CÔNG NGHỆ - MÔI TRƯỜNG
Cập nhật 00:02 | 23/09/2019 (GMT+7)
.
Dự báo, cảnh báo thiên tai

Nhanh hơn, chính xác hơn

19:45 | 07/08/2019
Các hiện tượng của thời tiết cực đoan đã và đang tạo nhiều áp lực cho chính quyền và người dân các vùng thường xảy ra thiên tai. Bởi vậy, công tác dự báo và hỗ trợ phòng, chống thiên tai cũng đang đòi hỏi có những đổi mới mạnh mẽ từ nhiều cấp cơ quan chức năng.

Chủ động, kịp thời trong cảnh báo, phòng, chống thiên tai

Theo báo cáo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, năm 2019, bão hoạt động muộn hơn trung bình nhiều năm. Số lượng bão, áp thấp nhiệt đới ít hơn so với trung bình nhiều năm. Thực tế ngay từ những tháng đầu năm 2019, thiên tai bất thường, cực đoan tiếp tục xảy ra tại nhiều khu vực trên thế giới. Ở nước ta, ngay từ đầu năm, bão số 1 đã xuất hiện, đi vào Nam Biển Đông và vùng biển từ Cà Mau đến Kiên Giang, ảnh hưởng đến đời sống sản xuất của nhân dân khu vực ven biển đồng bằng sông Cửu Long. Hiện tượng mưa đá, giông lốc xảy ra tại các khu vực trên cả nước và mưa lớn, lũ, lũ quét tại các tỉnh khu vực miền núi phía Bắc đã gây nhiều thiệt hại  về người và tài sản. Ngoài ra, sạt lở bờ sông, bờ biển, sụt lún đất hiện vẫn đang diễn ra ngày một trầm trọng hơn, nhất là khu vực đồng bằng sông Cửu Long và ven biển miền Trung. Gần đây nhất cơn bão số 3 đã gây hậu quả nặng nề về người và của, thông tin từ Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, hoàn lưu bão số 3 đã làm 4 người chết và 13 người mất tích. Tỉnh Thanh Hóa là địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ cơn bão số 3, các tỉnh Sơn La, Bắc Cạn, Điện Biên, Hải Phòng... mưa lớn đã làm ngập úng cục bộ, gián đoạn nhiều tuyến đường và khu sản xuất, nhà ở của dân, gây thiệt hại nhiều diện tích hoa màu và đàn vật nuôi; tổng thiệt hại ước tính hàng trăm tỷ đồng.

Theo Tổng cục Khí tượng Thủy văn (KTTV), hiện nay Tổng cục đang  phối hợp các đơn vị đang xây dựng dự thảo các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về mực nước tương ứng với các cấp báo động lũ và Quy định về dự báo, cảnh báo, truyền tin thiên tai. Các dự thảo chú trọng vào yếu tố địa phương và chi tiết hơn đối với công tác dự báo, cảnh báo thiên tai, dự kiến trình Bộ Tài nguyên và Môi trường để trình Thủ tướng ban hành trong năm 2019. Tổng cục cũng đang đánh giá về tính phù hợp của quy định cấp độ rủi ro thiên tai, đồng thời lập kế hoạch xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về cấp độ rủi ro thiên tai (dự kiến hoàn thành trong năm 2020).

Về công tác dự báo, cảnh báo, ngành KTTV đang tập trung triển khai mô hình dự báo thời tiết đến ba ngày cho miền tính bao phủ Việt Nam (gồm cả Biển Đông) với độ phân giải 3x3km trên hệ thống máy tính Cray mới được trang bị. Ngoài ra, dự báo thời tiết điểm tổ hợp 32 thành phần cũng đã được triển khai trên hệ thống máy tính này. Hệ thống đồng hóa số liệu đang được nghiên cứu áp dụng cho mô hình phân giải cao này, và dự kiến năm 2020 sẽ chính thức được vận hành. Đáng chú ý, bản đồ ước lượng lượng mưa cho 3 giờ tới đã được thử nghiệm xây dựng. Hiện nay, ngành KTTV đang xây dựng miền tính rộng hơn, bao trùm cả lưu vực sông Mekong. Tổng cục KTTV cũng chỉ đạo các đơn vị thực hiện dự báo thử nghiệm chỉ số UV trong các đợt nắng nóng, cũng như lập kế hoạch, phương án phối hợp với Tổng cục Môi trường, Viện Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu triển khai dự báo ô nhiễm không khí cho các đô thị lớn.

Cùng đó, phục vụ kịp thời công tác dự báo, cảnh báo, phòng tránh và giảm thiệt hại do thiên tai gây ra trong mùa mưa bão, nhất là tại các tỉnh miền núi, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản xúc tiến phối hợp Trung tâm Dự báo Khí tượng - Thủy văn Quốc gia, khẩn trương tích hợp các sản phẩm cảnh báo của Đề án trượt lở với cơ sở dữ liệu chung, chủ động phối hợp với địa phương cập nhật thông tin và triển khai tập huấn sử dụng kết quả điều tra, phục vụ kịp thời công tác phòng tránh thiên tai trượt lở đất đá.

Xây dựng xã hội phát triển an toàn trước thiên tai

Cuối tháng 6 vừa qua, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2018, triển khai nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh theo nhận định của Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế, Việt Nam là 1 trong 10 nước bị thiên tai đe dọa lớn nhất nên nếu không chủ động phòng chống thì thiệt hại sẽ rất lớn. “Cho nên, tinh thần của hội nghị lần này là chủ động hơn, kịp thời hơn, hiệu quả hơn để ổn định, bảo vệ phát triển sản xuất, không để người dân nào rơi vào cảnh màn trời chiếu đất do thiên tai, không để ai bị bỏ lại phía sau” - Thủ tướng nhấn mạnh.

Việc phòng ngừa thiên tai còn chưa được quan tâm đúng mức trong các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của nhiều ngành, địa phương dẫn đến những hệ lụy làm gia tăng rủi ro thiên tai như bố trí dân cư vào vùng nguy cơ sạt lở, lũ quét; xây dựng công trình giao thông chưa phù hợp cản lũ; xây dựng, công trình không tính đến an toàn cho dân cư. Có địa phương còn xây dựng hồ trên đỉnh đồi, bị vỡ do mưa lớn làm thiệt hại về người và tài sản. Bên cạnh đó, Thủ tướng cho biết nhiều đợt thiên tai gây thiệt hại lớn xảy ra 1 - 2 tháng vẫn chưa được trình Chính phủ xem xét hỗ trợ, gây bức xúc cho địa phương. Có địa phương phân bổ nguồn lực được hỗ trợ không kịp thời, để 6 tháng đến gần 1 năm mới phân bổ hết…

Từ đó, Thủ tướng nêu rõ quan điểm chỉ đạo đối với công tác phòng chống thiên tai là “xây dựng xã hội phát triển an toàn trước thiên tai” theo hướng quản lý rủi ro, phòng ngừa là chính.

Định hướng thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh 9 nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai, điển hình: Rà soát, cập nhật, hoàn thiện phương án ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, tránh tình trạng bị động, lúng túng khi tình huống bất lợi xảy ra; nâng cao nhận thức, hướng dẫn kỹ năng phòng chống với thiên tai cho người dân và cộng đồng; nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai của công trình kết cấu hạ tầng như đê điều, hồ đập; nâng cao chất lượng công tác dự báo, cảnh báo thiên tai kịp thời, chính xác hơn; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế về phòng, chống thiên tai;...

Minh Ngọc
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang