Ranh giới mong manh 

Xem với cỡ chữ
Câu chuyện cảm động về việc Campuchia cho phép du thuyền Westerdam cập cảng sau khi bị nhiều nơi từ chối có cái kết không viên mãn, khi một hành khách rời tàu vừa cho kết quả dương tính với virus Corona.

Quyết định nhân đạo

Westerdam được Campuchia cho phép cập cảng Sihanoukville ngày 13.2, sau khi du thuyền này bị 5 quốc gia và vùng lãnh thổ từ chối, gồm Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Thái Lan, Philippines và Guam, vì lo ngại dịch Covid-19.

Khi Thủ tướng Campuchia Hun Sen chào đón các hành khách trên du thuyền Westerdam cập cảng Sihanoukville vào Ngày lễ Tình nhân 14.2, những cái ôm khiến mọi người cảm động. Không chỉ Thủ tướng Hun Sen không đeo khẩu trang, vì được bảo đảm rằng con tàu không có virus, các vệ sĩ của ông cũng ra lệnh cho những người đeo khẩu trang tháo chúng ra. Ngày hôm sau, Đại sứ Mỹ tại Campuchia W. Patrick Murphy, người đã đưa gia đình của mình đến để chào đón những hành khách đang xuống tàu, cũng không đeo khẩu trang. “Chúng tôi rất, rất biết ơn vì Campuchia đã mở các cảng và mở cánh cửa theo nghĩa đen cho những người cần”, ông Murphy nói.


Du khách trên tàu Westerdam được cập cảng Sihanoukville

Chiều 17.2, Thủ tướng Hun Sen đã mời hơn 100 du khách Westerdam tham gia chuyến tham quan Thủ đô Phnompenh, ngắm cung điện Hoàng gia và các địa điểm khác. Trong các bức ảnh về chuyến tham quan, gần như không ai đeo khẩu trang. Cùng ngày hôm đó, Thủ tướng Hun Sen còn đưa ra tuyên bố bất ngờ khác: Mời hành khách của Westerdam đến một bữa tiệc và những chiếc khẩu trang sẽ không được chào đón. Bất chấp các trường hợp nhiễm Covid-19 đã xuất hiện ở Đông Nam Á, Campuchia vẫn vận động chống lại khẩu trang, cho rằng chúng gieo rắc sợ hãi hơn là ngăn chặn virus.

Lỗ hổng nguy hiểm

Tuy nhiên, sự hân hoan không kéo dài lâu vì chỉ vài ngày sau, một du khách trên tàu đã có kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19 và bị chặn lại ở sân bay Malaysia. Điều này khiến các quan chức y tế lo ngại đây có thể trở thành lỗ hổng làm gia tăng nguy cơ lan rộng dịch bệnh và thế giới có thể phải trả giá khi hành khách từ du thuyền Westerdam trở về nhà.

Người phụ nữ có kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19 là du khách người Mỹ, 83 tuổi, được cho phép rời Campuchia sau khi điền vào bản điều tra tình trạng sức khỏe và kiểm tra thân nhiệt. Sau khi bà và 144 hành khách khác từ tàu Westerdam đến Kuala Lumpur quá cảnh sang các chuyến bay khác, thì được phát hiện có các dấu hiệu ho, sốt và khó thở. Bà đã được tiến hành xét nghiệm và cả hai lần đều cho kết quả dương tính với virus Corona. Khoảng 137 người trong số này đã rời Malaysia trên các chuyến bay thương mại tới nhiều địa điểm khác trên thế giới. Chồng của bà cùng 5 người khác đang được cách ly theo dõi tại Malaysia.

Bác sĩ phụ trách y tế của Holland America Grant Tarling cho biết, công ty đang làm việc với giới chức y tế các quốc gia, trong đó có Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh Mỹ (CDC), để điều tra và theo dõi các cá nhân có thể đã tiếp xúc với nữ bệnh nhân này.

Lạc quan hay chủ quan?

Tuần trước, khi tàu Westerdam cập cảng ở Sihanoukville, Chính phủ Campuchia và Holland America Line - công ty điều hành tàu Westerdam - đã khẳng định không có trường hợp nào nhiễm Covid - 19 được ghi nhận trong hành trình, đồng thời tuyên bố tàu không có virus Corona. Tuyên bố này dường như quá sớm và không đủ tin cậy.

Chỉ 20 người trong số 2.257 người trên tàu được xét nghiệm trước khi lên bờ, là vì họ đã báo cáo nhân viên y tế về nhiều bệnh khác nhau. Nhà điều hành tàu cho biết người phụ nữ cho kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19 khi đến Malaysia không nằm trong số 20 người này. Ngoài ra, thủ tục theo dõi sức khỏe đối với những hành khách còn lại chỉ giới hạn ở một số kiểm tra nhiệt độ được thực hiện bằng nhiệt kế hồng ngoại. Trong khi đó, một số chuyên gia y tế đặt câu hỏi về hiệu quả của nhiệt kế hồng ngoại, còn được gọi là súng đo nhiệt độ, cho rằng chúng đo nhiệt lượng tỏa ra từ bề mặt cơ thể, thay vì nhiệt độ cơ thể.

Trường hợp du khách dương tính với Covid-19 sau khi đã rời tàu làm dấy lên lo ngại về việc rất có thể đã có sự lây nhiễm chéo trên tàu. “Người phụ nữ này đã ở trên tàu và đã nhiễm bệnh trong vài ngày. Bà ấy có khả năng đã tiếp xúc và lây bệnh cho những người khác trên tàu, trong khi những người này hiện đã về nhà. Có thể ai đó đã nhiễm virus nhưng không có triệu chứng, và người này sẽ bắt đầu chuỗi lây nhiễm mới ở bất cứ nơi nào họ trở về”, GS. Stanley Deresinski, Đại học Stanford, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, cảnh báo.

Một chi tiết đáng lo ngại khác là hành khách trên tàu Westerdam được phép lên bờ và trở về nhà mà không cần cách ly. Thời gian ủ bệnh của virus Corona được cho là kéo dài tối đa 14 ngày - gần bằng khoảng thời gian con tàu lênh đênh trên biển, khi nó rời cảng Hong Kong hôm 1.2 cho tới lúc cập cảng Sihanoukville ngày 13.2. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết vì con tàu đã ở trên biển 14 ngày, hành khách được phép di chuyển ngay sau khi họ rời tàu. Để so sánh, những người được đưa khỏi tàu Diamond Princess ở Nhật Bản sẽ tiếp tục bị cách ly sau khi đã trở về quốc gia của họ. Ông Deresinski và các chuyên gia y tế khác cho rằng những hành khách của tàu Westerdam ít nhất nên được giám sát bởi cơ quan y tế địa phương, hoặc tự thực hiện cách ly. Các quốc gia có công dân trên tàu cũng nên xét nghiệm sau khi họ trở về.

Giáo sư dịch tễ học tại Đại học Hong Kong Ben Cowling cho rằng, không thể chủ quan khi chưa xác định được nguồn lây bệnh. “Tôi không biết đủ rõ về bệnh nhân này để xác định bà ấy bị nhiễm trước khi lên tàu hay không. Không loại trừ khả năng bà ấy đã bị nhiễm bệnh khi đang ở trên tàu, và điều đó cho thấy ít nhất có một người nữa trên tàu nhiễm bệnh, và đã lây cho bà ấy”.

Sau khi phát hiện ca bệnh, Malaysia đã từ chối nhập cảnh với bất cứ hành khách nào khác của tàu Westerdam, khiến cho ba chuyến bay đưa hành khách ra khỏi Campuchia đã bị hủy. Trong khi đó, hơn 600 du khách người Mỹ trên tàu Westerdam đang trên đường về nhà, và đây là nhóm khách lớn nhất trên tàu tính theo quốc tịch. Khoảng 233 hành khách và 747 thành viên thủy thủ đoàn vẫn đang ở lại trên tàu ở cảng Sihanoukville.

Các chuyên gia cho rằng, sự việc Campuchia chào đón Westerdam là một hành động nhân đạo, đáng hoan nghênh, trong bối cảnh con tàu đang cạn kiệt nhiên liệu và lương thực. Tuy nhiên, ranh giới giữa nhân đạo và bất cẩn, giữa lạc quan và chủ quan khá mong manh, khi những biện pháp kiểm tra không được tiến hành nghiêm ngặt, gây ra nguy cơ lớn về kiểm soát dịch bệnh.

Đạt Quốc