PHÁP LUẬT
Cập nhật 12:17 | 21/10/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Như muối bỏ biển

07:50 | 07/03/2017
Theo Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, mỗi năm toàn lực lượng phát hiện khoảng 5 - 6 nghìn vụ vi phạm pháp luật về môi trường. Tuy nhiên, việc xử lý hình sự chỉ dừng lại ở con số hơn trăm, thậm chí có năm chỉ là hàng chục vụ.

Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên là do việc xác định các hành vi tội phạm về môi trường gặp khó khăn. Cụ thể, đối tượng bị xâm hại trực tiếp của loại tội phạm này chính là môi trường tự nhiên và sinh thái. Song, trong số các hậu quả do hành vi vi phạm môi trường gây nên, hậu quả về tính mạng, sức khỏe là khó xác định vì diễn ra từ từ, có thể sau 1 - 2 năm hoặc có thể sau 10 năm trở lên. Do đó, dùng hậu quả làm căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc quyết định hình phạt là rất khó.

Từ trước tới nay, Việt Nam mới chỉ khởi tố điều tra và đưa ra xét xử đối với các hành vi vi phạm thuộc hai tội danh: Hủy hoại rừng (theo Điều 189, Bộ Luật Hình sự) và vi phạm quy định bảo vệ động vật hoang dã, quý hiếm (theo Điều 190, Bộ Luật Hình sự). Trong khi đó, những vụ vi phạm khác, mặc dù gây thiệt hại rất lớn cho môi trường và sức khỏe, tài sản của người dân nhưng không thể truy cứu trách nhiệm hình sự. Điển hình nhất là vụ Công ty Vedan xả nước thải ra sông Thị Vải tới 5.000m3/ngày. Có thể thấy, việc xả thải vô tội vạ này diễn ra trong nhiều năm (từ năm 1994, khi Vedan mới bắt đầu hoạt động) là rất nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân. Tuy nhiên, sau rất nhiều lần thanh kiểm tra, thương thảo, dư luận tốn không ít thời gian, công sức, cuối cùng Vedan mới chịu phạt hơn 200 triệu đồng và bị truy thu trên 120 tỷ đồng phí bảo vệ môi trường.

Một nguyên nhân khác là cơ quan chức năng biết doanh nghiệp, cá nhân gây hại cho môi trường nhưng không xử lý được vì không giám định được thiệt hại. Cùng với đó, việc xác định một hành vi vi phạm gây hậu quả cho môi trường không phải là chuyện một sớm một chiều, cứ nhìn thấy hành vi vi phạm là có thể bắt được người chịu trách nhiệm mà xử lý, vì có khi phải chờ hàng chục năm sau mới thấy hậu quả...

Khắc phục hậu quả ô nhiễm môi trường là điều cần thiết, nhưng thử hỏi có mấy đơn vị tự thực hiện khắc phục hiện trạng môi trường. Trong khi đó, tại Nghị định số 155/2016 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường cũng quy định khá chi tiết từng hành vi xả thải, đối với cá nhân và tổ chức vi phạm,  mức phạt cao nhất đối với cá nhân vi phạm lên đến 1 tỷ đồng, đối với tổ chức là 2 tỷ đồng, ngoài ra còn áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung khác. Song thực tế, việc xử lý các tội phạm liên quan đến xả thải môi trường chỉ như muối bỏ biển. 

Hải Thanh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang