PHÁP LUẬT
Cập nhật 16:39 | 19/11/2019 (GMT+7)
.
Chính sách hỗ trợ nạn nhân bị mua bán

Tái hòa nhập cộng đồng bền vững

07:38 | 25/10/2019
Để nâng cao hiệu quả tiếp nhận, xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán, ngày 12.8.2016, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã ban hành Quyết định 1057/QĐ-LĐTBXH. Qua đó, tạo điều kiện cho nạn nhân được tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ xã hội cơ bản, hòa nhập cộng đồng; đồng thời khuyến khích tổ chức, cá nhân Việt Nam tham gia vào công tác hỗ trợ nạn nhân, thành lập cơ sở hỗ trợ nạn nhân. Tuy nhiên, phản ánh từ các địa phương cho thấy, việc giúp nạn nhân mua bán người tái hòa nhập gặp không ít thách thức.

Mặc cảm với quá khứ

Thực hiện Nghị định số 09/2013/NĐ-CP của Chính phủ và Chương trình Phòng, chống mua bán người giai đoạn 2016 - 2020, cũng như Quyết định 1057 của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, các địa phương đều có chương trình, kế hoạch đẩy mạnh tuyên truyền về phòng, chống mua bán người. Báo cáo của Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Hải Phòng cho biết, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống mua bán người được triển khai sâu rộng trong quần chúng nhân dân với nhiều hình thức và nội dung phong phú, từ đó nâng cao nhận thức cho người dân về công tác phòng, chống mua bán người. Cùng với đó, thành phố đã bố trí nguồn lực tài chính bảo đảm cho nạn nhân bị mua bán trở về được tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, hòa nhập cộng đồng. Đội ngũ cán bộ làm công tác hỗ trợ nạn nhân từng bước chuẩn hóa, nâng cao năng lực. Cơ sở vật chất để thực hiện việc tiếp nhận lưu trú, hỗ trợ nạn nhân và cung cấp các dịch vụ cần thiết được bảo đảm và ngày càng hoàn thiện.


Tuyên truyền, nâng cao nhận thức vẫn là biện pháp quan trọng trong đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn bán người
Ảnh: Hội Quân

Tuy nhiên, theo Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Hải Phòng, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn một số tồn tại, khó khăn. Đó là nhiều nạn nhân bị buôn bán tự trở về địa phương không có giấy tờ pháp lý, không ở lại địa phương mà đi nơi khác làm ăn, sinh sống. Một số nạn nhân khi trở về không có nhà cửa, hộ khẩu, đất canh tác, việc làm, tâm lý xấu hổ, mặc cảm với quá khứ. Do vậy, khi tự trở về, họ không khai báo, đề xuất kiến nghị với các cấp chính quyền địa phương để nhận được sự quan tâm, hỗ trợ. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về còn thiếu, chủ yếu làm kiêm nhiệm nên việc nắm bắt thông tin và cập nhật số liệu về nạn nhân bị mua bán và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ chưa kịp thời. Trợ cấp khó khăn ban đầu theo quy định của Nhà nước phải là hộ nghèo mới được hỗ trợ 1 triệu đồng, nên nhiều nạn nhân trở về không có nhu cầu đề nghị hỗ trợ.

Báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cũng cho biết, sau 3 năm thực hiện Đề án “Tiếp nhận, xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán” giai đoạn 2016 - 2020, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã cơ bản đồng bộ, có tính khả thi, tạo khung pháp lý thuận lợi để thực hiện công tác tiếp nhận, xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về hòa nhập cộng đồng. 100% nạn nhân sau khi được giải cứu đã được các lực lượng chức năng tổ chức gặp gỡ, tư vấn, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng theo quy định và chế độ chính sách. Ở một số địa phương, công tác hỗ trợ nạn nhân đạt kết quả, có nhiều hình thức hỗ trợ phù hợp thông qua các mô hình hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về đã và đang triển khai tại cộng đồng. Việc xây dựng các mô hình, nhất là mô hình nhóm tự lực đã đem lại hiệu quả thiết thực cho các nạn nhân. Tuy nhiên, việc hỗ trợ nạn nhân bị mua bán vẫn gặp không ít khó khăn, thách thức.

Theo Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an, từ năm 2016 đến tháng 6.2019, toàn quốc phát hiện gần 1.100 vụ mua bán người, với hơn 1.400 đối tượng, lừa bán gần 2.700 nạn nhân. Tình hình tội phạm mua bán người diễn biến phức tạp, các đối tượng hình thành nhiều đường dây, băng nhóm liên tỉnh, xuyên quốc gia, với thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, để lừa bán ép hoạt động mại dâm, bán làm vợ bất hợp pháp…

Sớm ban hành khung hỗ trợ

Một trong những nguyên nhân khiến công tác hỗ trợ nạn nhân mua bán tái hòa nhập, theo đánh giá của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, là do tình hình mua bán người ngày càng gia tăng cả về số vụ và số nạn nhân; nhiều vấn đề trong lĩnh vực này đã vượt xa chính sách hiện hành. Nếu như trước đây, mua bán người chỉ xảy ra ở các tỉnh biên giới, liên quan chủ yếu đến phụ nữ và trẻ em, thì hiện nay, tình trạng mua bán người xảy ra trên phạm vi cả nước, thông qua các dịch vụ về xuất khẩu lao động, di cư lao động tự do, du lịch, môi giới hôn nhân… Không chỉ mua bán phụ nữ, trẻ em với mục đích cưỡng bức lao động, làm thuê, mại dâm, làm vợ, nô lệ tình dục, các nhóm tội phạm còn mua bán cả thai nhi, sinh con hộ, mua bán các bộ phận trên cơ thể người…

Để làm tốt công tác phòng, chống tội phạm nói chung, công tác phòng, chống mua bán người nói riêng, đặc biệt là việc hỗ trợ nạn nhân bị buôn bán trở về được học nghề, có việc làm ổn định, giúp họ tránh những mặc cảm và dễ hòa nhập cộng đồng, ý kiến của các địa phương cho rằng, cần sửa đổi, bổ sung các chính sách. Trong đó, cần có giải pháp cụ thể như mức hỗ trợ ban đầu phù hợp để tạo điều kiện cho nạn nhân có thể tái hòa nhập cộng đồng bền vững. Bên cạnh đó, tiến hành  tổng kết các mô hình phòng, chống mua bán người, nhất là mô hình hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người đạt kết quả tốt và chỉ đạo hướng dẫn việc nhân rộng các mô hình trên. “Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cần nghiên cứu ban hành quyết định phê duyệt khung định mức kinh tế - kỹ thuật về xây dựng mô hình hỗ trợ nạn nhân để các tỉnh, thành phố có cơ sở pháp lý triển khai thực hiện. Đồng thời, tổ chức nhiều lớp tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ các tỉnh, thành phố về công tác tiếp nhận và hỗ trợ nạn nhân” - đại diện Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Hải Phòng kiến nghị.

Liên quan đến việc tăng cường nguồn lực cho công tác hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người, Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư quy định nội dung, mức chi cho công tác hỗ trợ nạn nhân quy định tại Nghị định số 09/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống mua bán người. Theo đó, nội dung đáng chú ý nhất là sẽ hỗ trợ học văn hóa, học nghề: Trường hợp nạn nhân học nghề trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng được hỗ trợ một lần chi phí học nghề. Chi hỗ trợ một lần tiền trợ cấp khó khăn ban đầu đối với nạn nhân thuộc hộ nghèo khi trở về nơi cư trú mức tối thiểu là 1 triệu đồng/người.

Bảo Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang