Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội Khóa XV:

Tăng cường trách nhiệm thông tin của doanh nghiệp bảo hiểm đối với người mua bảo hiểm 

Xem với cỡ chữ
Sáng 29.10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Quốc hội thảo luận trực tuyến về dự án Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi).

Bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho người mua bảo hiểm 

Các đại biểu Quốc hội đều cho rằng Luật Kinh doanh bảo hiểm trong 20 năm qua đã trở thành khung pháp lý vững chắc, minh bạch cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Luật cũng tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa các doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu tham gia bảo hiểm ngày càng tăng của các tổ chức, cá nhân. Cùng với đó, Luật cũng bảo đảm sự hài hòa trong việc quản lý, giám sát vào tạo sự chủ động kinh doanh của doanh nghiệp. Đến nay, dưới sự phát triển của thị trường và nhiều quy định pháp luật liên quan đã thay đổi, Luật cũng nảy sinh một số vấn đề cần rà soát, sửa đổi và thống nhất mới một số quy định mới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành phiên họp

Ảnh: Quang Khánh 

Đối với chính sách phát triển hoạt động kinh doanh bảo hiểm, ĐBQH Nguyễn Hoàng Quyên (Long An) thống nhất với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế trong việc rà soát lại các hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Đại biểu cũng cho rằng, ngoài các hoạt động truyền thống, hiện nay còn phát sinh những hoạt động đặc thù cần thiết cho đời sống kinh tế-xã hội như bảo hiểm vi mô, bảo hiểm nông nghiệp để hỗ trợ người nông dân, ngư dân, người có thu nhập thấp. Đồng thời, cần xem xét bổ sung tại Khoản 1 Điều 5 của Luật hiện hành về việc Nhà nước bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm và kinh doanh bảo hiểm. Nhằm bảo đảm sự quản lý của Nhà nước với các hoạt động kinh doanh bảo hiểm và quy định nhiệm vụ giám sát của các tổ chức xã hội, nghề nghiệp trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải phát biểu

Ảnh: Quang Khánh 

Khoản 2 Điều 16, dự thảo Luật có quy định điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm phải được quy định rõ trong hợp đồng bảo hiểm. Doanh nghiệp bảo hiểm phải giải thích rõ và có bằng chứng xác nhận việc bên mua bảo hiểm đã được doanh nghiệp bảo hiểm giải thích đầy đủ và hiểu rõ các nội dung này khi giao kết hợp đồng bảo hiểm. ĐBQH Nguyễn Thị Yến Nhi (Bến Tre) cho rằng, quy định này không thực sự khả thi bởi việc giải thích cho doanh nghiệp bảo hiểm khi giao kết hợp đồng và tính xác nhận được hiểu như thế nào cũng chưa được làm rõ như bản ghi âm, ghi hình hay văn bản xác nhận có chữ ký các bên? Vì quy định như dự thảo cũng sẽ gây khó khăn cho tòa án và các bên khi phải xác định thế nào là bằng chứng cho bên mua bảo hiểm đã được doanh nghiệp giải thích? Vì vậy, Ban Soạn thảo cần cân nhắc lại quy định này để đảm bảo quyền lợi của người mua bảo hiểm.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến Nhi thảo luận tại điểm cầu tỉnh Bến Tre

Ảnh: Quang Khánh 

ĐBQH Trần Văn Tuấn (Bắc Giang) đề nghị Ban Soạn thảo bổ sung vào Khoản 1, Điều 14 về trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng bảo hiểm và hậu quả pháp lý của việc đơn phương chấm dứt hợp đồng. Tại Điều 20, 34, 54 của dự thảo Luật đã quy định cụ thể là trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng bảo hiểm và hậu quả đơn phương chấm dứt hợp đồng bảo hiểm. Nhưng tại Khoản 2, Điều 34 về đóng quỹ bảo hiểm nhân thọ có quy định trường hợp phí đóng bảo hiểm được đóng nhiều lần và bên mua bảo hiểm đã đóng một lần hoặc một số kỳ bảo hiểm  nhưng không đóng được đóng được các khoản phí tiếp theo sau 60 ngày kể từ ngày gia hạn đóng phí, doanh nghiệp bảo hiểm có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng và bên mua không có quyền đòi lại khoản phí đã đóng nếu thời gian đóng phí bảo hiểm dưới thời hạn. Tuy nhiên, việc thực hiện trong thực tế cũng có trường hợp người mua bảo hiểm không biết, không hiểu do doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm cung cấp thông tin, tư vấn cho người mua bảo hiểm chưa đầy đủ, cặn kẽ.

Đại biểu Quốc hội Trần Văn Tuấn thảo luận tại điểm cầu tỉnh Bắc Giang

Ảnh: Quang Khánh 

Do đó, ngoài 8 nội dung bắt buộc phải có trong hợp đồng bảo hiểm theo quy định tại Khoản 1, Điều 14 của dự thảo Luật thì cần bổ sung nội dung: Trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng bảo hiểm và hậu quả chấm dứt hợp đồng bảo hiểm. Chúng ta phải xác định đây là điều bắt buộc phải có trong hợp đồng bảo hiểm. Qua đó, nhằm tăng cường trách nhiệm thông tin của doanh nghiệp bảo hiểm đối với người mua bảo hiểm khi giao kết hợp đồng, tránh việc doanh nghiệp cung cấp thông tin mập mờ làm cho người mua bảo hiểm khi ký hợp đồng lúc bị chấm dứt hợp đồng thì không có quyền đòi lại khoản phí đã đóng hoặc khoản phí hoàn trả không như mong muốn.

Bảo mật thông tin cho người tham gia bảo hiểm

ĐBQH Phạm Thị Thanh Mai (Hà Nội) cho rằng, Khoản 2, Điều 2 về đối tượng áp dụng cần bổ sung chủ thể cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm, bao gồm cả cá nhân cho phù hợp và thống nhất với Khoản 7, Điều 4 về giải thích từ ngữ đối với dịch vụ phụ trợ bảo hiểm.

Đại biểu Quốc hội Phạm Thị Thanh Mai (Hà Nội) phát biểu

Ảnh: Quang Khánh 

Hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin thị trường bảo hiểm tại Điều 6. Nhiều người cũng lo lắng về vấn đề bảo mật thông tin cá nhân đối với cả người mua bảo hiểm và người hưởng bảo hiểm. Khoản 2 Điều 6 của dự thảo Luật quy định trách nhiệm các doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp thông tin về bên mua bảo hiểm, đối tượng bảo hiểm và các thông tin khác có liên quan để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu. Đồng thời, tại Khoản 4 Điều 6 về cơ sở dữ liệu về kinh doanh bảo hiểm được kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. ĐB Phạm Thị Thanh Mai cho rằng, để người mua bảo hiểm xác định thông tin này hoàn toàn có thể được bên kinh doanh bảo hiểm cung cấp cho các chủ thể cơ quan nhà nước theo yêu cầu. Do vậy, cần bổ sung vào hợp đồng bảo hiểm để làm rõ người mua bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm đều được biết là ngoài những phạm vi cá nhân thông tin mà chỉ khi được sự đồng ý của người mua, người được bảo hiểm thì mới được cung cấp để tránh những tranh chấp không đáng có sau này khi những thông tin cần bảo mật cá nhân mà bên kinh doanh bảo hiểm báo cáo cho cơ quan nhà nước theo quy định mà người tham gia bảo hiểm không được biết hoặc có ý kiến tranh chấp.

Trong Báo cáo giải trình, tiếp thu của Bộ Tài chính mới chỉ nêu trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm trong quản lý thông tin khách hàng. Cho rằng chưa đầy đủ, bởi việc tiếp cận thông tin cá nhân thì không chỉ có doanh nghiệp bảo hiểm mà các chủ thể cơ quan nhà nước khi có yêu cầu và được quyền đề nghị doanh nghiệp cung cấp thì cũng được tiếp cận các cơ sở dữ liệu này. Nếu chỉ quy định trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm thì chưa đủ. Do vậy, cần bổ sung các cơ quan, cá nhân được tiếp cận thông tin từ cơ sở dữ liệu đều phải có trách nhiệm bảo mật thông tin và phải bị xử lý khi để lộ thông tin.

Hồ Long