PHÁP LUẬT
Cập nhật 22:21 | 21/10/2019 (GMT+7)
.

Rào cản trong phát triển Chính phủ điện tử

08:20 | 14/07/2019
Xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia còn chậm, chưa kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống, thông tin; cơ chế đầu tư, thuê dịch vụ công nghệ còn nhiều vướng mắc, tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến còn thấp… là những rào cản trong quá trình xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử.

Chưa như kỳ vọng

Xây dựng Chính phủ điện tử là mục tiêu của nhiều quốc gia trên thế giới nhằm hướng tới việc cải cách nền hành chính, thay đổi phương thức làm việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của cơ quan nhà nước. Ông Vũ Tuấn Anh, Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, Văn phòng Chính phủ cho biết, Việt Nam đã triển khai xây dựng Chính phủ điện tử từ những năm 2000, trải qua nhiều giai đoạn, đã thu được nhiều bài học kinh nghiệm. Hiện nay, Chính phủ đang tập trung vào các lĩnh vực cải cách thể chế, cải cách hành chính, xây dựng nền tảng cơ sở dữ liệu điện tử, bảo đảm an toàn an ninh thông tin mạng… Theo thống kê của Văn phòng Chính phủ, tính đến tháng 8.2018, các bộ, ngành, địa phương đã cung cấp gần 50.000 dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3 - 4; có hơn 50 bộ, ngành, địa phương xây dựng và ban hành kiến trúc Chính phủ điện tử. Việc gửi nhận văn bản điện tử đã được kết nối và liên thông giữa 28/29 bộ, ngành và 63/63 địa phương. Đặc biệt, đã và đang triển khai được 5/6 cơ sở dữ liệu quốc gia, bao gồm cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp; đất đai; dân cư; tài chính và bảo hiểm.

Mặc dù việc xây dựng Chính phủ điện tử đã đạt được những kết quả nhất định, có tác động tích cực trong việc cải cách hành chính, nhưng vẫn chưa đạt được kết quả như kỳ vọng của Chính phủ. Điều này thể hiện rõ nhất trong việc xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia còn chậm, chưa kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống, thông tin; cơ chế đầu tư, thuê dịch vụ công nghệ còn nhiều vướng mắc, tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến còn thấp. Có nhiều nguyên nhân được các bộ, ngành, địa phương đề cập tới, song có một nguyên nhân căn bản đó chính là hiện thiếu khung pháp lý xây dựng, triển khai Chính phủ điện tử.

Chưa bắt buộc, chưa an toàn

 Theo Báo cáo đánh giá về Chính phủ điện tử của Liên Hợp Quốc năm 2018, Việt Nam xếp hạng thứ 88/193 quốc gia, tăng 1 bậc so với năm 2016, tuy nhiên nếu xếp hạng trong khu vực ASEAN thì Việt Nam xếp thứ 6.

Để đạt được mục tiêu xây dựng Chính phủ điện tử trong giai đoạn 2019 - 2025 là hoàn thiện khung pháp lý cho việc kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan nhà nước; chia sẻ dữ liệu của Chính phủ cho người dân, doanh nghiệp. Hiện nay, quy định về chia sẽ dữ liệu đã được quy định tại Luật Công nghệ thông tin và một số văn bản hướng dẫn. Vì mới dừng lại ở các quy định có tính nguyên tắc nên việc kết nối, chia sẻ còn rất hạn chế. Trong đó phải kể đến việc cơ quan, đơn vị không đồng ý kết nối, chia sẻ do không quy định bắt buộc thực hiện điều này; hoặc các cơ quan, tổ chức lo ngại trách nhiệm liên quan khi lộ, lọt dữ liệu; và đáng quan tâm hơn là một số hệ thống chưa sẵn sàng cho việc kết nối, chia sẻ.

Tuy nhiên, việc chia sẻ và kết nối chỉ được bảo đảm khi mà Chính phủ giải quyết những vấn đề pháp lý liên quan khác như khung pháp lý cho định danh và xác thực điện tử; khung pháp lý cho việc bảo vệ dữ liệu, thông tin cá nhân, tổ chức. Hiện nay, hệ thống công nghệ thông tin trong cơ quan nhà nước đều sử dụng cơ chế định danh và xác thực người dùng. Các cơ chế này phổ biến dựa trên username/password, một số kết hợp bổ sung mật khẩu sử dụng một lần OTP hoặc xác thực sinh trắc học (vân tay, mống mắt, nhận diện khuôn mặt…). Các hình thức xác thực càng phức tạp thì càng bảo đảm an toàn, điều này đồng nghĩa với việc càng tốn kém chi phí. Như vậy, nếu các giao dịch điện tử được phân loại, đánh giá mức độ an toàn, từ đó áp dụng hình thức xác thực phù hợp thì sẽ giảm được chi phí triển khai. Tuy nhiên, hiện còn tình trạng “mạnh ai người đó xây dựng hệ thống riêng cho mình”, do thiếu khung pháp lý cho việc sử dụng thông tin định danh điện tử tương tự như với việc sử dụng thông tin cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp trong giao dịch thông thường.

Đối với cơ chế bảo vệ dữ liệu, thông tin cá nhân, tổ chức cũng rơi vào tình trạng tương tự. Với sự phát triển của một số công nghệ như điện toán đám mây, dữ liệu lớn, internet kết nối vạn vật… thì việc thu thập, lưu trữ, chuyển giao và phân tích dữ liệu cá nhân ngày càng dễ dàng và đơn giản hơn. Điều này mang đến những thách thức cho việc bảo vệ dữ liệu và thông tin cá nhân. Chẳng hạn, thiếu những quy định như chủ thể thông tin cá nhân có quyền cấm sử dụng thông tin cá nhân nhằm mục đích nghiên cứu thói quen sử dụng hoặc tiếp thị trực tiếp… Trong bối cảnh cần phải sớm hoàn thiện nhiều khuôn khổ pháp lý cho những vấn đề mới, chưa có trong tiền lệ, nhiều ý kiến cho rằng, Chính phủ cần mạnh dạn thiết lập hành lang pháp lý cho việc triển khai thử nghiệm các vấn đề mới trong phạm vi có thể quản lý được, giảm thiểu các tác động tiêu cực đến xã hội, hay ứng dụng công nghệ trong việc lấy ý kiến người dân, nhà khoa học, doanh nghiệp trong xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật, nhằm rút ngắn quá trình xây dựng văn bản đồng thời bảo đảm sự phù hợp với thực tiễn xã hội.

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang