Không xem nhẹ yếu tố an toàn 

Xem với cỡ chữ
Ngày 29.4, Tư vấn ACT đánh giá độc lập về an toàn hệ thống đường sắt Cát Linh - Hà Đông đã cấp chứng nhận an toàn cho dự án. Theo kế hoạch, Bộ Giao thông Vận tải sẽ bàn giao dự án cho UBND TP Hà Nội để khai thác thương mại vào dịp 30.4 - 1.5. Thế nhưng, đáng tiếc dự án vẫn chưa thể vận hành...

Theo Bộ Giao thông Vận tải, các điều kiện kỹ thuật của dự án đã bảo đảm, có thể vận hành, tuy nhiên hồ sơ, thủ tục nghiệm thu còn phụ thuộc vào quy trình kiểm tra, xem xét và đánh giá kết quả thực hiện của ACT và Hội đồng Kiểm tra Nhà nước dẫn đến mốc thời gian không đạt được như mong muốn...

Điều cần nhấn mạnh ở đây là dù được cấp chứng nhận an toàn nhưng ACT cho rằng dự án không đáp ứng nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật trong vận hành hệ thống metro của châu Âu. Cụ thể, không bảo đảm an toàn hệ thống điện kéo, hệ thống phanh điện; hệ thống chưa sẵn sàng xử lý tình huống khẩn cấp trong khai thác, khi thử nghiệm 10 quy trình khẩn cấp của hệ thống có 8 quy trình thất bại. Tổng thầu EPC không cung cấp đủ tài liệu liên quan tới an toàn vận hành hệ thống; hệ thống an toàn cháy nổ nhà ga trên tuyến không bảo đảm; an toàn hệ thống cầu cạn cũng chưa bảo đảm.

Bên cạnh đó, qua đánh giá 76 mối nguy hiểm, 31 chức năng an toàn, quản lý rủi ro và 10 tình huống xử lý khẩn cấp của hệ thống, ACT đã đưa ra 16 khuyến cáo về nguy cơ mất an toàn trong vận hành thương mại. Trên cơ sở các khuyến cáo này, ACT nhấn mạnh, nếu vận hành, chủ đầu tư phải chấp nhận các rủi ro và hệ quả tương ứng.

Mặc dù khuyến cáo của tư vấn là vậy nhưng trong báo cáo hoàn thành thi công dự án gửi Hội đồng kiểm tra Nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng, Bộ Giao thông Vận tải cho rằng 16 cảnh báo của ACT xuất phát từ những khác biệt về tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn trong đầu tư, khai thác, vận hành hệ thống metro giữa châu Âu và Trung Quốc. Ví dụ tiêu chuẩn Trung Quốc chỉ yêu cầu đánh giá và cấp chứng nhận an toàn tín hiệu, không yêu cầu đánh giá an toàn hệ thống điện kéo, phanh điện nhưng tiêu chuẩn châu Âu phải đánh giá an toàn cả 3 hệ thống.

Rằng 13 đoàn tàu đã được Cục Đăng kiểm Việt Nam kiểm tra, cấp chứng nhận chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Mỗi đoàn tàu trong thời gian vận hành thử đã chạy hơn 1.500km, bảo đảm an toàn. Là việc Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã cấp chứng nhận an toàn phòng cháy chữa cháy cho hệ thống; TUV cấp chứng nhận chất lượng an toàn cho hệ thống phanh điện, điện kéo; tổng thầu EPC Trung Quốc và nhà sản xuất đoàn tàu BSR đã cam kết chất lượng và an toàn kỹ thuật cho các đoàn tàu; Metro Hà Nội đã thuê tư vấn Trung Quốc hỗ trợ 1 năm vận hành hệ thống quản lý an toàn. Rằng trong thời gian vận hành thử đường sắt Cát Linh - Hà Đông, Metro Hà Nội đã tổ chức diễn tập 63 quy trình xử lý tình huống khẩn cấp dưới sự hỗ trợ của chuyên gia Trung Quốc. Bên cạnh đó, một số khuyến cáo của tư vấn ACT cũng được các bên liên quan khắc phục...

Cho dù giải thích của Bộ Giao thông Vận tải là xác đáng, là thuyết phục nhưng những khuyến cáo của tư vấn về an toàn của dự án vẫn cần được nhìn nhận một cách khách quan và phải xem xét thấu đáo. Thời hạn vận hành thương mại với dự án này là quan trọng vì đã quá nhiều lần lỡ hẹn, thế nhưng không vì thế mà xem nhẹ yếu tố an toàn.

Khánh Ninh