Sổ tay:

Đối thoại vượt qua Covid-19 

Xem với cỡ chữ
Đại dịch Covid-19 đã để lại những tác động nghiêm trọng tới ngành dệt may, da giày, túi xách, với gần 1/4 người lao động mất việc. Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam đã và đang hỗ trợ các đối tác thúc đẩy đối thoại tại doanh nghiệp để bảo vệ những người lao động dễ bị tổn thương nhất.

Tác động toàn cầu của dịch Covid-19 khiến nhiều đơn hàng bị hủy, chậm thanh toán và hậu quả là ngành công nghiệp dệt may, da giày, túi xách bị xáo trộn nghiêm trọng. Để tồn tại, nhiều công ty đã phải áp dụng các biện pháp giảm giờ làm, cắt giảm phúc lợi và cho lao động nghỉ việc. Theo khảo sát của Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam (LEFASO), đại dịch Covid-19 đã khiến hơn 1 triệu lao động trong tổng số 4,3 triệu lao động của ngành bị mất việc hoàn toàn; số còn lại thu nhập cũng bị giảm 40%. Đặc biệt, đình công đã diễn ra tại nhiều nhà máy do người lao động không hài lòng với cách ban giám đốc giải quyết khủng hoảng.

Trong bối cảnh đó, thúc đẩy đối thoại giữa người lao động và đại diện doanh nghiệp là giải pháp “cùng nhau nhìn lại và thảo luận” đã giải quyết một phần khó khăn cho doanh nghiệp và người lao động. Trưởng phòng Nhân sự Công ty Regina Miracle International Việt Nam - một doanh nghiệp may với hơn 31.000 lao động tại Hải Phòng - Nguyễn Thị Ngọc Bích chia sẻ, "đối thoại tốt đã giúp chúng tôi đứng vững, không bị rơi vào bất ổn”.

Theo đó, thực hiện theo hướng dẫn của chương trình Better Work Việt Nam, ILO về sắp xếp lao động trong thời kỳ Covid-19, ban lãnh đạo của Regina đã tổ chức nhiều cuộc đối thoại, lấy ý kiến với đại diện của công đoàn, đồng thời kết nối trực tiếp với người lao động qua nhiều kênh khác nhau. Thông qua những cuộc thương lượng này, công ty đã đạt được sự đồng thuận để áp dụng những giải pháp nhằm giữ toàn bộ việc làm, bao gồm nghỉ phép năm, nghỉ ngừng việc vẫn hưởng lương, dừng làm thêm giờ, và một số bộ phận ngừng làm thứ 7.

Theo một cuộc khảo sát gần đây do ILO thực hiện với 58 doanh nghiệp tại Việt Nam, hơn 60% các doanh nghiệp đưa ra quyết định cắt giảm chi phí lao động một cách đơn phương hoặc chỉ tham vấn với quản lý bộ phận Thực tế này đã dẫn đến những tranh chấp lao động không đáng có. Ông Vũ Đình Phi - Chủ tịch công đoàn Công ty Regina Miracle International Việt Nam, chia sẻ: “Với người lao động, nếu bị chấm dứt hợp đồng lao động trong thời điểm này quả thực sẽ đẩy họ vào tình thế rất khó. Tôi rất mừng vì người lao động và ban lãnh đạo đã có thể đạt được đồng thuận thông qua đối thoại cởi mở để giúp cả hai bên vượt qua thời kỳ khủng hoảng này”.

Vấn đề đối thoại xã hội được quy định lần đầu trong Bộ luật Lao động năm 2012 và được sửa đổi, bổ sung tại Bộ luật Lao động năm 2019 với những điều khoản cụ thể hơn. Hiện nay, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội hiện đang xây dựng Dự thảo Nghị định về đối thoại tại nơi làm việc và thực hiện dân chủ cơ sở tại nơi làm việc.

Thực tế cho thấy, đối thoại giữa đại diện của người lao động và đại diện của người sử dụng lao động giúp doanh nghiệp có được những quyết định cân bằng, bảo đảm được nhu cầu của người lao động một cách công bằng và minh bạch. Chính vì thế, đối thoại không chỉ giúp ổn định quan hệ lao động tại nơi làm việc, mà còn tăng mức độ cam kết của người lao động với thành công của doanh nghiệp trong thời điểm khó khăn chưa từng có hiện nay.

Nguyễn Minh