PHÁP LUẬT
Cập nhật 19:25 | 15/09/2019 (GMT+7)
.

Giải quyết tốt đơn đặt hàng giữa người dân và nhà nước

07:38 | 27/11/2011
Bên lề cuộc họp báo về Tổng kết thi hành Hiến pháp năm 1992 của các bộ, ngành, địa phương và triển khai nhiệm vụ tổng kết thi hành Hiến pháp do Bộ Tư pháp tổ chức vào ngày 23.11, THỨ TRƯỞNG BỘ TƯ PHÁP HOÀNG THẾ LIÊN đã trao đổi cùng giới báo chí xung quanh đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng này; đồng thời cũng là dịp để nhìn nhận những nhu cầu từ thực tiễn đời sống đối với công tác lập hiến, xây dựng pháp luật.

Đến thời điểm này, Bộ Tư pháp đã nhận được kế hoạch triển khai tổng kết thực hiện Hiến pháp 1992 từ 53/63 địa phương 20 bộ, ngành và mỗi tổ biên tập ở các ban biên tập đều có những đề xuất cụ thể. Xin thứ trưởng cho biết mối liên hệ giữa các đề xuất cho việc sửa đổi Hiến pháp 1992?

Toàn xã hội đang bước vào cuộc tổng kết nghiên cứu, sửa đổi Hiến pháp năm 1992 theo chủ trương của Đại hội Đảng lần thứ XI. Để sửa đổi QH đã thành lập Ủy ban sửa đổi, trong Ủy ban sửa đổi có tổ biên tập. Tại các tổ biên tập cũng đã xây dựng kế hoạch công tác và phân công cụ thể cho các cơ quan. Chính phủ được phân công tổng kết thi hành Hiến pháp năm 1992 dưới góc độ Chính phủ. Đây là một nội dung quan trọng, vì Hiến pháp đề cập toàn diện, nhưng thực hiện triển khai Hiến pháp thì vai trò của Chính phủ rất quan trọng. Chính thông qua việc triển khai thực hiện Hiến pháp trong thời gian vừa qua, Chính phủ thấy được những vấn đề vướng mắc trong quá trình thực hiện và đề xuất được hướng sửa đổi, bổ sung - tức là chỉ ra được quy định nào thúc đẩy sự phát triển, được xã hội chấp nhận và quy định nào bất cập cần nghiên cứu tháo gỡ. Tôi nghĩ rằng, tổng kết ở đâu cũng là quan trọng, nhưng tổng kết ở góc độ Chính phủ có ý nghĩa lớn như vậy. Để làm được đúng vai trò của mình, việc Chính phủ làm là một bộ phận cấu thành trong chỉ đạo chung của việc sửa đổi Hiến pháp năm 1992; đồng thời với tư cách là cơ quan hành pháp, Chính phủ thấy rằng cần chủ động nghiên cứu đề xuất cùng với các cơ quan nhà nước khác. Do đó, Chính phủ thực hiện 2 nhiệm vụ; một là thực hiện nhiệm vụ do Ủy ban sửa đổi Hiến pháp giao - với tư cách là một mắt xích quan trọng; hai là Chính phủ nhận thức đây là một hoạt động quan trọng cần chủ động đề xuất.

Hiện ở các tổ biên tập đều có những đề xuất kiến nghị riêng theo từng lĩnh vực, đó là nhiệm vụ chính trị của mỗi tổ. Trên cơ sở những đề xuất đó, chúng tôi sẽ tiến hành tổng kết và xây dựng thành báo cáo chung. Đây là vấn đề lớn,  nhưng khung thời hạn có hạn, bởi đến tháng 4.2012 là phải có Đề cương báo cáo của Chính phủ về việc tổng kết thi hành Hiến pháp năm 1992. Để hoàn thành đúng tiến độ, chúng ta vừa xếp hàng vừa chạy, nhưng không thể không làm bài bản. Vì không tổng kết thì không thấy được những vấn đề bất cập; càng không nhận thức được nhu cầu của xã hội. 

Hiện việc tổng kết thi hành Hiến pháp được tiến hành theo 2 hướng. Trước hết là tổng kết theo đơn vị hành chính ở các bộ, ngành, địa phương tổ chức tổng kết theo chức năng nhiệm vụ của mình; đồng thời chúng tôi cũng lường trước là sẽ có những vấn đề bức xúc, mà qua nghiên cứu chúng tôi biết được sẽ nảy sinh trong quá trình tổng kết, thì sẽ tổ chức thành một chuyên đề riêng. Những chuyên đề này cùng với những tổng kết theo đơn vị hành chính làm rõ nét hơn diện mạo của Hiến pháp năm 1992 trong đời sống xã hội với những mặt được và những mặt còn hạn chế.

Cùng với quá trình tổng kết Hiến pháp, việc sửa đổi, bổ sung các luật, pháp lệnh khác cũng được tiến hành. Vậy, thưa Thứ trưởng chúng ta sẽ xử lý những vấn đề vướng mắc từ Hiến pháp và các văn bản này như thế nào?

