VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 08:00 | 19/08/2019 (GMT+7)
.

Tái hiện lễ ban quạt trong Tết Đoan Ngọ

17:46 | 24/05/2019
Sáng 24.5, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội, Công ty CP Ỷ Vân Hiên đã trình diễn hoạt cảnh Lễ ban quạt thời Lê Trung Hưng, đưa đến cho khán giả cái nhìn rõ nét về lễ nghi, trang phục thời kỳ này. Buổi trình diễn mang tên “Một thoáng Tết Đoan Dương thời Lê Trung Hưng”.

Sân khấu hóa nghi lễ cung đình

Nhà sử học Lê Văn Lan cho biết, chúng ta có hệ thống lễ tiết của dịp Tết Đoan Ngọ (Tết Đoan Dương), với 2 dòng lễ thức, dân gian và cung đình. Hoạt cảnh này đã diễn lại phần văn hóa cung đình dịp Tết Đoan Ngọ. Các nguồn sử liệu như “Đại Việt sử ký toàn thư”, “Lê Triều hội điển”, “Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ”… cũng cho thấy, trong cung đình xưa, tết Đoan Ngọ là lễ thường triều, Hoàng đế chịu mệnh trời thực hiện một số nghi lễ như cúng tế các tiên đế, báo hiếu bậc sinh thành, ban yến và ban quạt cho văn võ bá quan, với mong muốn ban phúc lành, sức khỏe, bình an.


Nghi lễ quan Tam phẩm vào chầu vua
Sách “Lịch triều hiến chương loại chí” thiên Lễ nghi chí đã chép khá kỹ về Lễ Ban quạt thời Lê Trung Hưng thế kỷ XVII - XVIII. Dựa trên cơ sở đó, chương trình đã thâu tóm tinh thần của việc ghi chép trong Lễ nghi chí mà thể hiện ra. Theo nhà sử học Lê Văn Lan: “Những người làm chương trình chỉ phác họa một thoáng phong tục nghi lễ cung đình dịp Tết Đoan Ngọ. Đặc biệt, họ đã trình diễn các nghi thức, lễ tiết gồm một phức hệ như: Vua dạy sớm, các quan chuẩn bị từ tinh thần, vật chất, vật thể, mũ áo… rất cẩn trọng để vào chầu vua, được vua ban yến, thăm hỏi, các quan dâng lễ… Trong đó có Lễ Ban quạt của nhà vua cho một số quan chức của mình”.

Chương trình bày tỏ dụng ý về câu chuyện xưa của triều đình Lê - Trịnh thời Lê Trung Hưng trong việc gắn kết bậc quân trưởng (nhà vua, nhà chúa) với đội ngũ quan chức triều đình cùng chung lo việc nước. “Chương trình cho thấy sự nghiêm túc của những người thực hiện, với việc các bạn trẻ của Công ty CP Ỷ Vân Hiên đã mày mò nghiên cứu để thể hiện một cách cẩn trọng, có sự bay bổng của nghệ thuật trong một lễ nghi chốn cung đình. Tôi tin đây là một thể hiện có tấm lòng, có trí tuệ, hy vọng sản phẩm sẽ được đón nhận và lan tỏa rộng rãi” - nhà sử học Lê Văn Lan nhận xét.

Tiệm cận trang phục thời Lê Trung Hưng

Theo Giám đốc Công ty CP Ỷ Vân Hiên Nguyễn Đức Lộc, có nhiều lý do để Ỷ Vân Hiên lựa chọn xây dựng hoạt cảnh “Một thoáng Tết Đoan Dương thời Lê Trung Hưng”. Do nhiều yếu tố mà đến nay phong tục Tết Đoan Dương không còn được nhiều người biết đến. Chính vì lẽ đó, Ỷ Vân Hiên đã phối hợp với Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long thực hiện sân khấu hóa, hoạt cảnh hóa Lễ Ban quạt trong ngày Tết Đoan Dương thông qua quá trình khảo cứu, tranh vẽ, các lễ nghi cùng thời kỳ và góp ý từ các nhà khoa học.


Câu chuyện vua ban quạt cho văn võ bá quan được sân khấu hóa
“Chúng tôi muốn đưa đến cho khán giả cái nhìn rõ nét về trang phục thời Lê Trung Hưng. Cũng qua đây, Ỷ Vân Hiên cho ra mắt dự án nghiên cứu về trang phục thời Lê Trung Hưng, từ áo của các quan Nhất phẩm, Nhị phẩm, Tam phẩm; cho đến áo vũ công, áo dành cho lính nghi vệ. Bên cạnh đó, đây cũng là lần đầu tiên chúng tôi đem đến cho khán giả những đặc trưng của người Việt về cách để tóc kiểu buông xõa của nam giới, nữ giới; hình ảnh mũ đinh tự thế kỷ XVII, hay áo đa la, áo vũ nữ, các dạng áo giao lĩnh, áo viên lĩnh, áo đối thân phổ biến… Như thế có thể nói, một tổng thể từ dáng áo, mũ mão, phục sức, nghi lễ được tái hiện tương đối tiệm cận với lịch sử. Từ đó, hoạt cảnh hóa, sân khấu hóa, mô phỏng câu chuyện, để mọi người có cái nhìn tổng quan, cơ bản hơn”, ông Nguyễn Đức Lộc cho hay.

Những người thực hiện “Một thoáng Tết Đoan Dương thời Lê Trung Hưng” mong muốn, công chúng trong và ngoài nước hiểu thêm, yêu thêm văn hóa không chỉ thông qua sách vở, mà còn được nhìn thấy, nghe thấy những câu chuyện sinh động về lịch sử. 

Bài và ảnh: Hương Sen
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
07:30 16/08/2019
Một thời gian dài, cả nước thực hiện một chương trình và một bộ sách giáo khoa, theo kế hoạch dạy học thống nhất... đã dẫn tới sự rập khuôn, máy móc, không phát huy được vai trò tự chủ của nhà trường và tính tích cực, sáng tạo của cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên; chưa đáp ứng yêu cầu giáo dục của các vùng miền khác nhau. Chuẩn bị thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới, theo các chuyên gia, xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường vô cùng quan trọng.
Quay trở lại đầu trang