PHÁP LUẬT
Cập nhật 19:25 | 15/09/2019 (GMT+7)
.

Quy trình lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính thiếu chặt chẽ

07:24 | 21/11/2011
Nguyên tắc nhất quán trong Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính là mọi vi phạm phải được phát hiện kịp thời và phải bị đình chỉ ngay. Việc xử lý vi phạm hành chính phải được tiến hành nhanh chóng, công minh, triệt để; hậu quả do vi phạm gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, thực tiễn xử lý vi phạm hành chính vẫn còn nhiều thiếu sót do quy trình thiết lập hồ sơ xử phạt thiếu chặt chẽ.

Mốc thời gian nào ra quyết định xử phạt?

Tháng 3.2011 Công an huyện L.V tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính đối với anh Trần Văn S. do hành vi gây thương tích bà Nguyễn Thị T. Tuy nhiên qua thu thập chứng cứ và xác minh hồ sơ Công an huyện L.V đã không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính và tiến hành ra quyết định chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra công an huyện L.V để tiến hành điều tra khởi tố vụ án vì thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm. Đến cuối tháng 6.2011 khi kết quả giám định được thực hiện thì không đủ cơ sở, yếu tố khởi tố vụ án hình sự về tội cố ý gây thương tích gây tổn hại sức khoẻ cho người khác, Công an huyện L.V đã chuyển hồ sơ đến Trưởng công an huyện ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định, nhưng thay vì phải ra quyết định trả hồ sơ vụ việc vi phạm thì Thủ trưởng cơ quan điều tra huyện L.V không ra quyết định trả hồ sơ vi phạm. Đây là một văn bản  quan trọng để xác định mốc thời gian xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi trên nhưng trong hồ sơ vi phạm lại không có văn bản này. Tuy nhiên, khi có quyết định chuyển hồ sơ vi phạm này thì mốc việc xác định thời gian ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau.

Có ý kiến cho rằng mốc thời gian để ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với S. là ngày lập biên bản vi phạm hành chính. Nhưng biên bản này được lập từ tháng 3.2011, chuyển hồ sơ đến tháng 6.2011 thì đã quá thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 56 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính hiện hành và Điều 23 Nghị định 28 hướng dẫn Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính.

Cũng có ý kiến cho rằng, mốc thời gian để ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với S. là ngày nhận được kết quả giám định, vì cho rằng kết quả giám định mới là căn cứ để không khởi tố hình sự đối với hành vi vi phạm của S.

Theo ý kiến khác, nên căn cứ vào ngày ra quyết định không khởi tố vụ án hay quyết định đình chỉ điều tra để làm mốc thời gian ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với S. Tuy nhiên việc áp dụng ngày ra các quyết định này cho thấy không phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành về xử lý vi phạm hành chính.

Theo quy định hiện hành thì thời hạn ra quyết định xử phạt tối đa là 15 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định trả lại hồ sơ vụ việc vi phạm. Do đó, mốc thời gian tính thời hiệu ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính là ngày nhận được quyết định trả lại hồ sơ vụ việc vi phạm.

Sự tùy nghi này đã phần nào được giải quyết trong Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính. Theo đó, việc chuyển hồ sơ vi phạm để xử phạt hành chính tại Điều 67 quy định đối với các vụ việc do Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát thụ lý, giải quyết, nhưng sau đó lại có quyết định không khởi tố vụ án hình sự, quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định đình chỉ điều tra hoặc quyết định đình chỉ vụ án, nếu hành vi có dấu hiệu vi phạm hành chính, thì trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày ra quyết định, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát phải chuyển các quyết định nêu trên kèm theo hồ sơ, tang vật, phương tiện của vụ vi phạm và đề nghị xử phạt hành chính đến người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính là 30 ngày, kể từ ngày nhận được các quyết định quyết định không khởi tố vụ án hình sự, quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định đình chỉ điều tra hoặc quyết định đình chỉ vụ án kèm theo hồ sơ vụ vi phạm; trong trường hợp cần xác minh thêm thì thời hạn tối đa không quá 45 ngày.

Người vi phạm không có mặt khi lập biên bản vi phạm

Pháp lệnh về xử phạt vi phạm hành chính quy định nội dung biên bản về vi phạm hành chính phải ghi rõ ngày, tháng, năm, địa điểm lập biên bản; họ, tên, chức vụ người lập biên bản; họ, tên, địa chỉ, nghề nghiệp người vi phạm hoặc tên, địa chỉ tổ chức vi phạm; giờ, ngày, tháng, năm, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm; các biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc xử phạt (nếu có); tình trạng tang vật, phương tiện bị tạm giữ (nếu có); lời khai của người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm; nếu có người chứng kiến, người bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức bị thiệt hại thì phải ghi rõ họ, tên, địa chỉ, lời khai của họ. Trong trường hợp người vi phạm hành chính cố tình trốn tránh hoặc vì lý do khách quan mà không có mặt tại địa điểm xảy ra vi phạm thì biên bản được lập xong phải có chữ ký của đại diện chính quyền cơ sở nơi xảy ra vi phạm hoặc của hai người chứng kiến. Nghị định 128 cũng hướng dẫn thêm việc lập biên bản vi phạm hành chính thuộc trường hợp người vi phạm hành chính cố tình trốn tránh được hiểu là trường hợp tại thời điểm cơ quan, người có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính người vi phạm không có mặt mà không có lý do chính đáng.

Thực tế, nhiều vụ việc vi phạm hành chính khó có khả năng thực hiện vì người vi phạm không có mặt tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính. Ví dụ, Nghị định 73 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh và trật tự, an toàn xã hội, việc xử lý hành vi khai thác cát trái phép thì người chủ cơ sở, chủ xà lan khai thác cát không có mặt tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính mà chỉ có nhân viên, người làm công... nên người vi phạm và đại diện tổ chức vi phạm không có mặt ký vào biên bản vi phạm hành chính được. Mặt khác, thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính ngoài giờ hành chính nên khi người vi phạm không có mặt tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính gây khó khăn cho việc lập biên bản vi phạm hành chính và việc ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Tuy nhiên, dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính không có quy định mới về vấn đề này.

Thiết nghĩ, xử lý vi phạm hành chính nhằm bảo đảm trật tự xã hội, giáo dục ý thức cá nhân, tổ chức trong việc tuân thủ pháp luật. Do đó việc xử phạt vi phạm hành chính cần được pháp luật hiện hành quy định rõ ràng, cụ thể hơn, tạo điều kiện cho các cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính đúng pháp luật.

Nguyễn Thanh Xuân
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang