PHÁP LUẬT
Cập nhật 00:07 | 12/11/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Sự thận trọng cần thiết?

08:20 | 02/03/2017
Một trong những mục tiêu hướng tới của dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm, thay thế Nghị định số 83/2010/NĐ-CP về đăng ký giao dịch bảo đảm là chủ động công khai thông tin biện pháp giao dịch bảo đảm. Điều này, phù hợp với những quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Bảo lưu quyền sở hữu là biện pháp bảo đảm mới được quy định từ các Điều 331 đến Điều 334 Bộ luật Dân sự năm 2015. Tuy nhiên, thực tế, các Trung tâm Đăng ký giao dịch, tài sản, Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm, Bộ Tư pháp đã thực hiện đăng ký bảo lưu quyền sở hữu dưới hình thức đăng ký hợp đồng mua trả chậm, trả dần có bảo lưu quyền sở hữu của bên bán trên cơ sở quy định của Khoản 2 Điều 13 Nghị định 163/2006/NĐ-CP về giao dịch bảo đảm và Thông tư số 05/2011/TT-BTP. Tuy nhiên, tại Khoản 6 Điều 292 Bộ luật Dân sự năm 2015, bảo lưu quyền sở hữu được coi là một biện pháp bảo đảm, chứ không dừng lại ở hình thức hợp đồng mua bán có bảo lưu quyền sở hữu như trên. Bộ luật Dân sự năm 2015 đã nêu rõ: “bảo lưu quyền sở hữu phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ 3 kể từ thời điểm đăng ký”. Chính vì thế, dự thảo Nghị định quy định rõ trường hợp phải đăng ký và trường hợp đăng ký theo yêu cầu. Cụ thể, các trường hợp bắt buộc phải đăng ký bao gồm thế chấp quyền sử dụng đất; cầm cố tàu bay, thế chấp tàu bay; thế chấp tàu biển. Các trường hợp theo yêu cầu gồm thế chấp động sản trừ tàu bay, tàu biển; thế chấp tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất hình thành trong tương lai; bảo lưu quyền sở hữu; các trường hợp khác.

Với những quy định nêu trên, thì quyền lợi đối kháng của bên thứ 3 được pháp luật bảo vệ với việc công khai các biện pháp bảo đảm. Việc công bố công khai thông tin nhằm góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, cũng như các bên liên quan. Đồng thời, sẽ là cơ sở giúp cho tổ chức, cá nhân có thông tin đầy đủ, toàn diện trước khi xem xét làm các giao dịch dân sự, kinh tế.

Tuy nhiên, qua thực tiễn, trong 4 loại tài sản bảo đảm gồm tàu bay, tàu biển, động sản khác, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thì thông tin thuộc lĩnh vực đăng ký thế chấp nhà ở, dự án xây dựng công trình… là lĩnh vực thông tin có nguy cơ phát sinh nhiều rủi ro, tranh chấp nhất. Đây cũng là lĩnh vực mà nếu cơ sở dữ liệu về tình trạng pháp lý của tài sản bảo đảm không được quản lý, tổng hợp và công khai, minh bạch sẽ có nguy cơ phát sinh thủ tục xin - cho trong cơ chế tiếp cận thông tin. Chính vì thế, để bảo đảm tính khả thi trong quy định chủ động cung cấp thông tin, dự thảo chỉ dừng lại ở lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm đối với thông tin về thế chấp dự án đầu tư xây dựng nhà ở, dự án xây dựng công trình mà chưa mở rộng ra tất cả các lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm khác. Còn các thông tin thuộc các lĩnh vực tài sản khác như tàu bay, tàu biển, động sản sẽ được cung cấp trên cơ sở có yêu cầu và tra cứu thông tin trong hệ thống đăng ký trực tuyến biện pháp bảo đảm đối với động sản hoặc hệ thống dịch vụ hành chính công trực tuyến áp dụng đối với tàu biển, tàu bay khi hệ thống đăng ký trực tuyến đi vào hoạt động vào thời gian tới. Có thể thấy, đây cũng là sự thận trọng cần thiết trong bối cảnh việc quản lý và chia sẻ thông tin còn nhiều bất cập. Hơn nữa, việc tiếp cận và chia sẻ thông tin về giao dịch bảo đảm cũng cần được đặt trong mối quan hệ với Luật Tiếp cận thông tin, để không vì quyền lợi của bên đối kháng thứ 3 mà dẫn đến những tranh chấp, rủi ro pháp lý.

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang