CÔNG NGHỆ - MÔI TRƯỜNG
Cập nhật 12:00 | 19/06/2019 (GMT+7)
.
Xem nhẹ việc chi sự nghiệp bảo vệ môi trường

Nhận thức hay trách nhiệm chuyên môn

08:23 | 27/04/2019
Một trong những nội dung được các đại biểu bàn luận tại Phiên họp toàn thể lần thứ 9 của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường diễn ra mới đây là cơ chế xử lý các vi phạm coi nhẹ chi sự nghiệp bảo vệ môi trường. Xung quanh câu chuyện này, nhiều ý kiến đặt vấn đề cần thiết có chế tài xử lý những địa phương coi nhẹ vấn đề này?

Theo thống kê Bộ Tài nguyên và Môi trường, tổng chi cho các nhiệm vụ BVMT giai đoạn 2013 - 2018 đạt 72.422 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương là 10.002 tỷ đồng, ngân sách địa phương là 62.420 tỷ đồng; tổng chi bảo đảm năm sau cao hơn năm trước, năm 2013 là 9.772 tỷ đồng, năm 2014 là 9.980 tỷ đồng… năm 2018 là 15.100 tỷ đồng. Cụ thể, năm 2019, QH phê duyệt ngân sách sự nghiệp bảo vệ môi trường là 2.290 tỷ đồng, gồm vốn ngoài nước là 500 tỷ đồng, vốn trong nước là 1.790 tỷ đồng. Hiện, số vốn ngoài nước đã phần bổ là 500 tỷ đồng; vốn trong nước là 1.781,1 tỷ đồng thì đến nay đã phân bổ được 651,922 tỷ đồng, còn lại 1.138,078 tỷ đồng chưa phân bổ.

Nhiều địa phương chi dưới 1% ngân sách cho BVMT

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong thời gian qua, mặc dù ngân sách nhà nước còn nhiều khó khăn, nhưng chi cho sự nghiệp BVMT luôn được ưu tiên hơn so với lĩnh vực chi khác, bảo đảm đúng quy định. Riêng đối với các địa phương, mặc dù quy định rất rõ các địa phương hàng năm phải bảo đảm bố trí không dưới 1% ngân sách chi cho sự nghiệp bảo vệ môi trường (BVMT). Tuy nhiên, thực tế có nhiều địa phương chi cho sự nghiệp này dưới 1%. Cụ thể, trong năm 2018 có đến 7 địa phương quyết định mức dự toán chi phí sự nghiệp BVMT của ngân sách địa phương thấp hơn so với hướng dẫn của Trung ương, cụ thể là tỉnh Bình Định thấp hơn 53,4 tỷ đồng; Hải Phòng thấp hơn 22,8 tỷ đồng; Lào Cai thấp hơn 20,6 tỷ đồng; Nghệ An thấp hơn 18,7 tỷ đồng; Bắc Kạn thấp hơn 12,7 tỷ đồng; Phú Yên thấp hơn 17,4 tỷ đồng và Tiền Giang thấp hơn 13,5 tỷ đồng. Dự toán chi sự nghiệp bảo vệ môi trường ngân sách địa phương năm 2019 là 18.152 tỷ đồng. Con số mức dự toán chi phí sự nghiệp BVMT của ngân sách địa phương thấp hơn so với hướng dẫn của Trung ương năm 2019 tăng lên thành 13 địa phương.

Đại diện Bộ Tài chính cho rằng, nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức của lãnh đạo địa phương tập trung vốn nhiều hơn vào các công trình tác động trực tiếp cho sự phát triển về kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, do cơ quan quản lý môi trường các cấp chưa thể hiện đúng vai trò là cơ quan đầu mối và chịu trách nhiệm về chuyên môn như đã quy định tại Thông tư liên tịch của Bộ Tài chính hướng dẫn quản lý kinh phí sự nghiệp bảo vệ môi trường. Đặc biệt, ở nhiều địa phương, sự tham gia của Sở TN - MT vào quy trình tổng hợp, cân đối kinh phí để trình UBND và HĐND còn mờ nhạt, dẫn đến tình trạng kinh phí từ nguồn này còn dàn trải, một số nhiệm vụ chi không đúng, chưa đáp ứng được các nội dung ưu tiên về bảo vệ môi trường…

Chi cho BVMT còn khiên cưỡng, hiệu quả sử dụng thấp

Tại phiên họp toàn thể lần thứ 9 của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, hầu hết đại biểu bày tỏ nhất trí cao về kinh phí đầu tư cho công tác BVMT đã được Chính phủ quan tâm bố trí nhiều hơn trong thời gian qua (giai đoạn 2013 - 2018 đạt 72.422 tỷ đồng). Tuy nhiên, nhiều đại biểu cho rằng, trong khi ngân sách trung ương tăng theo mỗi năm thì một số địa phương lại “lơ là” chi cho sự nghiệp bảo vệ môi trường thấp hơn quy định 1%?  Bên cạnh đó, việc bố trí kính phí ở một số địa phương còn dàn trải, trong đó không ít địa phương còn sử dụng kinh phí cho nhiệm vụ khác, chưa tập trung giải quyết các vấn đề môi trường bức xúc thuộc phạm vi quản lý. Một số đại biểu đề nghị cần có chế tài xử lý hay không đối với những địa phương còn coi nhẹ vấn đề này?

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân nhấn mạnh: Mức chi không dưới 1% tổng chi ngân sách cho hoạt động sự nghiệp môi trường đã được quy định rất rõ. Tuy nhiên, ở một số địa phương khi thực hiện còn mang tính khiên cưỡng, hiệu quả sử dụng thấp, cá biệt có địa phương chuyển chi sự nghiệp môi trường sang nhiệm vụ khác. Do vậy, ông Nhân đề nghị các địa phương cần tính toán trên cơ sở quy định không dưới 1% tổng chi ngân sách hàng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, đề nghị QH tăng dần tỷ lệ phân bổ chi ngân sách cho sự nghiệp bảo vệ môi trường theo tốc độ tăng trưởng kinh tế, tập trung giải quyết vấn đề môi trường bức xúc, tồn đọng kéo dài. Ngoài ra, kiến nghị có cơ chế đột phá để khuyến khích nguồn lực, thu hút đầu tư, xã hội hóa BVMT, trên nguyên tắc: “Người được hưởng lợi từ môi trường có nghĩa vụ đóng góp tài chính cho công tác BVMT. Người gây ô nhiễm, suy thoái môi trường phải bồi thường, chi trả chi phí xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường”.

CÁT THÀNH
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang