ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 14:06 | 23/09/2017 (GMT+7)
.
Hiệu quả từ Nghị quyết 30a ở Nghệ An

Bài cuối: Nâng cao tính chủ động của người dân

06:44 | 13/09/2017
Theo cử tri Nghệ An, để giảm nghèo bền vững phải coi trọng và nâng cao tính chủ động của người dân. Khi đã ‘‘khởi động’’ được ý thức tự giác, tự lực vươn lên thoát nghèo, các hình thức hỗ trợ của chương trình sẽ đóng vai trò kích cầu, giúp người dân giảm nghèo nhanh hơn…

>> Bài 1: Điểm sáng Tương Dương

Nguy cơ tái nghèo cao

Để việc thực hiện Nghị quyết 30a có hiệu quả và bền vững, cần xác định và tập trung nguồn lực cho các vùng, các ngành, các đối tượng trọng điểm cũng như có sự liên kết, lồng ghép giữa các chủ trương, chính sách và các cấp, ngành. Quan trọng nhất là phải đề cao tính chủ động của các bên trong chuỗi liên kết 4 nhà: nhà nước - nhà nông - nhà khoa học - nhà đầu tư… Đồng thời, Nghệ An kiến nghị Chính phủ nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ cho các hộ cận nghèo khi mới thoát nghèo để có điều kiện phát triển bền vững…

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh NGUYỄN XUÂN ĐƯỜNG

Thời gian qua, Nghị quyết 30a của Chính phủ được UBND tỉnh Nghệ An triển khai khá nghiêm túc, các chính sách hỗ trợ giảm nghèo tiếp tục đi vào cuộc sống. Nhờ được thụ hưởng từ chương trình nên diện mạo của 3 huyện miền núi Kỳ Sơn, Tương Dương, Quế Phong đã có nhiều đổi thay, đời sống sinh hoạt của đồng bào được cải thiện và nâng cao… Chia sẻ với chúng tôi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Đại vui mừng cho biết, từ khi triển khai Chương trình 30a, đời sống nhân dân miền núi đã khác nhiều so với trước. Tỷ lệ hộ nghèo bình quân giảm từ 6 - 7%/năm (kế hoạch đề ra từ 4 -5%/năm); thu nhập bình quân đầu người tăng từ 7,8 triệu đồng/người/năm…

Để có được kết quả này, theo Trưởng ban Dân tộc tỉnh Lương Thanh Hải, các huyện đã sử dụng nguồn vốn Nghị quyết 30a và lồng ghép với các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp khác trên địa bàn, bố trí 132,034 tỷ đồng cho 36.384 lượt hộ phát triển sản xuất, tạo việc làm tăng thu nhập. Điển hình, tại huyện Quế Phong có các mô hình: Trồng cây chanh leo tập trung tại các xã Tri Lễ, Nậm Giải; rau sạch tại xã Quế Sơn, cây dược liệu tại xã Nậm Nhóong. Huyện Kỳ Sơn có các mô hình: Chăn nuôi bò, lợn đen, gà ác; trồng gừng, khoai sọ... Huyện Tương Dương có các mô hình: Chăn nuôi lợn đen, lợn rừng, trồng cà chua quả to, nuôi cá lồng trong lòng hồ, lòng sông...

Thực tế, Nghị quyết 30a là chính sách ưu việt và hết sức cần thiết đối với các huyện nghèo trên địa bàn. Tuy nhiên, do khối lượng công việc khá nhiều, địa bàn rộng, nhiều nơi khó tiếp cận đòi hỏi phải có lực lượng lớn tham gia, trong khi đó nhiều biên chế ở cấp huyện và xã chưa đáp ứng được yêu cầu… Mặt khác, tỷ lệ giảm nghèo bình quân hàng năm là một khung tiêu chí cố định, áp dụng cho toàn quốc nên chưa thực sự phù hợp với tình hình thực tế ở các huyện nghèo thuộc chương trình. Cụ thể, với tốc độ giảm bình quân 4%/năm như Chương trình 30a đề ra, đưa các huyện nghèo tại Nghệ An cán đích ngang bằng mức trung bình toàn tỉnh đúng thời gian, lộ trình là điều không mấy khả thi. Còn đối với mục tiêu giảm nghèo bền vững, vẫn chưa tạo được sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và ý thức trách nhiệm của người dân, thậm chí là một bộ phận cán bộ… khiến nguy cơ tái nghèo cao.

