PHÁP LUẬT
Cập nhật 16:28 | 19/11/2019 (GMT+7)
.
Luật phòng, chống HIV/AIDS

Nhiều quy định không còn phù hợp

11:13 | 22/09/2019
Trong 20 năm qua việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp để phòng, chống HIV/AIDS, nhiều quy định được ban hành là cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS mang lại hiệu quả, kiểm soát, đẩy lùi HIV/AIDS. Tuy nhiên, sau 12 năm triển khai Luật phòng, chống HIV/AIDS cho thấy còn nhiều bất cập, một số quy định không còn phù hợp, mâu thuẫn, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác phòng chống HIV/AIDS, diễn biến dịch HIV/AIDScòn tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây nhiễm HIV cao trong cộng đồng, đòi hỏi cần phải được sửa đổi cho phù hợp với công tác phòng, chống HIV/AIDS hiện nay.
Tiềm ẩn nguy cơ bùng phát

Hiện nay, Cục Phòng, chống HIV/AIDS đang tiến hành việc chuẩn bị sửa đổi Luật Phòng, chống HIV/AIDS để Chính phủ trình Quốc hội vào năm 2020 cũng như xây dựng Chiến lược Kết thúc dịch AIDS vào năm 2030; xây dựng Kế hoạch 5 năm phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam.

Nguồn: Bộ Y tế

Đánh giá về việc triển khai công tác phòng, chống HIV/AIDS , báo cáo của Bộ Y tế cho biết, trong 20 năm qua, Chính phủ Việt Nam đã quan tâm triển khai rất nhiều biện pháp để phòng, chống HIV/AIDS . Hơn 200 văn bản pháp quy đã được ban hành trong đó có Luật Phòng, chống HIV/AIDS ; nhiều nghị định của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phủ, văn bản của Bộ Y tế, đặc biệt là sự ra đời của Luật Phòng, chống HIV/AIDS từ năm 2006 đã là cơ sở pháp lý quan trọng giúp triển khai hoạt động phòng, chống HIV/AIDS ở Việt Nam thời gian qua có hiệu quả. Bên cạnh đó, hệ thống phòng, chống HIV/AIDS được tổ chức rộng khắp, đặc biệt là có sự tham gia tích cực của khu vực tư nhân và các tổ chức cộng đồng. Nhờ đó, tình hình dịch HIV tại Việt Nam đã giảm mạnh trong 10 năm qua.

Tuy nhiên, hiện HIV/AIDS vẫn là vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng lo ngại ở Việt Nam. Mỗi năm vẫn có khoảng 10.000 người nhiễm HIV mới được phát hiện. Đáng lo ngại, diễn biến dịch HIV/AIDS  vẫn còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây nhiễm HIV cao trong cộng đồng.

Sự gia tăng tỷ lệ lây nhiễm HIV trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới, đặc biệt trong nhóm trẻ tuổi; độ bao phủ phòng, chống HIV/AIDS còn hạn chế; kinh phí cho phòng, chống HIV/AIDS dựa nhiều vào nguồn viện trợ nước ngoài đang bị cắt giảm nhanh.

Theo Cục Phòng, chống HIV/AIDS, mặc dù dịch HIV/AIDS ở Việt Nam tiếp tục có xu hướng giảm, tuy nhiên vẫn chưa bảo đảm tính bền vững và vẫn tiềm ẩn những nguy cơ bùng phát nếu chúng ta không tiếp tục có những biện pháp can thiệp mạnh mẽ và hiệu

quả. Đáng chú ý là có sự đan xen giữa các hành vi của nhóm người nghiện chích ma túy và nhóm phụ nữ bán dâm, nhóm nam có quan hệ tình dục với nam, chuyển giới... trong khi mức độ bao phủ của các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS còn rất hạn chế. Bên cạnh đó, sự kỳ thị phân biệt đối xử với người nhiễm HIV vẫn còn lớn, do đó những người có hành vi nguy cơ lây nhiễm HiV sợ bị kỳ thị, không muốn đi làm xét nghiệm HIV, người nhiễm không muốn bộc lộ bị nhiễm HIV để đến cơ sở y tế điều trị ARV sớm. Ngoài ra, kinh phí cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS chủ yếu phụ thuộc vào viện trợ, do đó các địa phương không có dự án viện trợ quốc tế, hoạt động phòng, chống HIV/AIDS gặp nhiều khó khăn, nguồn ngân sách địa phương dành cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS là rất hạn chế, nguồn kinh phí địa phương chỉ cung cấp đủ cho duy trì hoạt động thường xuyên của cơ quan phòng, chống HIV/AIDS địa phương.


Tuyên truyền phòng, chống HIV

Cần thiết phải sửa luật?

Thực tế cho thấy, Luật Phòng, chống HIV/AIDS ra đời là cơ sở pháp lý quan trọng giúp triển khai hoạt động phòng, chống HIV/AIDS ở Việt Nam thời gian qua có hiệu quả, người nhiễm HiV và người có hành vi nguy cơ cao được tiếp cận các dịch vụ về phòng chống HIV/AIDS thuận lợi hơn; sự kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV và gia đình của họ đã giảm nhiều so với trước khi có Luật; các tổ chức dựa vào cộng đồng của người nhiễm HIV phát triển rộng hơn và hoạt động có hiệu quả hơn. Tuy nhiên, sau 12 năm triển khai Luật Phòng, chống HIV/AIDS cho thấy còn nhiều bất cập, một số điều khoản không còn thực sự phù hợp hoặc mâu thuẫn với một số văn bản pháp lý khác ảnh hưởng đến hiệu  quả  công  tác  phòng  chống HIV/AIDS , cần được điều chỉnh sửa đổi - Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS  Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh.

Đồng quan điểm trên, nhiều ý kiến cho rằng những năm qua, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu trong phòng, chống HIV/AIDS như 11 năm liên tiếp dịch HIV được kiểm soát ở cả 3 tiêu chí: Giảm số người nhiễm mới HIV hàng năm; giảm số người chuyển sang AIDS và giảm số người tử vong do HiV/AiDS; Việt Nam đã tiếp tục kiểm soát được tỷ lệ nhiễm HIV trong cộng đồng dân cư ở mức dưới 0,3%. Tuy nhiên, để công tác phòng chống HIV/AIDS đạt hiệu quả cần phải có khung pháp lý vững chắc để thực hiện các mục tiêu đạt hiệu quả bền vững hơn. Do đó, việc sửa đổi Luật Phòng, chống HIV/AIDS là cần thiết nhất là trong bối cảnh hiện nay.

Tuy nhiên, để có thể xây dựng một Luật phù hợp đáp ứng yêu cầu thì ngành chức năng cần phải làm tốt báo cáo tác động về mặt kinh phí, chi phí hiệu quả đồng thời các đánh giá, tài liệu phải mới, cập nhật những kinh nghiệm quốc tế gần đây thay vì sử dụng số liệu các nghiên cứu cũ. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu bổ sung đối tượng người chuyển giới vào nhóm đối tượng áp dụng các biện pháp can thiệp giảm tác hại trong dự phòng lây nhiễm HIV; cần thay đổi thuật ngữ để giảm kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV như thay đổi người nhiễm HIV/AIDS  thành người sống chung với HIV, người nghiện chích ma túy đổi thành người sử dụng ma túy…

Thái Yến
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang