PHÁP LUẬT
Cập nhật 00:33 | 17/10/2019 (GMT+7)
.
Thu hồi, giao, cho thuê đất

Hướng đến hiệu quả sử dụng

08:13 | 14/09/2019
Công tác quy hoạch kế hoạch sử dụng đất tạo hành lang pháp lý quan trọng trong việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đồng thời, khắc phục tình trạng giao, cho thuê đất tràn lan gây lãng phí… Song, công tác này hiện còn nhiều bất cập. Thực tiễn đòi hỏi việc sửa đổi Luật Đất đai tới đây cần hướng đến công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để việc thu hồi, giao đất có hiệu quả thực sự.

Còn nhiều bất cập

Để quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trở thành công cụ quan trọng quản lý, sử dụng đất đai hiệu quả và bền vững lâu dài, Bộ Tài nguyên và Môi trường đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định đổi mới nội dung lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở các cấp, bảo đảm tính ổn định và đồng bộ, quy hoạch có tính kế thừa, cân bằng giữa quy hoạch tĩnh và quy hoạch động; làm rõ chỉ tiêu chuyển mục đích sử dụng đất, danh mục các công trình, dự án chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất. Cụ thể, đối với quy hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, bổ sung định hướng quy hoạch sử dụng đất không gian ngầm cấp quốc gia và liên tỉnh, tầm nhìn 30 - 50 năm…

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường Đào Trung Chính cho biết: Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những công cụ quản lý quan trọng, đã được quy định trong luật kể từ ngày có Luật Đất đai đầu tiên. Thời gian qua, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã không ngừng được củng cố, hoàn thiện và dần đi vào nền nếp. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tạo hành lang pháp lý quan trọng trong việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đồng thời, khắc phục tình trạng giao, cho thuê đất tràn lan gây lãng phí. Bên cạnh đó còn là biện pháp phân bổ đất đai vào các mục đích nhằm sử dụng bền vững, mang lại lợi ích cao nhất, thực hiện đồng thời hai chức năng điều chỉnh các mối quan hệ đất đai và tổ chức sử dụng đất như tư liệu sản xuất đặc biệt với mục đích nâng cao hiệu quả sản xuất của xã hội kết hợp bảo vệ đất và môi trường.

 Tuy nhiên, hiện nay mối quan hệ phối hợp giữa các ngành, các lĩnh vực, các cấp hành chính trong việc quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất vẫn còn nhiều bất cập và chưa đồng bộ, thống nhất. Việc quy hoạch, bố trí quỹ đất công cộng một số nơi chưa hợp lý. Một số quy hoạch sử dụng đất đã công bố nhiều năm, nhưng không triển khai hoặc chỉ triển khai một phần diện tích, ít quan tâm điều chỉnh quy hoạch làm ảnh hưởng đến quyền lợi người dân vùng dự án, phát sinh đơn thư khiếu nại, kiến nghị. Mặt khác, việc công khai quy hoạch theo quy định đã được thực hiện, nhưng người dân khi xem các bản đồ còn khó hiểu.

Liên quan đến việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, các chuyên gia cho rằng, hiện vẫn còn một số vấn đề đặt ra như việc đánh giá thi hành Luật Đất đai cho thấy, trường hợp quy định thuê đất trả tiền hàng năm sẽ hạn chế quyền của người sử dụng đất, của chủ đầu tư, chỉ có quyền sử dụng đất thuê, không thu hút được nguồn vốn, ảnh hưởng đến môi trường thu hút đầu tư; thực tế việc quản lý, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích tại các khu vực nhạy cảm về quốc phòng, an ninh còn hạn chế…

Về thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế, hiện nay trong triển khai thực hiện tại các địa phương đang nảy sinh các bất cập: Cơ chế thu hồi, tạo quỹ đất sạch để đấu giá, tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước thông qua hoạt động của tổ chức phát triển quỹ đất chưa được tổ chức thực hiện tốt; cơ chế nhà đầu tư tự thỏa thuận nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất thực hiện còn khó khăn do chưa có cơ chế xử lý đối với các trường hợp chưa thỏa thuận được; tại các địa phương đang nảy sinh các bất cập trong quá trình sắp xếp lại đất làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh mà tài sản gắn liền với đất thuộc sở hữu nhà nước, đất thuê trả tiền thuê hàng năm nhưng mục đích sử dụng đất không còn phù hợp với điều chỉnh quy hoạch…

Công khai quy hoạch, kế hoạch

Tại Hội thảo “Những định hướng sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất” do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức mới đây, nhiều đại biểu cho rằng: để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, nhiều ý kiến đề nghị phải rà soát lại các quy định của pháp luật, xây dựng tiêu chí về thẩm quyền, địa điểm thu hồi đất; các vấn đề đưa ra bổ sung, sửa đổi cần bàn kỹ hơn để bảo đảm tính khả thi, đồng thời tránh chồng chéo, xung đột với các luật.

Cụ thể, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Đồng Nai Đặng Minh Đức nêu thực tế, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, trong thời gian qua có nhiều bất cập, một số địa phương có tình trạng phải điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất. Nguyên nhân là do các quy định của pháp luật đang thiếu cơ chế để thực thi, thông tin quy hoạch. Theo đó, việc sửa đổi phải công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để hướng đến việc thu hồi, giao đất phải có hiệu quả thực sự.

 Đồng tình với quan điểm trên, đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường Đà Nẵng cũng đề xuất, việc thuê đất, cần theo phương án cho thuê trả tiền hàng năm, vì như vậy sẽ tránh được thất thoát, người sử dụng đất vẫn có quyền cho thuê lại mặt bằng, tài sản trên đất đó. 

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa nhấn mạnh, việc sửa đổi bổ sung Luật Đất đai lần này sẽ góp phần thể chế hóa các quy định của Đảng; đưa các nội dung hiện còn bất cập, chưa phù hợp, trong luật chưa quy định nhưng thực tế đang triển khai. Vì vậy, việc sửa đổi Luật Đất đai tới đây là hướng tới quản lý đất đai chặt chẽ hơn, không để xảy ra hiện trạng Nhà nước thì giao, nhưng người dân, doanh nghiệp sử dụng không hiệu quả. 

Bài và ảnh: Bảo Hân
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang