PHÁP LUẬT
Cập nhật 23:09 | 18/11/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Thêm gánh nặng cho doanh nghiệp

07:43 | 19/05/2018

Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia đang được Bộ Y tế lấy ý kiến. Tại dự thảo này, Bộ Y tế đã đề xuất lập Quỹ nâng cao sức khỏe cộng đồng, các doanh nghiệp (DN) phải đóng 1 - 2%/tổng doanh thu/năm. Cụ thể, Điều 16, 17, 18 có quy định: “Cơ sở sản xuất, nhập khẩu rượu bia nộp một khoản đóng góp bắt buộc để chi cho các hoạt động phòng, chống tác hại của rượu bia và nâng cao sức khỏe cộng đồng”. Khoản đóng góp này “được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt theo lộ trình: 1% từ ngày luật này có hiệu lực; 1,5% từ 1.1.2023 và 2% từ 1.1.2026”. Đề xuất này nhận được phản ứng từ DN, với câu hỏi có cần thiết phải thành lập Quỹ nâng cao sức khỏe trong bối cảnh đã có nhiều quỹ có tính chất tượng tự; đồng thời tạo gánh nặng chi phí cho DN.

Hiện nay, DN sản xuất, kinh doanh rượu bia đang gặp nhiều khó khăn như giá nguyên liệu tăng, môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, đặc biệt đang chịu mức thuế tiêu thụ đặc biệt (65%). Nếu đề xuất trên được chấp thuận thì DN sản xuất, kinh doanh rượu, bia phải đóng thêm từ 500 - 1.000 tỷ đồng/năm. Trong khi đó, Chính phủ đã có chủ trương giảm thiểu khó khăn cho DN, trong đó có nội dung về giảm chi phí. Vì thế, có không ít ý kiến cho rằng, đề xuất thành lập Quỹ đi ngược với tinh thần chỉ đạo của Chính phủ về giảm thiểu khó khăn cho DN. Thực tế, để bảo đảm nguồn thu ngân sách - chính xác là để DN có thể thực hiện nghĩa vụ thuế của mình theo quy định - thì cần phải nuôi dưỡng nguồn thu, tạo điều kiện cho DN kinh doanh, sản xuất; còn ngược lại sẽ giảm nguồn thu và người tiêu dùng cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Điều khiến nhiều chuyên gia băn khoăn là Ban soạn thảo chưa đưa ra được phương thức quản lý Quỹ. Theo Điều 19, vấn đề này được quy định “Chính phủ báo cáo Quốc hội về kết quả hoạt động của quỹ 2 năm/lần”. Quỹ nâng cao sức khỏe được hình thành trên cơ sở nhập 2 quỹ (Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá và Quỹ phòng, chống tác hại lạm dụng đồ uống có cồn).

Từ thực tiễn hoạt động của Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá cho thấy, đến nay mô hình này không thành công và không phải là phương thức hiệu quả nhất để giảm tác hại của thuốc lá. Bởi, nguyên tắc và mục tiêu của Quỹ phòng chống tác hại thuốc lại là tập trung vào giảm tiêu thụ thuốc lá, nhưng kết quả lại cho thấy tiêu thụ thuốc lá vẫn đang tăng lên, buôn lậu thuốc lá vẫn diễn ra nhiều. Ngoài ra, việc đánh đồng rượu, bia và thuốc lá là không phù hợp với chính sách, chủ trương phát triển của từng ngành. Cụ thể, đối với ngành thuốc lá là giảm tiêu thụ; còn đối với rượu, bia là chủ trương phát triển ngành một cách có trách nhiệm song hành với mục tiêu giảm tình trạng lạm dụng. Hơn nữa, nếu nhìn ở tên gọi của Quỹ là nâng cao sức khỏe cộng đồng thì có thể thấy nhiều yếu tố tác động đến sức khỏe cộng đồng như môi trường, an toàn thực phẩm… tại sao lại chỉ đặt trách nhiệm xã hội với DN kinh doanh, sản xuất rượu, bia?

 Hiện trên thế giới có rất ít quốc gia xây dựng và áp dụng Quỹ nâng cao sức khỏe cộng đồng từ thực hiện nghĩa vụ thuế của DN. Ngoài ra, khi bắt đầu áp dụng hay tăng thuế vào mặt hàng rượu, bia, một số nước dành riêng một tỷ lệ nguồn thu từ thuế này cho mục đích dự phòng điều trị sức khỏe. Thuật ngữ chuyên ngành cho việc làm này là phân bổ riêng (hay phụ thu). Dù với tên gọi hay cách thức làm việc như thế nào thì nhằm mục tiêu giảm sự lạm dụng với cách tiếp cận không ảnh hưởng nguồn thu.

Từ thực tế này, cần phải đánh giá tác động của đề xuất thành lập Quỹ ở các khía cạnh như tác động đến các đối tượng liên quan; mục tiêu của việc thành lập Quỹ; đặc biệt là phương thức quản lý Quỹ…

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang