công nghiệp, theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đặng Minh Hưng, Bình Dương coi công nhân là đối tượng phục vụ, và việc chăm lo đời sống tinh thần cho người lao động cũng sớm được quan tâm. Bằng chứng là KCN Mỹ Phước đã đầu tư xây dựng nhà hát phục vụ công nhân từ năm 2005 với sức chứa 3.000 chỗ ngồi; ngoài ra còn có 6 sân bóng đá đạt tiêu chuẩn. Trung tâm Hỗ trợ thanh niên công nhân và lao động trẻ tỉnh Bình Dương tại KCN Mỹ Phước 3 có diện tích sử dụng 15.446m2, gồm: Hội trường đa năng có sức chứa 700 chỗ ngồi, Khối tư vấn diện tích 1.200m2, cao 5 tầng; Khối nhà trẻ 1.250m2, cao 2 tầng, 10 phòng học và các phòng chức năng. Năm nay dự kiến có thêm Trung tâm Văn hóa - Thể thao công nhân lao động Bình Dương tại Khu dân cư Việt - Sing, thị xã Thuận An.

Tuy vậy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Đặng Minh Hưng thừa nhận, mức độ hưởng thụ văn hóa của công nhân vẫn còn hạn chế, do trước đây quy hoạch các KCN không tính đến thiết chế này.


Đoàn giám sát của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ tham quan Nhà văn hóa công nhân KCN Khai Quang (Vĩnh Phúc)
Ảnh: Ng.Anh

Nghịch lý đáng buồn

Đa phần công nhân tại các KCN trẻ tuổi, chưa lập gia đình, vì vậy nhu cầu được hưởng thụ văn hóa tinh thần lẽ ra là không thể thiếu. Tuy nhiên, đang tồn tại nghịch lý giữa tăng trưởng kinh tế, lợi nhuận của doanh nghiệp và đời sống công nhân. Kết quả khảo sát về hoạt động văn hóa ngoài giờ làm việc chính thức cho thấy, người lao động ngoại tỉnh thường dành thời gian để xem tivi, nghe nhạc hơn là chơi thể thao, đọc sách báo. Hình thức giải trí phổ biến là truy cập internet qua điện thoại.

Nhưng có thời gian mà xem tivi, nghe nhạc đã đáng mừng. Nguyễn Thị H, 30 tuổi, từ Hà Giang theo bạn xuống Vĩnh Phúc làm cho công ty trong KCN Khai Quang từ đầu năm 2017, bỏ lại đứa con mới 21 tháng tuổi cho chồng nuôi. Mỗi ngày cô làm việc tới 12 tiếng, kiếm được 8 triệu đồng/tháng. Nếu còn sức, cô lại làm thêm giờ để tăng thu nhập, nên chẳng thời gian đâu mà nghĩ đến giải trí. Nhà ở và đồ dùng cũng chỉ ở mức tối thiểu. Đại đa số công nhân đều như H, bởi họ xuất thân từ khu vực nông thôn, miền núi, điều kiện kinh tế khó khăn, có khi một người đi làm nuôi cả gia đình, nên chỉ mong sao kiếm được càng nhiều tiền càng tốt.

Thực tế cho thấy, đời sống vật chất khó khăn và cường độ lao động cao khiến mức hưởng thụ văn hóa của công nhân hầu như không có. Phần lớn công nhân chưa được tiếp nhận thường xuyên và đầy đủ về tình hình chính trị - xã hội và chính sách, pháp luật, trong đó có cả những quy định về quyền và lợi ích hợp pháp liên quan trực tiếp đến bản thân người lao động. Nguyên nhân của tình trạng trên là do nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung vào sản xuất kinh doanh với mục tiêu số 1 là lợi nhuận, chưa quan tâm đầu tư và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí, hệ thống thiết chế văn hóa dành cho công nhân. Nhưng chính công nhân cũng không dành thời gian cho bản thân mình.

Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu văn hóa, tinh thần càng trở nên cần thiết để tái tạo sức lao động, tăng cường khả năng sáng tạo. Nhưng một khi vẫn còn nặng nỗi lo cơm áo gạo tiền, nhu cầu sinh hoạt văn hóa, thể dục thể thao bị đẩy xuống hàng thứ yếu cũng là điều dễ hiểu.

Theo báo cáo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cả nước hiện chỉ có Nhà văn hóa công nhân KCN Khai Quang (Vĩnh Phúc, hoạt động được 3 năm), và Trung tâm Văn hóa - Thể thao công nhân lao động KCN Đồng Văn (Hà Nam, khánh thành năm 2016). Ngoài ra, trụ sở làm việc công đoàn các KCN kết hợp với nơi hoạt động văn hóa thể thao cho công nhân tỉnh Bến Tre và Nhà văn hóa KCN Điện Nam, Điện Ngọc (Quảng Nam) đang xây dựng.

Nguyên Anh
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
15:29 20/04/2017
Sáng 20.4, Đoàn giám sát của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Ngô Thị Minh làm Trưởng đoàn đã làm việc với Sở GD - ĐT Lâm Đồng về thực hiện chính sách, pháp luật đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2010 - 2016.
Quay trở lại đầu trang