Nâng cao hiệu quả giám sát chuyên đề của HĐND cấp huyện, tỉnh Lai Châu

Bài 1: Hiệu ứng tích cực 

Xem với cỡ chữ
​​​​​​​

Theo kinh nghiệm của Thường trực, các Ban HĐND cấp huyện của tỉnh Lai Châu, để hoạt động giám sát chuyên đề hiệu quả, bên cạnh chú trọng khảo sát, kiểm tra, nhìn nhận, đánh giá khách quan, chính xác, không lệ thuộc nhiều vào báo cáo giám sát; phát huy quyền yêu cầu giải trình... cơ quan có thẩm quyền cần sớm chỉ đạo rà soát, hoàn thiện các quy định của pháp luật về giám sát còn vướng mắc. 

Bên cạnh những vấn đề mang tính khách quan, các đoàn giám sát chuyên đề của Thường trực, các Ban HĐND huyện Tam Đường đã chỉ ra được những nguyên nhân chủ quan và trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý, điều hành dẫn đến những hạn chế, yếu kém. Có những nội dung giám sát chuyên đề đã được đưa ra thảo luận, chất vấn tại kỳ họp HĐND huyện tạo hiệu ứng rất tích cực...

Chỉ ra nguyên nhân, trách nhiệm người đứng đầu

Những năm qua, Thường trực, các Ban HĐND huyện Tam Đường đặc biệt quan tâm đến công tác giám sát nên chất lượng, hiệu quả được nâng lên rõ rệt. Nội dung giám sát tập trung vào các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, thực thi pháp luật, thực hiện chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số như: Xây dựng các công trình thủy lợi, giao thông, nước sinh hoạt, việc thực hiện ngân sách, chính sách cho vùng đồng bào dân tộc... Đề cương giám sát được xây dựng chi tiết, tạo điều kiện cho cơ quan chịu sự giám sát chuẩn bị báo cáo đúng nội dung, yêu cầu. Quá trình giám sát được các cơ quan liên quan, địa phương phối hợp, tạo điều kiện thuận lợi, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động giám sát.

Đoàn giám sát HĐND huyện Tam Đường kiểm tra thực tế quỹ đất công ích ở bản Ngài Trì, xã Giang Ma
Ảnh: Hoàng Cường

Bên cạnh các vấn đề mang tính khách quan, các đoàn giám sát chuyên đề đã chỉ ra được những nguyên nhân chủ quan và trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác quản lý, điều hành dẫn đến những hạn chế, yếu kém. Có những nội dung giám sát chuyên đề đã được thảo luận, chất vấn tại kỳ họp HĐND huyện như: Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý các công trình nước sinh hoạt, các vấn đề quản lý công trình sau đầu tư, vấn đề an toàn thực phẩm... tạo hiệu ứng rất tích cực và mạnh mẽ, được các đại biểu thảo luận sôi nổi.

Chủ tịch UBND và các thành viên UBND huyện đã trực tiếp giải trình, tiếp thu tại kỳ họp, với các giải pháp khắc phục cụ thể. Qua đó, chất lượng quản lý, điều hành các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện được nâng lên, từng bước thay đổi đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân các dân tộc trên địa bàn.

Ghi hình ảnh, lấy ý kiến Nhân dân

Tuy hoạt động giám sát chuyên đề đã đạt được nhiều kết quả tích cực song vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: Công tác phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội, các đơn vị trong giám sát của HĐND còn có mặt hạn chế. Một số thành viên trong đoàn giám sát chưa dành nhiều thời gian và tâm huyết cho các hoạt động giám sát. Trình độ, kỹ năng giám sát của một số thành viên đoàn giám sát còn hạn chế, chuyên môn chưa sâu. Đội ngũ giúp việc của Văn phòng HĐND - UBND huyện còn ít biên chế, chưa bảo đảm để tham gia các đoàn giám sát của Thường trực, các Ban HĐND huyện.

Theo kinh nghiệm của Thường trực, các Ban HĐND huyện Tam Đường, vấn đề đặt ra trước tiên là cần nâng cao nhận thức về hoạt động giám sát, để đối tượng được giám sát thấy được ý nghĩa tích cực mang tính xây dựng trong công tác giám sát, là cơ hội để xem xét, đánh giá đúng mức, khách quan quá trình thực hiện nhiệm vụ của đơn vị mình, từ đó hợp tác tích cực với các đoàn giám sát.

Trong kế hoạch giám sát, cần lựa chọn vấn đề giám sát phù hợp với yêu cầu thực tiễn của địa phương, tập trung vào những vấn đề nổi cộm, bức xúc đang được dư luận quan tâm, vấn đề có dấu hiệu quản lý kém hiệu quả, vướng mắc khó khăn như những chương trình, dự án, chính sách ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của đa số Nhân dân... Trước khi giám sát, đoàn giám sát họp, phân công nhiệm vụ cho các thành viên, đồng thời gửi báo cáo và các tài liệu liên quan cho thành viên đoàn nghiên cứu trước.

Có thể áp dụng linh hoạt 2 hình thức là: giám sát từ trên xuống và giám sát từ dưới lên. Hình thức giám sát từ trên xuống là giám sát các cơ quan của cấp huyện, sau đó giám sát tại UBND các xã, thị trấn và giám sát trực tiếp tại địa bàn cơ sở. Hình thức giám sát từ dưới lên là tiến hành giám sát trực tiếp tại cơ sở trước, sau đó mới tiến hành giám sát tại các cơ quan của huyện liên quan. Khi tiến hành giám sát thực tế tại địa phương, nên ghi lại hình ảnh, lấy ý kiến Nhân dân để minh chứng cho hoạt động giám sát.

Bên cạnh đó, chú trọng lựa chọn các thành viên am hiểu về nội dung, lĩnh vực được giám sát tham mưu cho đoàn giám sát, bởi kỹ năng, kinh nghiệm và khả năng chuyên môn của các thành viên đoàn giám sát là một trong những yếu tố cơ bản quyết định chất lượng, hiệu quả của mỗi cuộc giám sát. Cùng với đó, phối hợp chặt chẽ với Uỷ ban MTTQ huyện và Thường trực HĐND các xã, thị trấn trong quá trình giám sát, nhằm nắm thông tin đa chiều hơn, đồng thời tranh thủ ý kiến của các cơ quan này, tạo được tiếng nói chung và sự đồng thuận đối với việc kiến nghị, đề xuất qua giám sát.

NGUYỄN HOÀNG