PHÁP LUẬT
Cập nhật 17:43 | 21/09/2019 (GMT+7)
.
Sửa đổi Luật Đất đai

Minh bạch, bảo đảm quyền lợi của các bên

07:58 | 10/08/2019
Một trong những nguyên nhân dẫn đến hầu hết các vụ việc người dân khiếu kiện về đất đai có xuất phát từ lợi ích tài chính, kinh tế. Khắc phục tình trạng này, đòi hỏi việc sửa đổi Luật Đất đai tới đây cần hướng đến giải quyết bài toán về kinh tế đất đai, bảo đảm lợi ích cho người dân, nhưng vẫn phù hợp với tiến trình phát triển đất nước.

Quy định về kinh tế chưa hoàn thiện

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho biết: sau 6 năm thi hành Luật Đất đai năm 2013 cho thấy, hiện vẫn còn nhiều vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện luật; tình trạng khiếu kiện liên quan đến đất đai vẫn chiếm tỷ lệ cao. Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên là do, hệ thống chính sách pháp luật chưa hoàn thiện, vẫn còn chồng chéo, nguyên nhân cốt lõi dẫn đến khiếu kiện về đất đai chính là vấn đề tài chính, kinh tế đất đai chưa được giải quyết triệt để…


Nguồn lực đất đai phải được sử dụng hiệu quả

Cụ thể, về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi, pháp luật đã có quy định thu hồi đất nông nghiệp thực hiện các dự án, ngoài việc bồi thường bằng đất hoặc bằng tiền, Nhà nước điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất cho người có đất thu hồi thông qua việc hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm… nhằm bảo đảm công bằng, ổn định đời sống, sản xuất cho người có đất thu hồi. Tuy nhiên, giá đất bồi thường thấp cùng với các khoản hỗ trợ chưa bảo đảm sinh kế lâu dài cho người có đất thu hồi; các nhà đầu tư được địa tô chênh lệch lớn từ việc thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội thực hiện trên đất nông nghiệp thu hồi... dẫn đến việc khiếu kiện, khiếu nại về đất trở nên phức tạp.

Về giá đất, quy định xây dựng bảng giá đất, định giá cụ thể, thẩm định giá chưa bảo đảm tính khách quan, yếu tố chuyên môn để quyết định giá đất theo cơ chế thị trường. Bên cạnh đó, chưa có chế tài đủ mạnh để xử lý trách nhiệm của tổ chức tư vấn xác định giá đất đối với trường hợp kết quả định giá đất không bảo đảm trung thực, khách quan…

Kết luận tại Hội thảo về sửa đổi một số điều của Luật Đất đai về kinh tế đất, giá đất do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức mới đây, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, Bộ Tài nguyên và Môi trường từng bước sẽ kiện toàn, hiện thực hóa các mục tiêu của việc sửa đổi luật, tạo ra sự minh bạch cao hơn. Đối với những vấn đề còn vướng mắc, đề nghị cơ quan soạn thảo thẳng thắn nhìn nhận, từng bước thay đổi theo cơ sở khoa học, minh bạch và có sự quyết tâm để sửa đổi.

Bảo đảm quyền lợi cho người dân

Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý Đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Thanh Khuyến cho biết, để khắc phục những tồn tại, hạn chế về kinh tế đất đai, những nội dung cơ bản dự kiến sửa đổi Luật Đất đai lần này gồm vấn đề về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Mục tiêu sửa đổi, bổ sung sẽ khắc phục một số bất cập trong việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi nhằm bảo đảm quyền lợi cho người có đất thu hồi. Về thực hiện các dự án BT, mục tiêu sửa đổi, bổ sung nhằm đưa ra các giải pháp để giải quyết vấn đề hiện nay là thực hiện cơ chế đổi đất lấy công trình. Về giá đất, mục tiêu sửa đổi, bổ sung Luật sẽ khai thác được nguồn lực đất đai để phát triển kinh tế - xã hội, khắc phục tình trạng thất thoát, lãng phí.

Đơn cử, về giá đất, nhằm khai thác được nguồn lực đất đai để phát triển KT-XH, khắc phục tình trạng thất thoát, lãnh phí, dự thảo sửa đổi Điều 114 theo hướng quy định UBND cấp tỉnh được áp dụng mức tỷ lệ nhân với giá đất trong bảng giá đất để tính các khoản thuế liên quan đến đất đai, thu tiền sử dụng đất khi công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân; quy định cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh, cấp huyện có trách nhiệm giúp UBND cấp tỉnh, huyện tổ chức xác định giá đất cụ thể…

Tuy nhiên, góp ý vào dự thảo sửa đổi bổ sung về vấn đề quy định cơ quan quản lý đất đai xác định giá đất, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Hùng Võ cho rằng, ở Việt Nam sở dĩ giá đất cao, đó là do thuế đất. Thuế đất liên quan đến định giá đất, vì vậy, Luật Thuế phải song hành với Luật Đất đai, nếu không sẽ không giải quyết được những vấn đề liên quan đến kinh tế đất. Về giá đất, để bảo đảm quyền và lợi ích của các bên, không nên để cơ quan hành chính quyết định giá đất. Cụ thể, không nên để UBND cấp tỉnh đề xuất giá đất, nếu để cấp huyện đề xuất giá nữa thì không biết tình hình khiếu kiện sẽ ra sao. Mặc khác, chúng ta cần phải có hệ thống cơ quan định giá độc lập so với cơ quan hành chính.

Đồng tình với quan điểm trên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Phúc cũng cho rằng, Luật Đất đai là luật được sửa nhiều nhất từ trước đến nay, từ năm 1987 đến nay sửa 6 - 7 lần. Sở dĩ sửa nhiều như vậy là bởi vấn đề cốt lõi trong của Luật là kinh tế, là tài chính đất đai chưa sửa được nên cứ vướng là buộc chúng ta phải sửa. Vì vậy, để khắc phục tình trạng “chạy theo” các luật cho phù hợp, việc sửa đổi Luật Đất đai lần này cần sửa cái gốc đó là tài chính đất đai, từ đó hình thành một hệ thống quản trị đất đai tốt. Khi chúng ta có một hệ thống quản trị đất đai tốt thì nguồn lực của đất đai sẽ mang lại rất lớn.

Trần Hải
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang