VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 10:07 | 31/10/2014 (GMT+7)
.

Linh Tiên Quán

04/01/2009
Quán Linh Tiên còn được gọi là chùa Linh Tiên. Đây là tòa kiến trúc cổ kính, bề thế, mang vẻ đẹp độc đáo và lưu giữ nhiều bảo vật, là ngôi chùa chung cho cả ba làng Thượng, Trung, Hạ, xã Đức Giang, huyện Hoài Đức, Hà Nội.

      Theo nội dung văn bia Linh Tiên Quán bi ký dựng ngày 12.6.1617 niên hiệu Hoàng Định 18 đời Lê Kính Tông thì quán Linh Tiên được khởi dựng từ thế kỷ thứ II trước CN. Có truyền thuyết rằng, từ thời ấy Lã Nam Đế (tức Lữ Gia), Tể tướng nhà Triệu đi kinh lý qua nơi này thấy có bàn cờ lớn, các vị tiên đang đánh cờ. Ông đến để cáo yết, thì các vị tiên bay về trời mất... Sau đó, Lữ Gia cho xây dựng quán để các đạo sỹ tu luyện. Hơn ngàn năm sau, đến thời Trần, con gái vua Trần Minh Tông là Công chúa Thái Trưởng tới Linh Tiên Quán cầu tự, sau đó sinh được Hoàng Nam. Bởi vậy, vua Trần cho trùng tu, mở rộng quán để thờ phụng thần tiên. Về sau, dân các làng Cao Xá đã dựng tượng vua Trần, thờ cúng tại Linh Tiên Quán để tưởng nhớ công ơn Ngài. Đến thế kỷ XVI, nhiều người trong Vương tộc nhà Mạc hay đến Quán để thụ giáo, tu luyện. Và họ đã đóng góp tiền của tu tạo thượng điện, tiền đường, tam quan... của quán Linh Tiên. Đây là giai đoạn tu tạo lớn nhất, đặc biệt Vương tộc nhà Mạc còn cho đổi hướng quán nhìn về hướng Đông – Bắc, xây tam quan và tạo khuôn viên rộng lớn có cảnh trí như ngày nay. Do vậy mà quán Linh Tiên mới có cấu trúc sắp đặt không giống những chùa, quán khác: “Tiền khánh, hậu chuông”.
      Quán Linh tiên tọa lạc trên một thân đất cao, giữa một vùng dân cư trù mật lâu đời. Bức quy môn sơn son thếp vàng treo ở vị trí trang trọng, với bốn chữ đại tự Ngọc Kính Sơn Thượng. Quả đúng vậy, từ cảnh quan bên ngoài di tích, đến cổng Quán, tam quan, rồi những cây cổ thụ tỏa bóng phủ che mái tam quan và mái Quán, tạo nên cảnh trí cổ kính uy nghi. Bốn cây muỗm đại thụ ở bốn góc sân, che rợp lối đi từ tam quan vào tiền đường, như dẫn đưa con người vào chốn thanh cao, sâu thẳm. Tại Quán Thượng (tức thượng điện) có ba ngôi tượng Tam Thanh lớn, cao đến 2,3m, vai rộng 0,85m. Theo quan niệm của Đạo Giáo, ba ngôi Tam Thanh chính là ba ngôi vị đại diện cho ba tầng trời, tức là Nguyên Thủy, Thiên Tôn và Thái Thượng Lão Quân. Cả một quần thể tượng pháp, tiêu biểu là các pho tượng Văn Xương, Trấn Võ, Cửu Thiên Thánh Mẫu, Đế Thiên, Đế Thích... tạo nên một thế giới các vị thần tiên thanh cao và có sức cuốn hút. Bên cạnh đó, lại có pho tượng Khổng Tử, vị thánh của Nho giáo, biểu tượng lớn về đạo đức và giáo dục. Điều này như bổ sung cho sự thanh cao thần tiên một vẻ cao khiết và trí tuệ trần thế.
      Ở Quán Hạ (tức hạ điện) có một hệ thống tượng thờ rất đặc biệt. Chính giữa là pho tượng Ngọc Hoàng Thượng Đế. Hai bên là một dãy tượng các vị cai quản Thập điện; hai pho tượng Bắc Đẩu, Nam Tào, những vị coi giữ sổ sinh, sổ tử, rồi đến tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt, nghìn tay, tượng chư vị Bồ Tát, tượng Quan Âm Thị Kính, tượng hộ pháp Thiện, Ác... Như vậy, tại quán Linh Tiên hội đủ cả ba tôn giáo là Đạo giáo, Nho giáo và Phật giáo. Bởi thế mà Linh Tiên Quán còn được coi là chùa Linh Tiên. Và ở đây còn thờ cả Đức Thánh Mẫu, một tín ngưỡng cổ xưa nhất của người Việt ta. Có thể nói, quán Linh Tiên là một địa chỉ văn hóa đặc biệt, lưu giữ những dấu ấn của một thời gọi là “Tam Giáo đồng lưu”, thời kỳ tư tưởng rất cởi mở của người Việt Nam trong nhìn nhận tôn giáo và tín ngưỡng, đến mức cùng lúc tôn sùng cả ba tôn giáo!
      Ở quán còn lưu giữ được quả chuông đồng khá lớn đúc từ đời Cảnh Thịnh (1793 – 1801) và một quả trống da, mặt trống đường kính rộng 2m, để chật cả một gian quán, mỗi khi đánh lên, tiếng vang như sấm rền. Trống này nổi tiếng thiên hạ, nên trong dân gian mới có câu: Chuông chùa Hống, trống Linh Tiên. Một bảo vật nữa là bức cuốn thư sơn son thếp vàng treo cao ở gian chính giữa quán với bốn câu thơ chữ Hán (phiên âm):
      Đan Sơn tứ quán nhất Linh Tiên
      Tế nhận bi văn Triệu Việt tiền
      Hóa tái gia nhiên thạch bồ địa
      Khai kim thượng tại sa huyệt thiên
      Dịch ý: huyện đan Phượång (nay chùa thuộc địa phận huyệån hoài đứác) có bốn quán thì Linh Tiên lớn nhất/ Thừa nhận văn bia nhà Triệu nước Việt xưa/Tin vào sự giáo hóa nơi đất Phật/Từ thuở có Quán trời đã tạo nên huyệt luyện đan như thế.
      Ý nghĩa cao sâu trong bốn câu thơ nơi bức cuốn thư cho thấy Linh Tiên quán từ lâu đời đã cuốn hút con người đến với Quán và tìm thấy ở đấy một chỗ dựa tinh thần. Cho đến ngày nay, quán Linh Tiên cũng là chùa Linh Tiên được nhân dân các làng Cao Xá gìn giữ, chăm sóc và người thập phương ngưỡng mộ.

Tân An
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
08:46 04/10/2014
Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn phải đổi mới cách dạy và học theo hướng tránh chỉ học kiến thức đã có, nặng về lý thuyết mà không nắm được vấn đề, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã xây dựng phương án đổi mới tuyển sinh đại học, sau đại học theo hướng đánh giá năng lực, nhằm tạo ra bước đột phá dẫn tới những thay đổi căn bản trong quá trình dạy và học.
Quay trở lại đầu trang