Bây giờ chúng ta mới bắt tay vào những công đoạn đầu tiên của tổng kết Hiến pháp năm 1992; nhưng trong nhiều năm qua ở các bộ, ngành liên quan trong quá trình thực hiện cải cách hành chính, cải cách tư pháp, kể cả Nghị quyết 48 về cải cách pháp luật... thì các cơ quan đã được giao nhiệm vụ đã ít nhiều cảm nhận được vướng mắc của Hiến pháp năm 1992 trong vấn đề cải cách. Chẳng hạn, Bộ Nội vụ được giao tổng kết Hiến pháp có vướng mắc gì trong cải cách hành chính; hay Bộ Tư pháp được giao thực hiện 2 chuyên đề: Xây dựng pháp luật để tổng kết thực hiện Hiến pháp năm 1992 và Tính thống nhất trong việc thực hiện quyền lực nhà nước... Tất cả đều sẽ phân tích, ghi nhận và soi rọi vào đợt sửa đổi này để có thêm cứ liệu để khẳng định những vấn đề cần phải sửa đổi, bổ sung đáp ứng nhu cầu phát triển nội tại của đất nước, phù hợp với xu thế phát triển hội nhập quốc tế. Tôi nghĩ rằng, cuộc sống hôm nay có vấn đề của hôm nay, điều quan trọng là chúng ta phải tìm được nó và đề xuất hướng sửa đổi phù hợp.

Như thứ trưởng đã khẳng định, đây là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng và hết sức có ý nghĩa đối với mọi người dân. Vậy cơ chế tiếp nhận ý kiến của người dân như thế nào?

Tôi khẳng định là chắc chắn sẽ nhiều ý kiến, và đó cũng là điều chúng tôi mong đợi. Bởi vì làm tổng kết mà được tiến hành nghiêm túc, đề xuất nhiều thì là điều quá phấn khởi. Tất nhiên, cũng không loại trừ những kiến nghị, đề xuất nằm ở tầm khác nhau. Chính vì thế, chúng tôi ưu tiên tiếp thu những vấn đề ở tầm Hiến pháp, sẽ được khái quát lên để tổng kết. Còn những vấn đề mà nhân đây để kiến nghị, thì chúng tôi xem đây là dịp để nghe ngóng về nhu cầu xã hội, có căn cứ xác định đúng hơn trong xây dựng pháp luật, lập hiến và những cơ chế thực thi pháp luật khác. Tôi nghĩ, chắc chắn nhận thức của chúng ta sẽ lớn hơn rất nhiều trước nhu cầu của xã hội và nguyện vọng của nhân dân.

Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ thiết lập những kênh thông tin để đón nhận ý kiến của người dân. Cơ chế lấy ý kiến nhân dân bao gồm 2 giai đoạn; thời điểm nào tiến hành lấy ý kiến của người dân, thì Uỷ ban sửa đổi Hiến pháp sẽ có những quyết định, bởi đây là một quy trình bắt buộc. Tôi nghĩ rằng đây là dịp để chúng ta giải quyết tốt mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân; làm thế nào để giải quyết tốt “đơn đặt hàng” giữa người dân và Nhà nước.

Có nhiều ý kiến cho rằng chúng ta sửa đổi Hiến pháp nhiều lần, xin Thứ trưởng nói rõ hơn về vấn đề này?

Kể từ Hiến pháp năm 1946 đến nay thì đất nước ta đã có 4 bản Hiến pháp (1946, 1959, 1980, 1992). Đó là một quá trình xuyên suốt, có tính kế thừa, phát triển rất rõ trong lịch sử lập hiến của chúng ta. Những nguyên tắc lớn, những vấn đề hiến định thì đều thể hiện rõ tư tưởng này. Trong nội hàm Hiến pháp mới đều chứa đựng những giá trị của Hiến pháp cũ; mỗi lần đất nước có những bước ngoặt lớn, chúng ta đều ban hành Hiến pháp mới. Cụ thể, từ một nước không độc lập thành một nước độc lập (Hiến pháp năm 1946); tuyên bố đi lên CNXH (Hiến pháp năm 1959); thời kỳ thống  nhất và cả nước đi lên CNXH (Hiến pháp năm 1980); chuyển đổi cơ chế bao cấp sang cơ chế thị trường (Hiến pháp năm 1992). Đây là những bước ngoặt lớn có tính lịch sử, cần có sự tổng kết Hiến pháp để tạo cơ sở cho sự phát triển tiếp theo.

Thưa Thứ trưởng, từ năm 1992 vấn đề xây dựng nhà nước pháp quyền đã được đặt ra. Vậy trong lần sửa đổi này, vấn đề đó được xem xét như thế nào?

Nói về nhà nước pháp quyền, thì đây là lý do để chúng ta sửa đổi Hiến pháp. Thực tế, năm 2001, sau một thời gian nghiên cứu, chúng tôi tuyên bố nhà nước ta là một nhà nước pháp quyền XHCN. Đây là một bước tiến lớn trong quá trình lập pháp của nước ta và quá trình thực hiện những quyết sách chính trị, nhưng tư tưởng, nguyên tắc nhà nước pháp quyền được thể hiện như thế nào trong Hiến pháp đang là một vấn đề. Bởi, nói nhà nước pháp quyền thì bộ máy tổ chức của nhà nước cũng phải được tổ chức theo nguyên tắc pháp quyền; đặc biệt quyền công dân và những vấn đề trong đời sống xã hội cũng phải được tổ chức theo nguyên tắc pháp quyền. Chính vì thế đây là một nội dung sửa đổi Hiến pháp lần này, làm thế nào vừa bảo đảm được nguyên tắc nhà nước pháp quyền nhưng đồng thời phải bảo đảm được các quyền của công dân

Xin trân trọng cám ơn Thứ trưởng!

Phùng Thanh Hương thực hiện
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang