PHÁP LUẬT
Cập nhật 23:01 | 17/09/2019 (GMT+7)
.

Mạnh tay với hàng gian lận xuất xứ

07:35 | 18/07/2019
Sau những vụ nhập nhèm xuất xứ hàng hóa của Khaisilk hay Asanzo, Tổng cục Hải quan đã điều tra và phát hiện thêm nhiều vụ vi phạm khác, kể cả hàng nhập khẩu nhưng giả mạo xuất xứ Việt Nam để lừa người tiêu dùng và hàng giả xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu vào các nước mà Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan như gỗ, sắt, thép… Đại diện Tổng cục Hải quan cho biết, dự kiến sẽ công bố chi tiết các vụ gian lận xuất xứ trong tháng 7 này.

Từ “bộ lọc” hiệu quả...

Đại diện Tổng cục Hải quan cho biết, Việt Nam đã tham gia rất nhiều hiệp định thương mại tự do và các loại hàng hóa sẽ dần dần được hưởng thuế nhập khẩu thấp hoặc giảm về 0%. Điều này khiến cho tình trạng các mặt hàng nhập từ nước ngoài về Việt Nam, sau đó lấy danh nghĩa là hàng Việt được hưởng ưu đãi thuế quan như gỗ và sắt, thép để xuất khẩu ra nước ngoài ngày càng gia tăng.

Thực tế những năm trước đây, Hải quan Việt Nam đã phát hiện, bắt giữ những vụ việc vi phạm lớn liên quan đến gian lận xuất xứ hàng hóa (C/O). Điển hình như vụ việc một doanh nghiệp đưa hàng trăm tấn mật ong nước ngoài vào Việt Nam để giả mạo xuất xứ của nước ta xuất khẩu sang nước thứ ba hay việc kịp thời phát hiện, chặn đứng vụ việc có nguy cơ đưa hàng triệu tấn nhôm từ nước ngoài vào theo loại hình kho ngoại quan để lấy C/O Việt Nam có thể xuất đi nước thứ ba. Nó không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến doanh nghiệp làm ăn chân chính và nguy hại cho người tiêu dùng mà còn gây ra những tác hại khôn lường trong hoạt động thương mại quốc tế của hàng hóa Việt Nam.


Giả mạo xuất xứ gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp chân chính Nguồn: ITN

Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, gian lận xuất xứ sẽ ảnh hưởng đến các sản phẩm xuất khẩu khác của Việt Nam. Khi các nước như Mỹ, Ấn Độ điều tra ngược lại về vấn đề nguồn gốc thì các sản phẩm của Việt Nam sẽ bị phạt và đánh thuế rất nặng. Gần đây nhất là việc Mỹ áp mức thuế nhập khẩu lên tới 456% với sản phẩm thép từ Việt Nam. Trong đó, các sản phẩm gắn mác thép Việt nhưng có nguyên liệu sử dụng được nhập khẩu từ Hàn Quốc và Đài Loan sẽ bị chịu mức thuế nói trên. Đây là mức thuế chống lẩn tránh thuế cao nhất từ trước đến nay Mỹ dành cho sản phẩm thép nhập khẩu từ Việt Nam tính trong 4 năm qua.

Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại Lê Triệu Dũng cho biết, về mặt chủ quan, nhiều doanh nghiệp thực hiện hành vi bất hợp pháp rất tinh vi. Đó có thể cung cấp hồ sơ giả mạo để xin chứng nhận C/O hay làm C/O giả hoặc thành lập doanh nghiệp để xuất khẩu trong thời gian ngắn rồi giải thể. Việc xác minh tương đối phức tạp. Nếu kiểm tra C/O nhưng không đi kiểm tra chi tiết thì khó phát hiện vi phạm. Chính vì vậy, cần có “bộ lọc” hiệu quả để phát hiện doanh nghiệp ma, doanh nghiệp bình phong, núp bóng doanh nghiệp FDI,

Theo Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan Nguyễn Phi Hùng, Cục đã và đang tiến hành hàng loạt biện pháp nghiệp vụ, trong đó có thu thập thông tin tình báo hải quan từ xa, phối hợp với cơ quan hải quan các nước để xác định những doanh nghiệp, cơ sở từ bên ngoài có móc nối với doanh nghiệp trong nước thông qua hoạt động sản xuất, kinh doanh để lợi dụng C/O của Việt Nam xuất khẩu hàng hóa đi các nước… Mặt khác, lực lượng kiểm soát hải quan tập trung điều tra, phát hiện “doanh nghiệp ma”, doanh nghiệp bình phong đồng thời xây dựng, phân tích cơ sở dữ liệu về nhóm doanh nghiệp, nhóm mặt hàng có nguy cơ gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn mác hàng hóa để áp dụng biện pháp kiểm tra, giám sát phù hợp.

... tới phối hợp xử lý

 Trong 6 tháng đầu năm, toàn ngành hải quan đã tiến hành 153 cuộc thanh tra, kiểm tra yêu cầu truy thu và xử phạt, số tiền là 148,82 tỷ đồng. Với công tác chống buôn lậu, toàn ngành hải quan đã chủ trì, phối hợp, phát hiện, bắt giữ tổng 8.933 vụ việc vi phạm trong lĩnh vực hải quan, thu vào ngân sách nhà nước 157,28 tỷ đồng, trong đó, cơ quan hải quan đã ban hành 20 quyết định khởi tố, chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 51 vụ.

Tuy nhiên, theo Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn, việc phát hiện, sàng lọc doanh nghiệp nút bóng FDI từ phía Tổng cục Hải quan là chưa đủ mà cần có sự ngăn chặn từ chính địa phương. Bởi thực tế, với mặt hàng gỗ, doanh nghiệp khai sản xuất trong nước nhưng qua điều tra, cơ quan Hải quan chứng minh hàng không sản xuất trong nước mà được nhập khẩu về.  Doanh nghiệp khai mua của nông lâm trường, của hộ nông dân, có xác nhận của chính quyền cấp xã, cấp huyện. Song, thực tế không hề có chuyện mua nguồn nguyên liệu trong nước. Quá trình điều tra cũng xác minh một số địa phương đã ký khống cho các doanh nghiệp này để có giấy tờ mua bán nguyên liệu đầu vào giả là hàng tự sản xuất. Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra việc xác nhận khống đối với các doanh nghiệp liên quan đến sản phẩm xuất khẩu.

Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan Nguyễn Phi Hùng khẳng định, để ngăn chặn, xử lý hiệu quả vấn đề gian lận C/O, ngoài nỗ lực của cơ quan Hải quan cần sự vào cuộc đồng bộ từ cộng đồng doanh nghiệp và cơ quan quản lý có liên quan. Với cộng đồng doanh nghiệp, để tận dụng được các lợi thế do FTA mang lại, các doanh nghiệp cần tuân thủ tốt pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, các cơ quan, tổ chức quản lý như Bộ Công thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)... cần sớm hoàn thiện các quy định và quy trình cấp C/O. Quá trình, trước, trong và sau khi cấp C/O phải có sự kiểm tra, đánh giá việc chấp hành của doanh nghiệp và cả cơ quan có chức năng cấp C/O để ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải sẽ phối hợp các đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ Việt Nam cho hàng xuất khẩu. Trong đó, đặc biệt lưu ý tới một số mặt hàng có nguy cơ cao trong việc làm giả xuất xứ Việt Nam. Bộ Công thương cũng đề xuất tăng hình phạt đối với doanh nghiệp vi phạm. Bởi hiện nay, mức phạt cao nhất chỉ là 200 triệu đồng/vụ, nhưng nếu thực hiện trót lọt, mỗi vụ việc, doanh nghiệp có thể kiếm lời hàng tỷ đồng.

Dương Cầm
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang