PHÁP LUẬT
Cập nhật 16:39 | 19/11/2019 (GMT+7)
.

Để môi trường làm việc an toàn

07:26 | 17/05/2018
Luật An toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) quy định lao động tự do, lao động gia đình, người làm nông - lâm - ngư nghiệp cũng được quyền làm việc trong môi trường bảo đảm ATVSLĐ. Tuy nhiên, theo thống kê của ngành chức năng cho thấy, năm 2017 có hơn 3.800 trường hợp phát hiện mắc các bệnh nghề nghiệp (BNN). Đáng lo ngại, thực trạng công tác quản lý sức khỏe, BNN đối với người lao động (NLĐ) cũng như quan trắc môi trường lao động đang rất đáng quan ngại.

Nỗi ám ảnh

Theo thống kê của Bộ Y tế, do môi trường lao động chưa thật sự bảo đảm nên các trường hợp bị BNN chưa có xu hướng giảm. Cụ thể năm 2017, có hơn 3.800 người được phát hiện mắc các bệnh nghề nghiệp, tăng trên 500 trường hợp so với năm 2016. Trong khi đó, số lao động được khám sức khỏe định kỳ mới đạt gần 2,2 triệu lượt người, mới chỉ đạt khoảng 4%. Đáng chú ý, người lao động đã mắc 30/34 loại BNN, phổ biến là bệnh điếc do chịu tiếng ồn quá lớn trong thời gian dài, bệnh hen phế quản, nhiễm độc nicotin…


Bảo đảm môi trường lao động an toàn góp phần hạn chế bệnh nghề nghiệp

Theo Bộ Y tế, một trong những nguyên nhân khiến BNN gia tăng là do số cơ sở quan trắc môi trường lao động còn ít, tỷ lệ mẫu quan trắc môi trường lao động vượt tiêu chuẩn cho phép là 6,4%; số người lao động khám sức khỏe định kỳ còn ít. Tại buổi họp báo thông tin về triển khai Tháng ATVSLĐ mới đây do Bộ LĐ, TB - XH tổ chức, Phó Cục trưởng Quản lý môi trường y tế Lương Mai Anh cho biết, trong năm 2017, có 858.354 trường hợp NLĐ đi khám chữa bệnh mắc các bệnh như: Viêm xoang, viêm mũi họng, viêm thanh quản cấp, dạ dày, tá tràng, mắt… Đáng chú ý, 24 địa phương thực hiện khám phát hiện được 30/34 loại BNN; có 4 BNN mới phát hiện trong năm 2017 là bụi phổi tale, nhiễm độc thủy ngân, giảm áp và đục thủy tinh thể. Bên cạnh đó, có 295.443 NLĐ tiếp xúc với các yếu tố có hại, trong đó đã phát hiện 3.802 trường hợp mắc BNN.

Cũng theo bà Mai Anh, thực trạng công tác quản lý sức khỏe, BNN đối với NLĐ cũng như quan trắc môi trường lao động tại nơi làm việc đang rất đáng quan ngại. Việc gia tăng sử dụng hóa chất trong sản xuất cũng làm tăng số lượng NLĐ tiếp xúc với yếu tố gây BNN, nguy hiểm đến sức khỏe. Thậm chí, nhiều người sử dụng lao động chưa quan tâm đến việc đầu tư cho công tác chăm sóc sức khỏe cho NLĐ. “Hiện, có tới trên 80% cơ sở lao động chưa thực hiện quan trắc môi trường lao động và chưa tổ chức khám BNN cho NLĐ. Chỉ tính riêng tại số cơ sở lao động được quản lý, hiện có gần 1,2 triệu NLĐ tiếp xúc trực tiếp với các yếu tố có hại, nguy hiểm, trong đó lao động nữ là hơn 626.000 người. Trong số 933.186 mẫu quan trắc môi trường lao động, các yếu tố tác hại như vi khí hậu, bụi, ồn, ánh sáng, hơi khí độc, độ rung, phóng xạ, từ trường… đều vượt tiêu chuẩn cho phép từ 3-18%” - bà Mai Anh cho biết.

Xử lý nghiêm doanh nghiệp vi phạm

Theo dự thảo Nghị định quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực lao động, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, người sử dụng lao động có một trong các hành vi: Không trang cấp đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân hoặc có trang cấp nhưng không đạt chất lượng, quy cách hoặc chưa được chứng nhận phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn công bố áp dụng cho người làm công việc có yếu tố nguy hiểm, độc hại sẽ bị phạt từ 3 - 30 triệu đồng. Phạt tiền từ 10 - 60 triệu đồng đối với người sử dụng lao động buộc NLĐ phải làm việc hoặc không được rời khỏi nơi làm việc khi có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động đe dọa nghiêm trọng sức khỏe, tính mạng của họ hoặc buộc NLĐ tiếp tục làm việc khi các nguy cơ đó chưa được khắc phục.

Mặc dù Luật ATVSLĐ đã có hiệu lực hơn một năm nhưng theo đánh giá của ngành chức năng phần lớn chủ sử dụng lao động chưa quan tâm đầu tư chăm sóc sức khỏe cho NLĐ. Trong khi đó, NLĐ cũng còn hạn chế trong việc tiếp cận quyền lợi được pháp luật bảo hộ như chăm sóc sức khỏe tại nơi làm việc; chưa biết bảo vệ những quyền lợi chính đáng của mình, nhất là lao động tại những DN nhỏ, DN tư nhân. Đánh giá việc thực hiện quy định về môi trường an toàn cho NLĐ, nhiều địa phương cho biết, ngay cả đối với những doanh nghiệp có hồ sơ quản lý sức khỏe lao động vẫn chỉ mang tính hình thức, chủ yếu nhằm đối phó với cơ quan chức năng. Mặt khác, khi tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho công nhân, có doanh nghiệp đồng ý nhận thầu với giá 8 - 20 nghìn đồng/lượt khám (bằng 1/10 chi phí theo quy định của Bộ Y tế). Thực chất,  giấy chứng nhận khám bệnh này chỉ là hình thức. Đáng chú ý, mặc dù Luật ATVSLĐ quy định lao động tự do, lao động gia đình, người làm nông - lâm - ngư nghiệp cũng được quyền làm việc trong môi trường bảo đảm ATVSLĐ nhưng hiện vẫn chưa có quy định cụ thể về công tác này, nhất là đối với NLĐ làm việc trong khu vực phi chính thức. Lực lượng lao động thuộc diện này (không có hợp đồng lao động) chiếm tới gần 60% lực lượng lao động.

Trước thực trạng trên, nhằm đảm bảo môi trường an toàn lao động cho NLĐ, hiện nay Bộ LĐ, TB - XH đang dự thảo Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH, đưa NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Phạt tiền từ 10 - 15 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây: Không điều trị hoặc khám sức khỏe định kỳ hoặc lập hồ sơ sức khỏe riêng biệt cho NLĐ bị BNN; không thông tin về tình hình tai nạn lao động, BNN, các yếu tố nguy hiểm, có hại và các biện pháp bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh lao động tại nơi làm việc cho NLĐ; không tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho NLĐ theo quy định; không tổ chức khám BNN cho NLĐ theo quy định; không bố trí công việc phù hợp với sức khỏe NLĐ bị BNN, bị tai nạn lao động theo kết luận của hội đồng giám định y khoa; không nhận diện, đánh giá các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc. Khi BNN xảy ra, NLĐ không chỉ thiệt thòi mà còn là gánh nặng chi phí cho ngân sách nhà nước chi trả BHYT. Do vậy, cùng với các biện pháp xử phạt ngành chức năng cũng như địa phương cần tăng cường công tác thanh, kiểm tra nâng cao nhận thức của người sử dụng lao động và NLĐ trong việc bảo đảm an toàn trong môi trường làm việc, từ đó hạn chế nguy cơ do tai nạn lao động và BNN.

Thái Yến
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang