PHÁP LUẬT
Cập nhật 19:25 | 15/09/2019 (GMT+7)
.
Việc làm cho người cao tuổi

Chính sách hỗ trợ còn bó hẹp

08:07 | 26/04/2019
Theo dự báo, đến năm 2050, tỷ lệ người cao tuổi ở nước ta là khoảng 27 triệu người, chiếm 1/4 tổng dân số cả nước. Bên cạnh những người được hưởng lương hưu thì một số lượng không nhỏ người cao tuổi không có lương, không có nhu nhập ổn định nên rất cần có công việc để tạo thu nhập. Tuy nhiên, hiện phần lớn người cao tuổi vẫn tự tìm việc làm ở những khu vực phi chính thức chứ chưa có nhiều sự hỗ trợ bằng chính sách.

Nhu cầu lớn, ít lựa chọn

Theo nghiên cứu của Quỹ dân số Liên Hợp Quốc, 80% dân số sau khi nghỉ hưu đều mong muốn tìm thêm việc làm. Nhiều chủ doanh nghiệp cũng mong muốn tìm kiếm những người nghỉ hưu để làm việc cho mình, bởi họ có nhiều kinh nghiệm. Tại Việt Nam, theo thống kê, cứ 10 lao động lớn tuổi tại các đô thị thì có 7 lao động làm việc trong khu vực phi chính thức với những công việc vất vả, có thu nhập thấp. Nhưng để tìm được công việc phù hợp lại không phải dễ dàng trong khi các quy định về lao động lớn tuổi ở nước ta vẫn khá hạn chế và thị trường lao động dành riêng cho đối tượng này chưa được hình thành. Nhận định về thực trạng lao động cao tuổi hiện nay, Phó Cục trưởng Cục Việc làm, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Lê Quang Trung cho biết, xu hướng đang khá phổ biến thời gian gần đây trên thị trường lao động đó là ngày càng có nhiều người cao tuổi “ở lại” với thị trường lao động. “Những người cao tuổi (lao động nam trên 60 tuổi và nữ trên 55 tuổi) có vị trí khá đặc biệt trên thị trường lao động, bởi đây là những người tích lũy được nhiều kinh nghiệm làm việc và có các kỹ năng làm việc tốt nhất. Họ cũng là những người có ý thức chấp hành và am hiểu pháp luật tốt hơn. Mặt khác, thỏa thuận giữa người lao động và sử dụng lao động dễ hơn... ông Trung cho biết.


Tuy nhiên, để người cao tuổi tìm được việc làm là điều không đơn giản. Phần lớn họ tìm được việc là do mối quan hệ quen biết, người thân giới thiệu chứ hiện chưa có kênh thông tin tuyển dụng cho nhóm lao động này. Trên các website tuyển dụng hiện nay, giới hạn tuổi mà nhà tuyển dụng yêu cầu thường từ 18 đến 35 tuổi. Người lao động trong nhóm từ 45 tuổi trở lên có rất ít lựa chọn việc làm, còn nhóm từ 60 tuổi trở lên hầu như không có việc làm cần đến họ qua các kênh tuyển dụng chính thức. Với người lao động từ 50 tuổi trở lên, công việc họ tìm được chủ yếu tập trung vào các việc như bảo vệ, giúp việc gia đình, chăm sóc người già...

Có quyền được làm việc

Để giúp người cao tuổi tìm được việc làm, theo ông Lê Quang Trung cần có phương án, chương trình để hỗ trợ người cao tuổi đánh giá được khả năng của mình có thể làm việc gì phù hợp, cung cấp thông tin về thị trường lao động, tổ chức các sàn giao dịch để làm sao người lao động cao tuổi có thể gặp trực tiếp với chủ lao động. Ngoài ra, cũng cần có chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp nhận người cao tuổi vào làm việc. “Những người cao tuổi nếu được sử dụng vào công việc phù sẽ phát huy rất tốt sở trường. Qua khảo sát, Việt Nam hiện nay đang sử dụng nhiều người lao động trên 55 và trên 60 tuổi. Một số tỉnh như Thái Bình, Hải Dương… và một số tỉnh khu vực phía Nam rất hài lòng với sử dụng người cao tuổi” - ông Trung cho biết.

Thực tế, trên thế giới hiện nay có rất nhiều nước thực hiện tốt chính sách tạo việc làm cho người cao tuổi. Như tại Nhật Bản, từ năm 1986, Chính phủ nước này đã thiết lập 1.300 trung tâm giới thiệu việc làm trên cả nước và chỉ thu một khoản phí rất nhỏ từ những người đăng ký tìm việc. Nhiệm vụ của các trung tâm này là giới thiệu những công việc đơn giản, giờ làm việc ngắn cho những người cao tuổi sống trong khu vực và có trách nhiệm đóng tiền bảo hiểm cho các hội viên. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng sẽ thuê lao động cao tuổi làm các công việc phù hợp, như điều tiết giao thông, bảo đảm an toàn cho học sinh trong khung giờ đi và về, dọn vườn, cắt cỏ, trồng cây... với thu nhập trung bình mỗi người khoảng 400 USD/tháng.  Hay như Hàn Quốc còn tổ chức chương trình “Màn hai cuộc đời”, gồm các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm, sàn giao dịch việc làm và ngày hội việc làm cho người cao tuổi, hỗ trợ được trên 20.000 người già tìm kiếm được việc làm. Đồng thời, Quỹ Lao động Hàn Quốc còn có Chương trình “Đứng lên trở lại” để hỗ trợ cho người nghỉ việc trên 40 tuổi, hình thành các câu lạc bộ tìm việc ở từng lĩnh vực để họ giúp nhau chia sẻ thông tin, hỗ trợ nhau tìm việc làm…

Nước ta hiện đã vượt qua thời kỳ dân số vàng và bắt đầu bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 trong bối cảnh vẫn là một nước có mức thu nhập trung bình thấp. Dự báo đến năm 2030, tỷ trọng người cao tuổi Việt Nam chiếm 18% và năm 2050 là 26%. Như vậy, ngân sách nhà nước sẽ phải chịu áp lực lớn về quỹ lương hưu cho người cao tuổi trong khi thiếu hụt nguồn lao động trầm trọng trong tương lai. Đây là một thách thức lớn khi khả năng đóng góp của người lao động vào quỹ lương hưu thấp do mức lương và thu nhập của người lao động thấp. Với khả năng đóng góp vào quỹ lương hưu thấp, tỷ lệ người lao động được hưởng lương hưu thấp và sự eo hẹp của ngân sách nhà nước, nguồn hỗ trợ chính thức dựa trên Nhà nước sẽ khó có thể bảo đảm mức hỗ trợ tốt cho người cao tuổi, đặc biệt là với những người không có lương hưu. Do vậy, theo các chuyên gia thì đã đến lúc chúng ta cần thay đổi tư duy, xây dựng chính sách theo hướng cung cấp cơ hội lao động cho người cao tuổi, nhất là ở lĩnh vực phi chính thức, tạo điều kiện linh hoạt cho người cao tuổi, phù hợp với sức khỏe, năng lực, trí tuệ để họ được đóng góp cho xã hội. Việc nhận người lao động vào làm việc tại nhiều nước trên thế giới được coi là trách nhiệm xã hội và cấm mọi sự phân biệt, định kiến với người lớn tuổi về khả năng lao động của họ.

Thái Yến
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang