Tạo thuận lợi và kiểm soát hiệu quả 

Xem với cỡ chữ
Theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Mai Xuân Thành, để đáp ứng yêu cầu vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp vừa hiệu quả trong quản lý, kiểm soát, Chính phủ đã giao Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) xây dựng dự thảo Nghị định quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử.
	Hướng tới quản lý hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử
Hướng tới quản lý hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử
Nguồn: ITN

Bảo đảm tính minh bạch

Theo đánh giá của cơ quan hải quan, hiện có 4 vướng mắc chính trong quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử. Cụ thể, về hồ sơ hải quan, người mua hàng không nộp hoặc xuất trình được chứng từ giấy liên quan đến trị giá của hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (vì người mua thường thanh toán qua các thẻ ghi nợ, ví điện tử…) cho cơ quan hải quan khi thực hiện thủ tục hải quan, đặc biệt là các chứng từ nhằm chứng minh trị giá giao dịch của hàng hóa, cơ sở để xác định trị giá hải quan, thực hiện tính thuế.

Để áp dụng được quản lý rủi ro trong việc quyết định kiểm tra, giám sát hải quan, cơ quan hải quan cần có thông tin trước về hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Tuy nhiên, hiện nay, cơ quan hải quan chưa có thông tin trước về hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử (thông tin đơn hàng, vận chuyển, thanh toán...) nên không đủ cơ sở để đưa ra quyết định miễn kiểm tra đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Về quản lý chuyên ngành, không có văn bản nào quy định về việc miễn cấp phép, điều kiện, kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử, đặc biệt là đối với trường hợp cá nhân mua qua thương mại điện tử với số lượng nhỏ.

“Doanh nghiệp mong muốn giảm chi phí, thông quan nhanh, cơ quan hải quan vẫn phải bảo đảm công tác quản lý, không để tình trạng gian lận, đưa hàng cấm, hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ vào nội địa. Trong khi thực tế, có hiện tượng chia nhỏ lô hàng để gian lận thuế. Chính vì thế thông qua xây dựng cơ chế chính sách sẽ tạo ra môi trường ổn định, minh bạch. Điều này cũng phù hợp với sự phát triển của loại hình này và nhiều nước trên thế giới đã có chính sách quản lý phù hợp” - Phó Tổng cục trưởng Mai Xuân Thành nhấn mạnh.

Xây dựng hệ thống công nghệ quản lý

Một nội dung quan trọng tại dự thảo Nghị định này là xây dựng hệ thống công nghệ quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử. Bởi hàng hóa được giao dịch có các đặc trưng riêng như nhỏ lẻ, mua chủ yếu vào thời điểm giảm giá, hàng hóa được giao đến tay người mua hàng... do đó, để quản lý được, cơ quan hải quan cần thiết phải có thông tin từ khi phát sinh giao dịch mua bán, thông tin về thanh toán, vận chuyển... Tất cả các thông tin này phải được cập nhật, xử lý trên hệ thống.

Theo đại diện Tổng cục Hải quan, nhằm bảo đảm quản lý, tạo thuận lợi cho hoạt động này phát triển, dự thảo đã quy định cụ thể về Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử. Hệ thống này sẽ kết nối với hệ thống hải quan thông minh; tiếp nhận, tích hợp, chia sẻ thông tin về đơn hàng từ phía người bán hoặc sàn giao dịch thương mại điện tử, website thương mại điện tử; tích hợp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp, kết nối với hệ thống một cửa quốc gia...

Hệ thống được định hình gồm các chức năng cụ thể như thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử, tiếp nhận, phản hồi, lưu trữ thông tin đơn hàng và các thông tin có liên quan, xác thực chữ ký số của người gửi thông tin; kết nối, trao đổi thông tin hoạt động thương mại điện tử với các hệ thống của sàn giao dịch thương mại, tổ chức tín dụng, các công ty vận chuyển, đại lý làm thủ tục hải quan... để thực hiện thủ tục hải quan.

	Hướng tới quản lý hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử
Hướng tới quản lý hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử
Nguồn: ITN

Bên cạnh đó, hệ thống kết nối với Cổng thông tin một cửa quốc gia và các hệ thống liên quan để trao đổi, xử lý thông tin phục vụ quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được giao dịch qua thương mại điện tử; kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để kiểm tra, xác thực thông tin của người nhận hàng, người gửi hàng tại Việt Nam; cung cấp thông tin giao dịch thương mại điện tử, thống kê số liệu theo yêu cầu từ các cơ quan nhà nước có thẩm quyền và người khai phù hợp chức năng, thẩm quyền của cơ quan, quyền, trách nhiệm của người khai. Đồng thời, hệ thống được xây dựng có chức năng cập nhật các thông tin về các sàn giao dịch thương mại điện tử, website thương mại điện tử bán hàng và các cơ chế, chính sách quản lý về thương mại điện tử (thuế, mã HS, danh mục hàng hóa phải thực hiện kiểm tra chuyên ngành).

Dự thảo Nghị định cũng quy định tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục hải quan và cung cấp, trao đổi thông tin liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử trên hệ thống phải đáp ứng các điều kiện như đăng ký tham gia kết nối với hệ thống của Tổng cục Hải quan để được cấp tài khoản truy cập và các thông tin kết nối; trang bị đầy đủ về hạ tầng kỹ thuật trong hoạt động giao dịch điện tử bảo đảm việc khai báo, truyền, nhận, lưu trữ thông tin khi truy cập và trao đổi thông tin với hệ thống...

Dương Cầm