ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 07:57 | 17/06/2019 (GMT+7)
.

Chiến tích đồi 75 - điềm lành cho ngày toàn thắng

11:08 | 28/04/2019
Hơn 50 năm đã trôi qua, cô dân quân tự vệ Trần Thị Nguyệt năm nào đã ở vào cái tuổi xưa nay hiếm. Thế nhưng, khi kể cho chúng tôi nghe về chiến công bắn rơi máy bay Mỹ trên đồi 75 cùng những người đồng đội của mình, ánh mắt bà vẫn tràn đầy niềm kiêu hãnh. Ngay thời khắc chiếc máy bay Mỹ bốc cháy, bà Nguyệt cùng đồng đội tin rằng, đó chính là điềm lành báo hiệu ngày toàn thắng không còn xa.

Sục sôi ý chí chiến đấu

Một chiều cuối tháng tư, bà Nguyệt đưa chúng tôi lên thăm ngọn đồi 75 đầy nắng và gió. Trong kháng chiến chống Mỹ, nơi đây chính là trận địa phòng không của quân và dân xã Hà Thượng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Mặc dù những dấu tích về ụ súng, địa đạo và giao thông hào giờ không còn nữa, nhưng qua mô tả của bà Nguyệt giúp chúng tôi hình dung phần nào trận địa năm xưa. Chạm tay vào một thân cây trẩu, bà Nguyệt chợt bồi hồi như gặp lại người đồng đội cũ. Sau giây phút nghẹn ngào ấy, bà nói với chúng tôi “Ngọn cây này chính là nơi anh em chúng tôi thường thay phiên nhau trèo lên để quan sát máy bay địch và làm nhiệm vụ báo động”.


Nữ dân quân tự vệ xã Hà Thượng xúc động kể kỷ niệm trong những ngày kháng chiến chống Mỹ
Ảnh: Tường Vy

Địa điểm đồi 75 tại xóm 3, xã Hà Thượng được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh từ năm 2012. Tuy nhiên, đồi 75 hiện nằm trong vùng quy hoạch của Dự án khai thác và chế biến khoáng sản đa kim Núi Pháo. Các dấu tích về ụ pháo, địa đạo và giao thông hào giờ không còn. Nhưng để thuận lợi cho công tác quản lý các di sản văn hóa của địa phương, cũng như quản lý tốt các hoạt động của di tích và thuận tiện cho nhân dân cùng với du khách đến tham quan, UBND xã đã có Văn bản số 119/UBND-VH đề nghị huyện Đại Từ hướng dẫn đặt biển di tích lịch sử trên địa bàn xã. Điều này sẽ giúp địa phương gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử của di tích, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hà Thượng Nguyễn Văn Hồng 

Theo lời kể của bà Nguyệt, xã Hà Thượng lúc bấy giờ là nơi đặt nhiều cơ quan quan trọng của tỉnh Bắc Thái và một số kho tàng của Nhà nước. Bởi vậy, nơi đây trở thành khu vực trọng điểm đánh phá của máy bay Mỹ. Vừa sản xuất vừa sẵn sàng chiến đấu, Đảng bộ xã Hà Thượng đã xây dựng một đại đội dân quân mạnh gồm 3 trung đội với 150 chiến sĩ. Đặc biệt, trong đó có một tiểu đội Bạch đầu quân với các cụ tuổi từ 50 - 60, một tiểu đội nữ dân quân với các thiếu nữ ở độ tuổi đoàn viên do bà Nguyệt làm Tiểu đội trưởng trực tiếp tham gia chiến đấu trên đồi 75.

Với ý chí quyết tâm cao, sẵn sàng đánh trả và bắn rơi tại chỗ máy bay giặc Mỹ ngay từ khi chúng chưa kịp gây tội ác, Đảng bộ và Ban Chấp hành xã đội đã lên kế hoạch tác chiến đánh máy bay địch, tổ chức buổi họp đưa ra cho dân quân và toàn dân cùng thảo luận, thống nhất. Song song với các hoạt động tổ chức chiến đấu của lực lượng dân quân, nhân dân trong xã đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho con em mình luyện tập quân sự, xây dựng công sự trận địa, thực tập các phương án khắc phục hậu quả do máy bay địch bắn phá. Các phong trào “Bán lợn phòng không”, “Hũ gạo chống Mỹ”, được đông đảo xã viên và nhân dân tham gia. Các cháu thiếu niên tranh thủ buổi sáng hoặc buổi chiều nấu nước, lấy lá ngụy trang cho trận địa trực chiến. Sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của Đảng ủy, Ủy ban và nhân dân là nguồn cổ vũ, động viên rất lớn đối với cán bộ, chiến sĩ, dân quân giúp anh chị em nêu cao tinh thần trách nhiệm và ý chí chiến đấu.

Súng bộ binh hạ máy bay Mỹ

Nhớ lại buổi trưa ngày 1.8.1966, giọng bà Nguyệt bỗng đanh như thép, bà kể rằng: “Khi tiểu đội trực chiến vừa kết thúc bữa trưa thì tiếng còi báo động vang lên, nhanh chóng, tôi cùng các đồng đội vào vị trí sẵn sàng chiến đấu. Từ hướng Núi Hồng - Tuyên Quang, 2 chiếc máy bay RF-4C của địch bay ở độ cao khoảng 500m đang bay vào trận địa phục kích của ta. Khi chúng bay đến tầm bắn có hiệu quả, đồng chí Trung đội trưởng Nguyễn Văn Đệ phất cờ ra lệnh nổ súng. Đồng loạt 3 khẩu súng trường, 2 súng trung liên nổ 18 viên đạn vào hướng chiếc máy bay số 2 của Mỹ đang lao tới. Bị tấn công bất ngờ, chỉ trong vòng 20 phút, máy bay địch trúng đạn, bốc cháy rồi rơi xuống khu vực xã Đồng Thịnh, huyện Định Hóa, 2 tên giặc lái nhảy dù ra cũng bị quân dân địa phương bắt gọn”.

Đến đây, bà Nguyệt không cầm nổi những giọt nước mắt. Đó là những giọt nước mắt hạnh phúc khi bà và những người đồng đội được chứng kiến tổ trực chiến đã hạ được máy bay Mỹ chỉ bằng súng bộ binh. Bà nghẹn ngào rằng: “Trong giây phút chiếc máy bay Mỹ bốc cháy, anh em chúng tôi chỉ biết ôm chầm lấy nhau, rồi hô to “cháy rồi”, “cháy rồi”. Ngay lúc ấy chúng tôi tin rằng chiến công này chính là điềm lành báo hiệu ngày toàn thắng sẽ không còn xa”.

Hà Thượng trở thành địa phương đầu tiên bắn rơi máy bay Mỹ bằng súng bộ binh trên bầu trời tỉnh Bắc Thái, được Bộ chỉ huy quân sự tỉnh và các đơn vị bạn về nghiên cứu, học hỏi phương pháp tổ chức trận địa bắn máy bay tầm thấp bằng súng bộ binh. Cách đánh này sau đó đã được áp dụng hiệu quả tại nhiều địa phương trong tỉnh Bắc Thái nói riêng và toàn miền Bắc nói chung, góp phần không nhỏ làm thất bại hoàn toàn chiến dịch Sấm Rền - Chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của đế quốc Mỹ ở miền Bắc Việt Nam. Chiến tích đồi 75 đã củng cố niềm tin cho nhân dân Bắc Thái trong công cuộc xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa trở thành hậu phương vững chắc cho tiền tuyến, hướng tới giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Gương chiến đấu dũng cảm của lực lượng dân quân xã Hà Thượng được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Năm 2005, Hà Thượng được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Chiến công bắn rơi máy bay bằng súng bộ binh trên đồi 75 của xã Hà Thượng, một lần nữa khẳng định tính hiệu quả của nghệ thuật chiến tranh du kích và chiến tranh nhân dân trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc ta dựng nước và giữ nước.

Nỗ lực xây dựng quê hương

Tự hào nối tiếp truyền thống vẻ vang đó, ngày nay dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Hà Thượng đang phấn khởi thi đua lao động, sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Trò chuyện với chúng tôi, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hà Thượng Nguyễn Văn Hồng chia sẻ, với nỗ lực, quyết tâm lớn, năm 2014 xã Hà Thượng trở thành một trong năm xã đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên được công nhận xã đạt chuẩn NTM. Đây là bước khẳng định vững chắc những thành quả cả về đời sống vật chất lẫn tinh thần của người dân trên vùng quê Hà Thượng vốn nhiều gian khó. Cùng Chủ tịch UBND xã đi trên những cung đường bê tông rộng rãi, phẳng lỳ mới thấy được những đổi thay rõ nét đang hiện hữu trên vùng quê vốn nhiều gian khó. Cơ sở hạ tầng từng bước đồng bộ đã tạo điều kiện tối đa cho người dân trên địa bàn xã phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống về cả vật chất lẫn tinh thần. Chưa kể, các hoạt động văn hóa đa dạng, văn minh, môi trường sống ngày càng trong lành hơn.

Ông Hồng cũng chia sẻ, Hà Thượng hiện nay chủ yếu phát triển sản xuất công nghiệp và dịch vụ. Người dân nơi đây thu nhập chủ yếu từ lao động tại các công ty, xí nghiệp và mở các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ. Với 254 hộ tham gia sản xuất, kinh doanh cá thể, giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp ước đạt 42 tỷ đồng. Nhiều gia đình mở cửa hàng, xưởng sản xuất riêng với mức thu nhập hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng mỗi năm như gia đình anh Chu Văn Bách - Giám đốc Công ty Hà Quang Huy chuyên sản xuất pallet gỗ.

Dọc tuyến đường qua trung tâm xã Hà Thượng bây giờ không còn những căn nhà thấp, bé như trước mà hầu hết toàn nhà cao tầng khang trang, hiện đại. Năm 2018, thu ngân sách xã đạt trên 10 tỷ đồng. Người dân nơi đây có cuộc sống ổn định với mức thu nhập bình quân trên 40 triệu đồng/người/năm. Tỷ lệ hộ nghèo nay chỉ còn dưới 2,7%. Đồi 75 năm xưa đã được chứng kiến chiến công oanh liệt của quân và dân xã Hà Thượng, đó như một điềm lành báo hiệu ngày toàn thắng, thống nhất hai miền đất nước. Hôm nay, cũng đứng trên ngọn đồi này, chúng tôi được nhìn thấy một Hà Thượng - vùng quê cách mạng đang vươn mình phát triển không ngừng.

ĐÀO CẢNH
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang