Phát huy vai trò “nhạc trưởng” trong điều hành kỳ họp

Không chỉ có kiến thức, kinh nghiệm 

Xem với cỡ chữ
Thành công và chất lượng các kỳ họp HĐND phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong đó kỹ năng điều hành của Thường trực HĐND giữ vị trí “nhạc trưởng”. Chủ tọa muốn điều hành phiên họp đúng hướng, phát huy được trí tuệ, trách nhiệm của đại biểu, bên cạnh kiến thức, kinh nghiệm còn phải có bản lĩnh; biết dẫn dắt, gợi mở, nhưng cũng phải biết “ngắt mạch”, dừng đúng lúc.

Trong điều hành chung, chủ tọa bám sát và thực hiện đúng chương trình nghị sự đã được HĐND biểu quyết thông qua. Lựa chọn các báo cáo trình bày tại kỳ họp, chỉ đọc những báo cáo quan trọng nhất, dành nhiều thời gian cho hoạt động thảo luận tổ, thảo luận tại hội trường, chất vấn và trả lời chất vấn để nâng cao chất lượng các quyết sách của HĐND và tập trung làm rõ những vấn đề đông đảo cử tri, nhân dân quan tâm.

Linh hoạt trong xử lý tình huống

Chất lượng thảo luận tại các phiên họp HĐND phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó khả năng điều hành của chủ tọa đóng vai trò rất quan trọng. Chủ tọa muốn điều hành tốt quá trình thảo luận phải tập hợp và xử lý các thông tin từ thực tiễn hoạt động của địa phương. Trên cơ sở những kênh thông tin thu nhận được trước và trong quá trình diễn ra kỳ họp, chủ tọa xác định rõ nội dung với những trọng tâm chủ yếu cần thảo luận. Gợi ý của chủ tọa rõ những việc cần tập trung trao đổi; những nội dung cần có sự thống nhất; những vấn đề cần xác định đúng, sai và hướng bổ sung, điều chỉnh.

Toàn cảnh Kỳ họp thứ 15, HĐND tỉnh Quảng Nam khóa IX

Ảnh: T.Hiển 

Cần phân chia các tổ thảo luận, sau đó tổng hợp những ý kiến được nhiều đại biểu quan tâm. Các ý kiến trái chiều tiếp tục được đưa ra tranh luận tại hội trường và đề nghị lãnh đạo các ngành giải trình làm rõ. Chủ tọa kỳ họp thực sự tôn trọng đại biểu, lắng nghe và tiếp nhận đầy đủ thông tin từ ý kiến phát biểu của đại biểu. Việc xử lý thông tin kịp thời, chính xác; quá trình thu nhận, xử lý thông tin phải có sự phối hợp chặt và cần có kế hoạch trợ giúp của thư ký kỳ họp. Sau mỗi ý kiến hoặc một số ý kiến, cần có sự điều chỉnh về thời gian, cách thức phát biểu; nội dung và chất lượng thông tin đại biểu phát biểu. Tập trung điều chỉnh những nội dung nặng về phản ánh thành tích của đơn vị; những ý kiến trùng lặp, chệch hướng, không tập trung vào vấn đề chung, những vấn đề HĐND phải bàn thảo để quyết định tại kỳ họp.

Đặc biệt, lưu ý xử lý những tình huống phát sinh như trường hợp quá ít hoặc không có đại biểu đăng ký phát biểu, chủ tọa đặt vấn đề và gợi ý thêm một số nội dung cần thảo luận; đồng thời nhắc nhở trách nhiệm, động viên đại biểu tham gia thảo luận. Khi cần thiết, có thể chỉ định và yêu cầu đại biểu thể hiện chính kiến của mình. Trường hợp còn nhiều đại biểu đăng ký phát biểu, trong khi vấn đề cần thảo luận cơ bản đã được thống nhất, làm rõ hoặc thời gian thảo luận không thể kéo dài thêm, chủ tọa xin ý kiến HĐND kết thúc hoặc tạm dừng thảo luận. Những ý kiến còn lại của đại biểu có thể ghi bằng văn bản chuyển đến thư ký kỳ họp để nghiên cứu, tổng hợp và xử lý.

Trường hợp có sự xung đột, gay cấn, Chủ tọa phải giữ được vai trò của một “nhạc trưởng”. Đó là sự nghiêm túc, khách quan; có bản lĩnh và luôn thể hiện được chính kiến rõ ràng; đồng thời thiện cảm, chân thành với đại biểu; bình tĩnh và lắng nghe đầy đủ những ý kiến khác nhau để khuyến khích, động viên đại biểu thẳng thắn thể hiện chính kiến và những suy nghĩ của mình. Có như vậy, đại biểu mới cùng với chủ tọa thực hiện tốt những yêu cầu đặt ra trong quá trình thảo luận.

Tạo không khí đối thoại trên tinh thần trách nhiệm

Chất vấn và trả lời chất vấn là phiên họp thu hút được sự quan tâm của đông đảo của cử tri và nhân dân, đóng góp quan trọng vào thành công của kỳ họp. Trên cơ sở nội dung chất vấn, thường trực HĐND cần phân tích, lựa chọn một số vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm của địa phương; những vấn đề bức xúc được nhiều cử tri quan tâm, liên quan đến công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý, yêu cầu UBND trả lời trực tiếp tại kỳ họp.

Chủ tọa điều hành phiên họp này phải linh hoạt, chủ động tạo không khí đối thoại thẳng thắn trên tinh thần dân chủ, trách nhiệm. Để làm rõ nguyên nhân, tìm được giải pháp khắc phục thiếu sót, hạn chế đối với những vấn đề đặt ra, điều hành của chủ tọa hướng việc hỏi và trả lời đi vào đúng trọng tâm và truy vấn đến cùng. Khi không khí nghị trường có phần im ắng, chủ tọa khích lệ tinh thần đại biểu, thậm chí trực tiếp đặt câu hỏi chất vấn và truy vấn. Ngược lại, khi nghị trường quá “nóng”, hoặc chất vấn đi sai mục đích, chủ tọa kịp thời “hạ nhiệt” hoặc yêu cầu dừng lại, tránh gây ấn tượng không tốt với cử tri và nhân dân.

Kết thúc từng phần chất vấn - trả lời chất vấn và cả phiên họp này, kết luận của chủ tọa nhấn mạnh những nội dung được và chưa được, đặc biệt yêu cầu rõ trách nhiệm ngành chức năng đối với những bất cập đại biểu đặt ra liên quan đến công tác quản lý, điều hành. Đây là cơ sở quan trọng để HĐND theo dõi việc thực hiện những nội dung hậu chất vấn và trả lời chất vấn để sớm có những chuyển biến tích cực trên thực tế.

Đặng Hữu