Mặt khác, theo đánh giá của cử tri, các chính sách hướng tới mục tiêu thoát nghèo còn chồng chéo ở cả cơ chế và quản lý. Đơn cử, Nghị quyết 30a và Quyết định 135 có nhiều điểm tương đồng nhưng đối tượng áp dụng Nghị quyết 30a là cấp huyện, còn đối tượng của Quyết định 135 là cấp xã. Tuy khá tương đồng về kết cấu nhưng mức hỗ trợ quy định cụ thể có sự khác biệt, gây khó khăn cho địa phương trong điều phối, phân bổ nguồn hỗ trợ. Bên cạnh đó, một số định mức và hình thức hỗ trợ chưa thực sự bám sát tình hình thực tế... Trên cơ sở đó, cử tri Nghệ An đề nghị Trung ương cần tiếp tục tăng cường rà soát, đánh giá, cập nhật tình hình thực hiện Nghị quyết 30a để kịp thời phát hiện, giải quyết những bất cập nảy sinh.


Mô hình trồng cây ăn quả mang lại thu nhập cao tại xã Tam Quang, huyện Tương Dương
Ảnh: Hải Phong

Mục tiêu cần đi đôi với chính sách

Mục tiêu của Nghị quyết 30a là giảm nghèo nhanh và bền vững, song theo các cử tri Nghệ An, để giảm nghèo bền vững phải coi trọng và nâng cao tính chủ động của người dân. Khi đã ‘‘khởi động’’ được ý thức tự giác, tự lực vươn lên thoát nghèo, các hình thức hỗ trợ của chương trình sẽ đóng vai trò kích cầu, xúc tác, đồng hành giúp người dân giảm nghèo nhanh hơn… Thực tiễn đó, sẽ cần có những điều chỉnh, hoàn thiện trong tư duy và cách thực hiện để có thể tiến xa hơn và nhanh hơn trên chặng đường sắp tới. Cụ thể, thực hiện Nghị quyết 30a không nên dành cho việc thử nghiệm, thí điểm các mô hình, giải pháp phát triển KT - XH mà phải xác định tập trung đầu tư vào các lĩnh vực và sản phẩm mũi nhọn. Dẫn chứng, tại Quế Phong, nơi đã bước đầu hình thành những tiểu vùng nguyên liệu như chanh leo, dược liệu... nên chăng cần gắn kết nông nghiệp với công nghiệp chế biến, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất các sản phẩm tinh hơn. Hay như huyện Tương Dương, với các mô hình nhỏ và vừa thiên về mặt hàng nông sản phục vụ nhu cầu thiết yếu hàng ngày, nên quy hoạch thành các nhóm, vùng chuyên canh; hình thành các HTX, xây dựng thương hiệu của địa phương. Còn với Kỳ Sơn, có điều kiện thông thương qua Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn nên chú trọng hơn nữa đến cơ sở hạ tầng giao thông; định hướng sản xuất gắn với phục vụ phát triển thương mại và du lịch…

Không thể phủ nhận Nghị quyết 30a là một chủ trương đúng đắn và cần thiết để đẩy mạnh công cuộc xóa đói, giảm nghèo một cách toàn diện. Cùng với những cách làm hay, theo ông Lương Thanh Hải mục tiêu giảm nghèo bền vững và chính sách cần đi đôi với nhau. ‘‘Đối với những hộ gia đình nói riêng, các thôn bản, xã nói chung mới thoát nghèo, Chính phủ cần bảo lưu các chính sách cơ bản về vốn, tập huấn kỹ thuật sản xuất, y tế, giáo dục… từ 2 - 3 năm. Điều này vừa là cơ sở để cho hộ nghèo có cơ hội thoát nghèo bền vững, cũng như không làm nảy sinh tâm lý không muốn thoát nghèo’’ - ông Hải chia sẻ.

Mặt khác, việc nâng cao nhận thức cho người dân cũng cần phải có giải pháp kịp thời, mang tính bền vững. ‘‘Quan trọng hơn nữa là phải làm sao để người dân tự mình vươn lên thoát nghèo, thay đổi cách nghĩ, cách làm, nhất là trong phát triển kinh tế’’- Giám đốc Sở LĐ, TB - XH tỉnh Nguyễn Bằng Toàn nhấn mạnh.

DIỆP ANH
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang