Bạn đọc viết

Không chờ… thiện chí ! 

Xem với cỡ chữ
Luật Tương trợ tư pháp quy định, trường hợp giữa Việt Nam và nước ngoài chưa có điều ước quốc tế thì tương trợ tư pháp sẽ được thực hiện theo nguyên tắc có đi có lại. Tuy nhiên, hướng dẫn thực hiện nội dung này còn nhiều bất cập khiến cho các cơ quan liên quan gặp khó khăn, lúng túng khi thực hiện.

Theo quy định của Luật Tương trợ tư pháp, Bộ Ngoại giao là cơ quan chủ trì phối hợp với các bộ, ngành có liên quan xem xét, quyết định áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong quan hệ tương trợ tư pháp với nước hữu quan. Trên cơ sở quy định của Luật, liên ngành Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao và Tòa án Nhân dân Tối cao đã ban hành Thông tư liên tịch 15/2011/TTLT ngày 15.9.2011 hướng dẫn áp dụng một số quy định về tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự của Luật, có hướng dẫn áp dụng áp dụng nguyên tắc có đi có lại. Tuy nhiên, quy định hướng dẫn có nhiều bất cập như quy trình, thủ tục phối hợp rườm rà, mất nhiều thời gian, hồ sơ còn phải thêm văn bản yêu cầu áp dụng nguyên tắc có đi có lại.

Thực tế từ khi thông tư này có hiệu lực các bộ, ngành cũng chưa lần nào phối hợp để xem xét áp dụng nguyên tắc có đi có lại đối với các yêu cầu tương trợ tư pháp cả hai chiều đi và đến. Bởi, lẽ về bản chất tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự là hợp tác quốc tế về tố tụng dân sự, hoàn toàn phụ thuộc thiện chí của các cơ quan có thẩm quyền thực hiện tương trợ tư pháp hai nước, mà ít liên quan đến quan hệ ở tầm vĩ mô giữa các quốc gia với nhau. Bên cạnh đó, nếu Việt Nam áp dụng nguyên tắc có đi có lại nhưng cơ quan thực hiện tư pháp của nước ngoài lại từ chối hỗ trợ tư pháp thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi ích của các cá nhân, tổ chức của Việt Nam có liên quan. Chính vì thế, kết quả 10 năm thực hiện Luật cho thấy, có không ít trường hợp việc thực hiện hồ sơ ủy thác kéo dài, có trường hợp tổng thời gian trao đi gửi lại mất 3 năm, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích liên quan của cá nhân, tổ chức, nhất là trong những vấn đề về nhân thân, hay tài sản thì không tính hết được thiệt hại.

Trước thực tế này liên ngành đã tiếp tục ban hành Thông tư liên tịch số 12/2016/TTLT quy định về trình tự, thủ tục tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự. Trong đó, tiếp cận theo hướng mở là đương nhiên áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong thực hiện tương trợ tư pháp trừ hai trường hợp:  Khi có căn cứ cho thấy phía nước ngoài không thực hiện tương trợ tư pháp về dân sự cho Việt Nam và việc thực hiện tương trợ tư pháp đó trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, đây chỉ là các hướng dẫn ở cấp thông tư, giá trị pháp lý chưa cao, cần được pháp điển hóa vào văn bản luật. Thiết nghĩ, vấn đề này cần phải xem xét trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Tương trợ tư pháp. Theo đó, không chỉ quy định rõ thẩm quyền, thủ tục, trình tự thực hiện, mà quy định rõ thời gian thực hiện tương trợ tư pháp.

Nguyễn Minh

Video New - Bạn đọc viết

Thời tiết - Bạn đọc viết

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
31°С
TP. Hồ Chí Minh
27°С
TP. Hạ Long
31°С
Nha Trang
27°С
Vũng Tàu
28°С