PHÁP LUẬT
Cập nhật 16:34 | 17/09/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Tố tụng và giấy chứng nhận bào chữa

09:04 | 26/01/2019
Tính đến nay cả nước có 12.581 luật sư, tuy nhiên, số lượng luật sư ở nước ta hiện nay vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu khi dịch vụ pháp lý ngày càng tăng trong các lĩnh vực của đời sống, nhất là việc tham gia trợ giúp và bào chữa cho các bị can, bị cáo, các đương sự trong các vụ, việc nói chung, vụ án hình sự nói riêng. Thực tế, hiện chỉ có khoảng 20% các vụ án hình sự trong cả nước có luật sư tham gia, trừ các vụ án hình sự bắt buộc các cơ quan tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa cho bị can, bị cáo (luật sư chỉ định). Như vậy, hầu hết các vụ án chưa có sự tham gia của luật sư, nhưng các văn bản liên quan đến hoạt động của luật sư lại chưa thực sự tạo điều kiện cho luật sư tham gia hành nghề.

Theo quy định của pháp luật luật sư, tố tụng hình sự thì khi bị can, bị cáo hoặc đại diện hợp pháp của họ lựa chọn luật sư là người bào chữa thì luật sư phải có đầy đủ thủ tục, giấy tờ cần thiết đề nghị các cơ quan tiến hành tố tụng cấp giấy chứng nhận người bào chữa. Thủ tục này là cần thiết nhằm xác định tư cách, điều kiện pháp lý để tham gia tố tụng của một luật sư. Để các cơ quan tiến hành tố tụng xem xét cấp giấy chứng nhận người bào chữa, luật sư phải có các giấy tờ theo quy định tại Điều 27 của Luật Luật sư như: Thẻ luật sư, chứng chỉ hành nghề, giấy giới thiệu của văn phòng nơi luật sư hành nghề... Trong thời hạn 3 ngày, cơ quan tiến hành tố tụng phải xem xét cấp giấy chứng nhận bào chữa để luật sư thực hiện quyền bào chữa; trường hợp tạm giữ người, thì trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được đề nghị của người bào chữa kèm theo giấy tờ liên quan đến việc bào chữa, cơ quan điều tra phải xem xét để cấp giấy chứng nhận người bào chữa cho luật sư để thực hiện quyền bào chữa. Ngoài ra, pháp luật tố tụng hình sự cũng quy định, nếu từ chối cấp giấy chứng nhận người bào chữa thì phải nêu rõ lý do. Tuy nhiên, Điều 78, Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 quy định thủ tục đăng ký hồ sơ bào chữa luật sư chỉ cần cung cấp 2 loại giấy tờ, bao gồm thẻ luật sư và giấy chứng nhận cơ quan hành nghề. Chính vì giữa hai văn bản có quy định khác nhau này, khiến việc áp dụng cũng rất tùy nghi.

Thực tiễn áp dụng pháp Luật Luật sư và các văn bản liên quan còn cho thấy, không ít vướng mắc, gây khó cho luật sư. Cụ thể, do luật không quy định về thủ tục giao - nhận giấy chứng nhận người bào chữa có bắt buộc luật sư phải trực tiếp đến cơ quan tiến hành tố tụng để nhận giấy chứng nhận người bào chữa hay không, nên có sự tùy nghi trong áp dụng. Hiện, một số cơ quan khi có giấy chứng nhận bào chữa cho luật sư thì yêu cầu luật sư phải tới cơ quan tiến hành tố tụng để nhận trực tiếp; có cơ quan thì không bắt buộc mà chỉ gửi qua đường công văn. Theo phản ánh của nhiều luật sư, thì việc yêu cầu luật sư phải đến cơ quan để nhận giấy chứng nhận người bào chữa là một thủ tục thừa, gây tốn kém, nhất là khi luật sư ở TP Hồ Chí Minh phải ra Hà Nội để nhận giấy chứng nhận. Hơn nữa, hiện rất nhiều văn bản, giấy tờ khác, cơ quan tiến hành tố tụng cũng chỉ gửi qua đường công văn như: Bản án, lệnh tạm giam, giấy triệu tập...

Từ thực tế này, cần sớm sửa đổi, bổ sung Luật Luật sư để thống nhất với Bộ Luật Tố tụng hình sự 2015; đồng thời có hướng dẫn cụ thể về việc giao nhận giấy chứng nhận bào chữa theo hướng tạo điều kiện thuận tiện cho luật sư. Tuy nhiên, để tránh trường hợp ảnh hưởng đến hoạt động tố tụng của các cơ quan tiến hành tố tụng (như việc hoãn phiên toà khi luật sư vắng mặt), thì trong thủ tục gửi giấy chứng nhận người bào chữa cho luật sư cũng cần có quy định, Văn phòng luật sư phải có trách nhiệm thông báo về việc đã nhận được giấy chứng nhận người bào chữa của luật sư cho cơ quan tiến hành tố tụng đó biết.

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang