PHÁP LUẬT
Cập nhật 08:55 | 21/10/2019 (GMT+7)
.
Hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi

Cần sớm có Luật

07:59 | 20/02/2017
Hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Hỗ trợ và phát triển dân tộc miền núi do Ủy ban Dân tộc chuẩn bị đã nhận được sự nhất trí cao tại phiên thẩm định đề nghị xây dựng luật do Bộ Tư pháp tổ chức vừa qua. Theo dự kiến, dự thảo Luật này sẽ trình QH Khóa XIV cho ý kiến vào Kỳ họp thứ 6, tháng 10.2018.

Chưa thể hiện rõ chiến lược

Trong nhiều năm qua, Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách về lĩnh vực dân tộc. Tuy nhiên, theo đánh giá của Ủy ban Dân tộc, những chính sách này chưa thể hiện rõ tính chiến lược, chưa đồng bộ, áp dụng một mô hình cho nhiều vùng, nhiều dân tộc và chủ yếu mới đáp ứng những yêu cầu cấp bách, trước mắt. Một số chính sách mới chỉ dừng lại ở những quy định mang tính khuyến khích chung nên kết quả hỗ trợ còn hạn chế; một số chính sách lại chưa sát thực tế, hình thức thực hiện chưa phù hợp với đối tượng là người dân tộc thiểu số. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến cho rằng, hệ thống chính sách pháp luật về lĩnh vực dân tộc đặt ra các mục tiêu lớn nhưng kinh phí bố trí thực hiện các chương trình, đề án, dự án, chính sách còn hạn chế, suất đầu tư thấp, chưa đáp ứng được mục tiêu và kế hoạch đề ra, chưa coi trọng đầu tư cho vùng dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi là đầu tư cho phát triển của quốc gia. Hầu hết các địa phương vùng DTTS và miền núi có tỷ lệ hộ nghèo cao, không có khả năng bố trí nguồn vốn để thực hiện các chính sách dân tộc, chủ yếu dựa vào nguồn vốn trung ương nên việc lồng ghép nguồn lực của các chương trình, đề án, chính sách còn khó khăn, hiệu quả chưa cao.

Thực tế cho thấy, ngoài nguồn lực được đầu tư từ ngân sách nhà nước, vùng DTTS và miền núi còn được hỗ trợ từ các dự án ODA về xóa đói, giảm nghèo, tăng cường năng lực, xây dựng hạ tầng thiết yếu như các dự án của WB về giảm nghèo, giao thông nông thôn, hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng của JICA, ADB, nguồn vốn hỗ trợ trực tiếp cho Chương trình 135 của Ireland, EU, Phần Lan... Dù vậy kết quả giảm nghèo còn thiếu tính bền vững, tỷ lệ tái nghèo cao, nhiều nơi tỷ lệ nghèo vẫn còn trên 50%, cá biệt còn trên 70%; một bộ phận đồng bào vẫn còn thiếu đói, nhất là vào những tháng giáp hạt; tỷ lệ sinh viên đại học, cao đẳng người DTTS trên một vạn dân chỉ bằng 1/4 so với tỷ lệ ở vùng phát triển; vẫn còn 16 dân tộc chưa có con em học đại học; công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân ở các xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn còn thiếu cả về cơ sở vật chất, trang thiết bị, thuốc chữa bệnh và cán bộ y tế.

Đáng chú ý qua kết quả điều tra KT-XH 53 DTTS năm 2015, cho thấy nhiều vấn đề nổi lên đáng lo ngại như tỷ lệ nghèo lên tới 23,1%, cận nghèo 13,6%, cao gấp 4 lần so với mức bình quân chung của cả nước. Tỷ lệ tảo hôn ở DTTS là 26,6% trong đó có 19 dân tộc trên 40%, cao nhất 73%; tỷ lệ người DTTS từ 15 tuổi trở lên không biết đọc, không biết viết chữ phổ thông là 20,8%, có 6 dân tộc trên 50%, cao nhất là 65,6…

Nhiều văn bản liên quan nhưng vẫn vướng

 Hiện Ủy ban Dân tộc đã đăng tải dự thảo hồ sơ Luật Hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi xin ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân. Theo đề cương Luật Hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi sẽ có 5 chương với 35 điều.

Theo thống kê của Ủy ban Dân tộc, hiện có khoảng 66 luật và hơn 200 văn bản dưới luật liên quan đến lĩnh vực công tác dân tộc từ đầu tư phát triển KT - XH, văn hóa, y tế, giáo dục, an ninh và quốc phòng… vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Trong số các văn bản quy phạm pháp luật chuyên về công tác dân tộc chỉ có Nghị định 05/2011 về công tác dân tộc, các văn bản còn lại chủ yếu dưới dạng thông tư hoặc quyết định phê duyệt các chương trình, kế hoạch hỗ trợ phát triển, chủ yếu mang tính chất quản lý, điều hành việc thực hiện, triển khai các dự án, chương trình đầu tư, hỗ trợ cụ thể. Hơn nữa, do là văn bản dưới luật nên tính ổn định không cao, lại được nhiều chủ thể ban hành nên có sự chồng chéo, trong khi đó cơ chế phối hợp thực hiện chưa rõ nên việc triển khai chính sách hỗ trợ vùng dân tộc thiểu số và miền núi còn nhiều khó khăn, vướng mắc.

 Trong khi đó, lĩnh vực dân tộc có tính đặc thù là liên ngành, đa lĩnh vực chi phối nội dung của chính sách dân tộc, các chính sách dân tộc liên quan đến nhiều vấn đề mà nhu cầu phát triển của cộng đồng đặt ra (kinh tế, văn hóa, xã hội, con người...) nên gặp nhiều khó khăn trong hoạch định, xây dựng chính sách. Từ thực tế này, cần phải có một văn bản ở tầm luật, làm cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất để xây dựng nguồn lực cho cho việc phát triển của vùng dân tộc thiểu số và miền núi trong tình hình mới. Theo Tờ trình đề nghị xây dựng Luật Hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi thì các chính sách được xác định bao gồm đầu tư và sử dụng nguồn lực, đầu tư phát triển bền vững, phát triển giáo dục và đào tạo, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ người dân tộc thiểu số, bảo tồn và phát triển văn hóa, phát triển thể dục, thể thao, du lịch, y tế, dân số, thông tin - truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý, bảo vệ môi trường, sinh thái, quốc phòng, an ninh.

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang